વિદ્યુતસ્થિતિમાન પ્રચલન (Potential Gradient) ની વ્યાખ્યા આપો અને તેનો $SI$ એકમ લખો.

પોટેન્શિયોમીટરની ગોઠવણીમાં,$1.20\, V$ emf ધરાવતો કોષ તારની $36\, cm$ લંબાઈ પર સંતુલન બિંદુ આપે છે. આ કોષને હવે $1.80\, V$ emf ધરાવતા બીજા કોષ દ્વારા બદલવામાં આવે છે. ઉપરની પરિસ્થિતિઓમાં પોટેન્શિયોમીટર તારની સંતુલન લંબાઈમાં તફાવત $....cm$ હશે.

આપેલ કોષનો આંતરિક અવરોધ શોધવા માટે પોટેન્શિયોમીટર સર્કિટ સેટ કરવામાં આવી છે. પોટેન્શિયોમીટર વાયર પર વપરાતી મુખ્ય બેટરીનું $EMF$ $2.0\,V$ છે અને તેનો આંતરિક અવરોધ અવગણ્ય છે. પોટેન્શિયોમીટર વાયર $4\,m$ લાંબો છે. જ્યારે આપેલ કોષ સાથે જોડાયેલ અવરોધ $R$ ના મૂલ્યો $(i)$ અનંત અને $(ii)$ $9.5\,\Omega$ હોય છે,ત્યારે પોટેન્શિયોમીટર વાયર પર સંતુલન લંબાઈ અનુક્રમે $3\,m$ અને $2.85\,m$ મળે છે. કોષનો આંતરિક અવરોધ ............... $\Omega$ છે.

$10\,m$ લાંબા પોટેન્શિયોમીટર વાયરનો પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ $0.0025\,V/cm$ છે. જ્યારે વાયરને $1.025\,V$ ના પ્રમાણિત કોષ સાથે જોડવામાં આવે ત્યારે નલ પોઈન્ટનું અંતર ગણો.

એક પોટેન્શિયોમીટર સર્કિટ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ગોઠવેલી છે. પોટેન્શિયોમીટર વાયર પરનો પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ $k \, V/cm$ છે અને જ્યારે ટુ-વે કી બંધ હોય ત્યારે સર્કિટમાં રહેલ એમીટર $1.0 \, A$ રીડિંગ આપે છે. જ્યારે ટર્મિનલ્સ $(i)$ $1$ અને $2$ તથા $(ii)$ $1$ અને $3$ વચ્ચેની કી લગાવવામાં આવે છે,ત્યારે બેલેન્સ પોઈન્ટ અનુક્રમે $l_1$ અને $l_2$ લંબાઈ પર મળે છે. તો અવરોધો $R$ અને $X$ ના મૂલ્યો ઓહ્મમાં અનુક્રમે કેટલા હશે?

$E_1$ અને $E_2$ $(E_1 > E_2)$ e.m.f. ધરાવતા બે કોષો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ જોડાયેલા છે. જ્યારે પોટેન્શિયોમીટરને $A$ અને $B$ વચ્ચે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે પોટેન્શિયોમીટર વાયરની સંતુલન લંબાઈ $3.60 \ m$ છે. જ્યારે પોટેન્શિયોમીટરને $A$ અને $C$ વચ્ચે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $0.90 \ m$ છે. $E_1 / E_2$ નો ગુણોત્તર કેટલો થાય?