બેન્ઝિન વલયના કાર્બન સાથે જોડાયેલા હેલોજન ધરાવતા હેલોએરીનનું સામાન્ય અને $IUPAC$ નામકરણ ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.
(N/A) એરાઈલ હેલાઈડના નામકરણના નિયમો:
$(i)$ મોનોહેલોએરીન માટે,સામાન્ય અને $IUPAC$ નામ સમાન હોય છે. $IUPAC$ પદ્ધતિમાં,હેલોજન ધરાવતા કાર્બન પરમાણુથી શરૂ કરીને વલયના કાર્બન પરમાણુઓને ક્રમ આપીને વિસ્થાપકોના સ્થાન દર્શાવવામાં આવે છે.
$(ii)$ ડાયહેલોએરીન માટે,સામાન્ય નામમાં $\text{ઓર્થો}$ $(o-)$,$\text{મેટા}$ $(m-)$ અને $\text{પેરા}$ $(p-)$ પૂર્વગો વપરાય છે,જ્યારે $IUPAC$ પદ્ધતિમાં $1,2-$,$1,3-$ અને $1,4-$ વપરાય છે.
$(iii)$ જો વલયમાં બે કરતા વધારે હેલોજન પરમાણુઓ હોય,તો વલયને ક્રમ આપીને અને $1,2,3-$,$1,3,5-$ જેવા પૂર્વગોનો ઉપયોગ કરીને $IUPAC$ પદ્ધતિ દ્વારા નામકરણ કરવામાં આવે છે.
$(b)$ ઉદાહરણો:
$(i)$ મોનોહેલોએરીન માટે,સામાન્ય અને $IUPAC$ નામ સમાન હોય છે. $IUPAC$ પદ્ધતિમાં,હેલોજન ધરાવતા કાર્બન પરમાણુથી શરૂ કરીને વલયના કાર્બન પરમાણુઓને ક્રમ આપીને વિસ્થાપકોના સ્થાન દર્શાવવામાં આવે છે.
$(ii)$ ડાયહેલોએરીન માટે,સામાન્ય નામમાં $\text{ઓર્થો}$ $(o-)$,$\text{મેટા}$ $(m-)$ અને $\text{પેરા}$ $(p-)$ પૂર્વગો વપરાય છે,જ્યારે $IUPAC$ પદ્ધતિમાં $1,2-$,$1,3-$ અને $1,4-$ વપરાય છે.
$(iii)$ જો વલયમાં બે કરતા વધારે હેલોજન પરમાણુઓ હોય,તો વલયને ક્રમ આપીને અને $1,2,3-$,$1,3,5-$ જેવા પૂર્વગોનો ઉપયોગ કરીને $IUPAC$ પદ્ધતિ દ્વારા નામકરણ કરવામાં આવે છે.
$(b)$ ઉદાહરણો:
| બંધારણ | સામાન્ય નામ | $IUPAC$ નામ |
|---|---|---|
| $C_6H_5Br$ | બ્રોમોબેન્ઝિન | બ્રોમોબેન્ઝિન |
| $o-C_6H_4Br_2$ | $o$-ડાયબ્રોમોબેન્ઝિન | $1,2$-ડાયબ્રોમોબેન્ઝિન |
| $m-C_6H_4Br_2$ | $m$-ડાયબ્રોમોબેન્ઝિન | $1,3$-ડાયબ્રોમોબેન્ઝિન |
| $p-C_6H_4Br_2$ | $p$-ડાયબ્રોમોબેન્ઝિન | $1,4$-ડાયબ્રોમોબેન્ઝિન |
| $C_6H_3Br_3$ | સમમિત ટ્રાયબ્રોમોબેન્ઝિન | $1,3,5$-ટ્રાયબ્રોમોબેન્ઝિન |
| $C_6H_3Br_3$ | - | $1,2,4$-ટ્રાયબ્રોમોબેન્ઝિન |
Explore More
Similar Questions
કોલમ-$(I)$ માં આલ્કાઇલ હેલાઇડનું સૂત્ર છે અને કોલમ-$(II)$ માં તેનો પ્રકાર છે. કોલમ-$(I)$ ને કોલમ-$(II)$ સાથે જોડો.
કોલમ-$(I)$ કોલમ-$(II)$ $(A)$ $CH_3CH_2X$ $(1)$ $4^{\circ}$ હેલાઇડ $(B)$ $R'CH_2X$ $(2)$ $3^{\circ}$ હેલાઇડ $(C)$ $R'R''CHX$ $(3)$ $2^{\circ}$ હેલાઇડ $(D)$ $R'R''CR'''X$ $(4)$ $1^{\circ}$ હેલાઇડ
| કોલમ-$(I)$ | કોલમ-$(II)$ |
| $(A)$ $CH_3CH_2X$ | $(1)$ $4^{\circ}$ હેલાઇડ |
| $(B)$ $R'CH_2X$ | $(2)$ $3^{\circ}$ હેલાઇડ |
| $(C)$ $R'R''CHX$ | $(3)$ $2^{\circ}$ હેલાઇડ |
| $(D)$ $R'R''CR'''X$ | $(4)$ $1^{\circ}$ હેલાઇડ |
Medium
View Solutionઆલ્કાઇલ હેલાઇડનાં સામાન્ય અને $IUPAC$ નામ કેવી રીતે અપાય છે? તેના ઉદાહરણો આપો.
Difficult
View Solutionનીચેના હેલાઈડના નામ $IUPAC$ પદ્ધતિ મુજબ આપો અને તેમનું આલ્કાઈલ,એલાઈલ,બેન્ઝાઈલ (પ્રાથમિક,દ્વિતીયક,તૃતીયક),વિનાઈલ અથવા એરાઈલ હેલાઈડમાં વર્ગીકરણ કરો:
$(i)$ $[CH_3]_2CHCH(Cl)CH_3$
$(ii)$ $CH_3CH_2CH(CH_3)CH(C_2H_5)Cl$
$(iii)$ $CH_3CH_2C[CH_3]_2CH_2I$
$(iv)$ $[CH_3]_3CCH_2CH(Br)C_6H_5$
$(v)$ $CH_3CH(CH_3)CH(Br)CH_3$
$(vi)$ $CH_3C(C_2H_5)_2CH_2Br$
$(vii)$ $CH_3C(Cl)(C_2H_5)CH_2CH_3$
$(viii)$ $CH_3CH=C(Cl)CH_2CH(CH_3)_2$
$(ix)$ $CH_3CH=CHC(Br)(CH_3)_2$
$(x)$ $p-ClC_6H_4CH_2CH(CH_3)_2$
$(xi)$ $m-ClCH_2C_6H_4CH_2C(CH_3)_3$
$(xii)$ $o-BrC_6H_4CH(CH_3)CH_2CH_3$
$(i)$ $[CH_3]_2CHCH(Cl)CH_3$
$(ii)$ $CH_3CH_2CH(CH_3)CH(C_2H_5)Cl$
$(iii)$ $CH_3CH_2C[CH_3]_2CH_2I$
$(iv)$ $[CH_3]_3CCH_2CH(Br)C_6H_5$
$(v)$ $CH_3CH(CH_3)CH(Br)CH_3$
$(vi)$ $CH_3C(C_2H_5)_2CH_2Br$
$(vii)$ $CH_3C(Cl)(C_2H_5)CH_2CH_3$
$(viii)$ $CH_3CH=C(Cl)CH_2CH(CH_3)_2$
$(ix)$ $CH_3CH=CHC(Br)(CH_3)_2$
$(x)$ $p-ClC_6H_4CH_2CH(CH_3)_2$
$(xi)$ $m-ClCH_2C_6H_4CH_2C(CH_3)_3$
$(xii)$ $o-BrC_6H_4CH(CH_3)CH_2CH_3$
Easy
View Solutionકોલમ-$I$ માં આપેલા બંધારણોને કોલમ-$II$ માં તેમના સામાન્ય નામ અને કોલમ-$III$ માં $IUPAC$ નામ સાથે જોડો.
કોલમ-$I$ (બંધારણ) કોલમ-$II$ (સામાન્ય નામ) કોલમ-$III$ ($IUPAC$ નામ) $A$. $o$-ક્લોરોટોલ્યુઇન $i$. બ્રોમોફોર્મ $p$. ક્લોરોફીનાઇલમિથેન $B$. બેન્ઝાઇલ ક્લોરાઇડ $ii$. બેન્ઝાઇલ ક્લોરાઇડ $q$. $2$-ક્લોરોટોલ્યુઇન $C$. $CH_3CH_2CHClCH_3$ $iii$. દ્વિતીયક બ્યુટાઇલ ક્લોરાઇડ $r$. ટ્રાયબ્રોમોમિથેન $D$. $CHBr_3$ $iv$. $o$-ક્લોરોટોલ્યુઇન $s$. $2$-ક્લોરોબ્યુટેન
| કોલમ-$I$ (બંધારણ) | કોલમ-$II$ (સામાન્ય નામ) | કોલમ-$III$ ($IUPAC$ નામ) |
| $A$. $o$-ક્લોરોટોલ્યુઇન | $i$. બ્રોમોફોર્મ | $p$. ક્લોરોફીનાઇલમિથેન |
| $B$. બેન્ઝાઇલ ક્લોરાઇડ | $ii$. બેન્ઝાઇલ ક્લોરાઇડ | $q$. $2$-ક્લોરોટોલ્યુઇન |
| $C$. $CH_3CH_2CHClCH_3$ | $iii$. દ્વિતીયક બ્યુટાઇલ ક્લોરાઇડ | $r$. ટ્રાયબ્રોમોમિથેન |
| $D$. $CHBr_3$ | $iv$. $o$-ક્લોરોટોલ્યુઇન | $s$. $2$-ક્લોરોબ્યુટેન |
Medium
View Solutionનીચે દર્શાવેલ કાર્બનિક સંયોજનને . . . . . . તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે.
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo