માનવ ઉદ્દવિકાસનો સંપૂર્ણ અહેવાલ ઉદાહરણ સાથે વર્ણવો.

(N/A) આશરે $15$ મિલિયન વર્ષ પૂર્વે ડ્રાયોપિથેક્સ અને રામાપિથેક્સ નામના પ્રાઈમેટ અસ્તિત્વમાં હતા. તેઓ વાળવાળા હતા અને ગોરિલા તથા ચિમ્પાન્ઝીની જેમ ચાલતા હતા. રામાપિથેક્સ વધુ માનવ જેવા હતા,જ્યારે ડ્રાયોપિથેક્સ વધુ એપ (વાનર) જેવા હતા.
ઇથિઓપિયા અને તાન્ઝાનિયામાં માનવ જેવા અસ્થિઓના કેટલાક અશ્મિઓ મળી આવ્યા છે (આકૃતિ જુઓ). આ વિશિષ્ટતાઓ એ માન્યતાને મજબૂત બનાવે છે કે $3-4$ મિલિયન વર્ષ પૂર્વે માનવ જેવા પ્રાઈમેટ્સ પૂર્વી આફ્રિકામાં વિચરણ કરતા હતા. તેઓ કદાચ $4$ ફૂટથી ઊંચા નહોતા પરંતુ સીધા ચાલતા હતા.
આશરે $2$ મિલિયન વર્ષ પૂર્વે ઑસ્ટ્રેલોપિથેસિન પૂર્વી આફ્રિકાના ઘાસના મેદાનોમાં રહેતા હતા. પુરાવા દર્શાવે છે કે તેઓ શરૂઆતમાં પથ્થરના હથિયારોથી શિકાર કરતા હતા પરંતુ મુખ્યત્વે ફળો ખાતા હતા. શોધાયેલા કેટલાક અસ્થિઓ ભિન્ન હતા. આ જીવને પ્રથમ માનવ જેવા હોમિનિડ કહેવાયા,જેમને હોમો હેબિલિસ નામ આપવામાં આવ્યું.
તેમના મગજની ક્ષમતા $650-800 \, cc$ ની વચ્ચે હતી. તેઓ કદાચ માંસાહારી નહોતા. $1891$ માં જાવામાંથી શોધાયેલા અશ્મિઓએ આગળનું ચરણ પ્રગટ કર્યું,એટલે કે હોમો ઇરેક્ટસ,જે આશરે $1.5$ મિલિયન વર્ષ પૂર્વે અસ્તિત્વમાં હતા. હોમો ઇરેક્ટસનું મગજ મોટું હતું,જે લગભગ $900 \, cc$ હતું.
હોમો ઇરેક્ટસ કદાચ માંસ ખાતા હતા. નિએન્ડરથલ માનવ $1400 \, cc$ ના મસ્તિક કદ સાથે $1,00,000$ થી $40,000$ વર્ષ પૂર્વે પૂર્વી અને મધ્ય એશિયાની નજીક રહેતા હતા.
તેઓ તેમના શરીરના રક્ષણ માટે પ્રાણીઓની ચામડીનો ઉપયોગ કરતા હતા અને તેમના મૃતકોને દફનાવતા હતા. હોમો સેપિયન્સ આફ્રિકામાં ઉદ્ભવ્યા અને સમગ્ર ખંડોમાં સ્થળાંતરિત થયા તથા ભિન્ન જાતિઓમાં વિકસિત થયા.
$75,000-10,000$ વર્ષ અગાઉ હિમયુગ દરમિયાન આધુનિક હોમો સેપિયન્સ ઉદ્ભવ્યા. પ્રાગૈતિહાસિક ગુફા-કલાનો વિકાસ લગભગ $18,000$ વર્ષો અગાઉ થયો હતો. પ્રાગૈતિહાસિક માનવ દ્વારા તૈયાર કરેલ ચિત્રો મધ્યપ્રદેશના રાયસેન જિલ્લામાં ભીમબેટકા ખડક આશ્રયસ્થાનમાં જોવા મળે છે. આશરે $10,000$ વર્ષો પૂર્વે કૃષિની શરૂઆત થઈ અને માનવ-વસાહતો સ્થપાઈ.