સંક્રાંતિ ધાતુઓના ઉદ્દીપકીય ગુણધર્મો સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સંક્રાંતિ ધાતુઓ અને તેમના સંયોજનો તેમની ઉદ્દીપકીય સક્રિયતા માટે જાણીતા છે. આ મુખ્યત્વે તેમની અનેક ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ પ્રાપ્ત કરવાની અને સંકીર્ણો બનાવવાની ક્ષમતાને કારણે છે.
ઉદાહરણો:
$(i)$ સંપર્ક વિધિમાં વેનેડિયમ$(V)$ ઓક્સાઈડ $(V_2O_5)$.
$(ii)$ હેબર વિધિમાં સૂક્ષ્મ વિભાજિત આયર્ન $(Fe)$.
$(iii)$ ઉદ્દીપકીય હાઈડ્રોજનીકરણમાં સૂક્ષ્મ વિભાજિત નિકલ $(Ni)$.
ઉદ્દીપકીય ક્રિયાની સમજૂતી:
$(i)$ અધિશોષણ: પ્રક્રિયક અણુઓ ઉદ્દીપકની સપાટી પર અધિશોષિત થાય છે. સંક્રાંતિ ધાતુના પરમાણુઓ પ્રક્રિયક અણુઓ સાથે બંધ બનાવવા માટે તેમના $3d$ અને $4s$ ઈલેક્ટ્રોનનો ઉપયોગ કરે છે. આ સપાટી પર પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા વધારે છે અને પ્રક્રિયક અણુઓમાં બંધોને નિર્બળ બનાવે છે,જેનાથી સક્રિયકરણ ઊર્જા ઘટે છે.
$(ii)$ બદલાતી ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ: સંક્રાંતિ ધાતુઓ તેમની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ બદલી શકે છે,જે ઓછી સક્રિયકરણ ઊર્જા સાથે વૈકલ્પિક માર્ગ પૂરો પાડવામાં મદદ કરે છે.
ઉદાહરણ: $Fe^{3+}$ આયનો આયોડાઈડ $(I^-)$ અને પરસલ્ફેટ $(S_2O_8^{2-})$ આયનો વચ્ચેની પ્રક્રિયાને ઉદ્દીપિત કરે છે:
$(i)$ $2I^- + S_2O_8^{2-} \xrightarrow{Fe^{3+}} I_2 + 2SO_4^{2-}$
$(ii)$ $2Fe^{2+} + S_2O_8^{2-} \rightarrow 2Fe^{3+} + 2SO_4^{2-}$

Explore More

Similar Questions

$AgF_2$ સંયોજન અસ્થિર છે. જોકે,જો તે બને તો તે ખૂબ જ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે. શા માટે?

આપેલ સ્પીસીઝમાંથી કેટલા આયનો મંદ એસિડ સાથે $H_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે:
$Mn^{2+}, Cr^{3+}, Cr^{2+}, Zn^{2+}, Cu^{2+}, Sc^{3+}, Hg^{2+}$

નીચેના રૂપાંતરણને ધ્યાનમાં લો:
$2CuX_2 \xrightarrow{\text{ઓરડાનું તાપમાન}} 2CuX + X_2 \uparrow$
તો $X^-$ શું હોઈ શકે?

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા આયર્ન અને તેના સંયોજનો સાથે સંબંધિત સાચી રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ દર્શાવે છે?

કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં $KI$ ઉમેરતા શું થાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo