"સમાન વિદ્યુતક્ષેત્રમાં રહેલા વાહકના પોલા ભાગની અંદરનું વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય હોય છે". સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પોલાણ (cavity) ધરાવતા વાહકનો વિચાર કરો.
પોલાણની અંદર કોઈ વિદ્યુતભાર નથી.
પોલાણનું કદ અને આકાર ગમે તે હોય, જો પોલાણ ધરાવતા વાહકને બાહ્ય વિદ્યુતક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે, તો પોલાણની અંદરનું વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય રહે છે.
જો વાહક વિદ્યુતભારીત હોય અથવા બાહ્ય ક્ષેત્ર દ્વારા તટસ્થ વાહક પર વિદ્યુતભારો પ્રેરિત થાય, તો બધા જ વિદ્યુતભારો માત્ર વાહકની બહારની સપાટી પર જ રહે છે.
વાહકમાં રહેલું કોઈપણ પોલાણ બાહ્ય વિદ્યુત પ્રભાવથી સુરક્ષિત રહે છે. આ ઘટનાને સ્થિત-વિદ્યુત શીલ્ડિંગ (electrostatic shielding) કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જ્યારે આપણે કારમાં હોઈએ અને આકાશમાં વીજળીના કડાકા થતા હોય, ત્યારે આપણે કારના તમામ દરવાજા બંધ કરી દેવા જોઈએ. જો વીજળી કાર પર પડે (અથવા જીવંત વીજળીનો તાર કાર પર પડે), તો કારની બહારની સપાટી પર સ્થિત-વિદ્યુત શીલ્ડિંગ રચાય છે અને આપણે કારની અંદર સુરક્ષિત રહીએ છીએ.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિમાં ડાબી બાજુની ધાતુની પ્લેટ પર $+q$ જેટલો વિદ્યુતભાર છે. જમણી બાજુની ધાતુની પ્લેટ પર $-2q$ જેટલો વિદ્યુતભાર છે. જો મધ્યની પ્લેટ શરૂઆતમાં તટસ્થ હોય,તો સ્વીચ $S$ બંધ કરવામાં આવે ત્યારે તેમાંથી કેટલો વિદ્યુતભાર વહેશે?

$R$ અને $2R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે અલગ કરેલા ધાતુના નક્કર ગોળાઓને એવી રીતે ચાર્જ કરવામાં આવે છે કે બંનેની સપાટી પરની વિદ્યુતભાર ઘનતા $\sigma$ સમાન હોય. ત્યારબાદ આ ગોળાઓને પાતળા વાહક તાર વડે જોડવામાં આવે છે. જો મોટા ગોળાની નવી વિદ્યુતભાર ઘનતા $\sigma^{\prime}$ હોય,તો ગુણોત્તર $\frac{\sigma^{\prime}}{\sigma}$ શોધો.

આકૃતિમાં ત્રણ સમકેન્દ્રીય ધાતુના ગોળાકાર કવચ દર્શાવેલ છે. સૌથી બહારના કવચ પરનો વિદ્યુતભાર $q_2$ છે,સૌથી અંદરના કવચ પરનો વિદ્યુતભાર $q_1$ છે અને વચ્ચેનું કવચ વિદ્યુતભાર રહિત છે. સૌથી બહારના કવચની અંદરની સપાટી પર ઉદ્ભવતો વિદ્યુતભાર કેટલો હશે?

પરમાણુના પરિમાણો $\mathring{A}$ $(10^{-10} \ m)$ ના ક્રમના હોય છે. આમ,પ્રોટોન અને ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચે મોટા વિદ્યુતક્ષેત્રો હોવા જોઈએ. તો પછી,વાહકની અંદર સ્થિત વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય કેમ હોય છે?

Difficult
View Solution

બાહ્ય ગોળા પરનો વિદ્યુતભાર $q$ છે અને આંતરિક ગોળો અર્થિંગ (grounded) કરેલો છે. આંતરિક ગોળા પરનો વિદ્યુતભાર $q'$ છે,જ્યાં $(r_2 > r_1)$. તો

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo