એક એન્જિન (પિસ્ટન સાથે નળાકારમાં એક મોલ આદર્શ વાયુ ભરીને બનેલું) નીચે આકૃતિમાં દર્શાવેલ ચક્રને અનુસરે છે. ચક્રના દરેક વિભાગમાં પરિસર સાથે એન્જિન વડે વિનિમય થતી ઉષ્મા શોધો. આપેલ છે: $C_V = \frac{3}{2}R$
$(a)$ $A$ થી $B$: અચળ કદ
$(b)$ $B$ થી $C$: અચળ દબાણ
$(c)$ $C$ થી $D$: સમોષ્મી પ્રસરણ
$(d)$ $D$ થી $A$: અચળ દબાણ

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કોઈપણ પ્રક્રિયા માટે,વિનિમય થતી ઉષ્મા $Q = nC\Delta T$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$(a)$ $A$ થી $B$ (સમકદ પ્રક્રિયા): $W = 0$,તેથી $Q_{AB} = \Delta U = nC_V(T_B - T_A) = \frac{3}{2}nR(T_B - T_A)$. અહીં $P_B > P_A$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$T_B > T_A$,તેથી ઉષ્માનું શોષણ થાય છે.
$(b)$ $B$ થી $C$ (સમદાબ પ્રક્રિયા): $Q_{BC} = nC_P(T_C - T_B) = n(\frac{5}{2}R)(T_C - T_B)$. અહીં $V_C > V_B$ હોવાથી,$T_C > T_B$,તેથી ઉષ્માનું શોષણ થાય છે.
$(c)$ $C$ થી $D$ (સમોષ્મી પ્રક્રિયા): વ્યાખ્યા મુજબ,$Q_{CD} = 0$.
$(d)$ $D$ થી $A$ (સમદાબ પ્રક્રિયા): $Q_{DA} = nC_P(T_A - T_D) = n(\frac{5}{2}R)(T_A - T_D)$. અહીં $V_A < V_D$ હોવાથી,$T_A < T_D$,તેથી ઉષ્મા મુક્ત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

ચોક્કસ વાયુની પ્રારંભિક અવસ્થા $(P_i, V_i, T_i)$ છે. તેનું કદ $V_f$ થાય ત્યાં સુધી તેનું વિસ્તરણ થાય છે. નીચેના બે કિસ્સાઓ ધ્યાનમાં લો:
$(a)$ વિસ્તરણ અચળ તાપમાને થાય છે.
$(b)$ વિસ્તરણ અચળ દબાણે થાય છે.
દરેક કિસ્સા માટે $P-V$ આલેખ દોરો. આ બે કિસ્સાઓમાંથી કયા કિસ્સામાં વાયુ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય વધારે છે?

નીચેના વિધાનો સાચા છે કે ખોટા તે તપાસો:
$1.$ એડિબેટિક પ્રક્રિયા માટે,$T V^{\gamma - 1} = \text{અચળ}$.
$2.$ બેટરી ચાર્જ કરવાની પ્રક્રિયા એ પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા છે.
$3.$ ઊંચાઈએથી પાણીનું પડવું એ પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા છે.
$4.$ આંતરિક ઉર્જા,કદ અને દળ એ તીવ્ર (intensive) ચલ છે,જ્યારે દબાણ,તાપમાન અને ઘનતા એ વિસ્તૃત (extensive) ચલ છે.

આકૃતિ એક થર્મોડાયનેમિક ચક્રનો $P-V$ આલેખ દર્શાવે છે. કયો અનુરૂપ વક્ર સાચો છે?

નીચેના વિધાનો સાચા છે કે ખોટા તે તપાસો:
$1.$ ચક્રીય પ્રક્રિયામાં આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta U = 0$ હોય છે.
$2.$ એડિબેટિક (નિરુદ્ધોષ્મ) પ્રક્રિયામાં તાપમાન અચળ રહે છે.
$3.$ સમતાપી પ્રક્રિયા દરમિયાન તંત્રની આંતરિક ઉર્જા ઘટે છે.

List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો.
List-$I$List-$II$
$(A)$ સમતાપી (Isothermal)$(I)$ $\Delta W = 0$
$(B)$ સમોષ્મી (Adiabatic)$(II)$ $\Delta Q = 0$
$(C)$ સમદાબી (Isobaric)$(III)$ $\Delta U \neq 0$
$(D)$ સમકદ (Isochoric)$(IV)$ $\Delta U = 0$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo