Gujarati

Stocks and Shares Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Stocks and Shares · Stocks and Shares

53+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 53 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
એક માણસ એક કંપનીમાં $Rs. 50$ ના શેર ખરીદે છે જે $10\%$ ડિવિડન્ડ આપે છે. જો તે માણસને તેના રોકાણ પર $12.5\%$ વળતર મળે છે,તો તેણે કઈ કિંમતે શેર ખરીદ્યા હશે? ($Rs.$ માં)
A
$37.50$
B
$40$
C
$48$
D
$52$

Solution

(B) શેરની મૂળ કિંમત (Face Value) $Rs. 50$ છે અને ડિવિડન્ડનો દર $10\%$ છે.
દરેક શેર પર મળતું ડિવિડન્ડ $= \frac{10}{100} \times 50 = Rs. 5$.
ધારો કે જે બજાર કિંમતે તેણે શેર ખરીદ્યા તે $Rs. x$ છે.
રોકાણ પરનું વળતર $12.5\%$ આપેલું છે.
તેથી,રોકાણ પરના વળતરનું સૂત્ર: $\frac{\text{ડિવિડન્ડ}}{\text{બજાર કિંમત}} \times 100 = \text{વળતરનો દર}$.
$\frac{5}{x} \times 100 = 12.5$.
$x = \frac{5 \times 100}{12.5} = \frac{500}{12.5} = Rs. 40$.
આમ,તે માણસે $Rs. 40$ ના ભાવે શેર ખરીદ્યા હતા.
2
EasyMCQ
જો બ્રોકરેજ $2\%$ હોય,તો $Rs. 12750$ માં $Rs. 25$ ની બજાર કિંમત ધરાવતા કેટલા શેર ખરીદી શકાય?
A
$450$
B
$500$
C
$550$
D
$600$

Solution

(B) એક શેરની બજાર કિંમત $Rs. 25$ છે.
બ્રોકરેજ એ બજાર કિંમતના $2\%$ છે.
શેર દીઠ બ્રોકરેજ $= 2\% \text{ of } 25 = \frac{2}{100} \times 25 = Rs. 0.50$.
બ્રોકરેજ સહિત એક શેરની કુલ ખરીદ કિંમત $= 25 + 0.50 = Rs. 25.50$.
રોકાણ માટે ઉપલબ્ધ કુલ રકમ $= Rs. 12750$.
ખરીદી શકાય તેવા શેરની સંખ્યા $= \frac{\text{કુલ રોકાણ}}{\text{શેર દીઠ ખરીદ કિંમત}} = \frac{12750}{25.50} = 500$ શેર.
3
EasyMCQ
$Rs. 100$ ના સ્ટોકની $4$ ડિસ્કાઉન્ટ પર ખરીદ કિંમત કેટલી થાય,જ્યારે બ્રોકરેજ $\frac{1}{4}\%$ હોય? (Rs. માં)
A
$95.75$
B
$96$
C
$96.25$
D
$104.25$

Solution

(C) સ્ટોકની ફેસ વેલ્યુ (દાર્શનિક કિંમત) $Rs. 100$ છે.
સ્ટોક $4$ ડિસ્કાઉન્ટ પર હોવાથી,તેની બજાર કિંમત $Rs. (100 - 4) = Rs. 96$ થાય.
બ્રોકરેજ એ ફેસ વેલ્યુના $\frac{1}{4}\%$ છે,એટલે કે $\frac{1}{4}\% \text{ of } 100 = Rs. 0.25$ થાય.
ખરીદ કિંમત એ બજાર કિંમત અને બ્રોકરેજનો સરવાળો છે.
ખરીદ કિંમત $= Rs. 96 + Rs. 0.25 = Rs. 96.25$.
4
MediumMCQ
એક માણસે $Rs. 100$ ના $20$ શેર $4$ ના ડિસ્કાઉન્ટ પર ખરીદ્યા,ડિવિડન્ડનો દર $12 \%$ છે. મેળવેલ વ્યાજનો દર ($\%$ માં) કેટલો છે?
A
$11 \frac{1}{2}$
B
$12$
C
$12.5$
D
$13$

Solution

(C) $1$ શેરની ખરીદ કિંમત $= (100 - 4) = Rs. 96$ છે.
$20$ શેર માટે કુલ રોકાણ $= 20 \times 96 = Rs. 1920$ છે.
ડિવિડન્ડ શેરની મૂળ કિંમત (Face Value) પર ગણવામાં આવે છે.
શેર દીઠ ડિવિડન્ડ $= 100$ ના $12 \% = Rs. 12$ છે.
$20$ શેર માટે કુલ ડિવિડન્ડ $= 20 \times 12 = Rs. 240$ છે.
વ્યાજનો દર (વળતર) $= \left( \frac{\text{કુલ ડિવિડન્ડ}}{\text{કુલ રોકાણ}} \right) \times 100$ છે.
વ્યાજનો દર $= \left( \frac{240}{1920} \right) \times 100 = \frac{1}{8} \times 100 = 12.5 \%$ છે.
5
MediumMCQ
એક વ્યક્તિએ $20\%$ પ્રીમિયમ પર કંપનીના $Rs. 100$ ના શેર માં $Rs. 14,400$ નું રોકાણ કર્યું. જો કંપની વર્ષના અંતે $5\%$ ડિવિડન્ડ જાહેર કરે,તો તેને કેટલા રૂપિયા મળે? (Rs. માં)
A
$500$
B
$600$
C
$650$
D
$720$

Solution

(B) એક શેરની મૂળ કિંમત (Face Value) $Rs. 100$ છે.
શેર $20\%$ પ્રીમિયમ પર હોવાથી,એક શેરની બજાર કિંમત $100 + (100 \text{ ના } 20\%) = Rs. 120$ થશે.
ખરીદેલા શેરની કુલ સંખ્યા = $\frac{\text{કુલ રોકાણ}}{\text{શેર દીઠ બજાર કિંમત}} = \frac{14400}{120} = 120$ શેર.
કંપની શેરની મૂળ કિંમત પર $5\%$ ડિવિડન્ડ જાહેર કરે છે.
શેર દીઠ ડિવિડન્ડ = $100 \text{ ના } 5\% = Rs. 5$.
મળેલું કુલ ડિવિડન્ડ = $\text{શેરની સંખ્યા} \times \text{શેર દીઠ ડિવિડન્ડ} = 120 \times 5 = Rs. 600$.
6
DifficultMCQ
એક કંપનીએ $10 \%$ વાર્ષિક ડિવિડન્ડ જાહેર કર્યું છે. જો રામ પાસે કંપનીના $1500$ શેર હોય,જેની દરેકની મૂળ કિંમત (par value) $Rs. 10$ હોય,તો રામને મળતું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ શોધો. (Rs. માં)
A
$1400$
B
$1500$
C
$1700$
D
$1600$

Solution

(B) એક શેર પર વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= 10 \% \text{ of } Rs. 10 = Rs. (10 \times \frac{10}{100}) = Rs. 1$.
રામ પાસે $1500$ શેર હોવાથી તેનું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= (1500 \times 1) = Rs. 1500$.
વૈકલ્પિક રીતે,આપણે પહેલા $1500$ શેરની કુલ મૂળ કિંમત શોધી શકીએ અને પછી તેના પર $10 \%$ ડિવિડન્ડ ગણી શકીએ:
$1500$ શેરની કુલ મૂળ કિંમત $= Rs. (1500 \times 10) = Rs. 15000$.
$\therefore$ રામનું કુલ વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= (15000 \times \frac{10}{100}) = Rs. 1500$.
7
MediumMCQ
એક કંપનીએ $10 \%$ વાર્ષિક ડિવિડન્ડ જાહેર કર્યું છે. જો અનુ પાસે કંપનીના $4000$ શેર હોય,જેની મૂળ કિંમત (par value) દરેકની $Rs. 100$ હોય,તો તેને મળતું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ શોધો. ($Rs.$ માં)
A
$45000$
B
$40000$
C
$50000$
D
$60000$

Solution

(B) એક શેર પરનું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= Rs. 100$ ના $10 \%$.
$= Rs. \left(\frac{10}{100} \times 100\right) = Rs. 10$.
$\therefore$ $4000$ શેર પરનું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= Rs. (4000 \times 10) = Rs. 40000$.
8
DifficultMCQ
જતિને એક કંપનીના $Rs. 100$ ના શેર $Rs. 116$ ના ભાવે ખરીદવા માટે $Rs. 27260$ નું રોકાણ કર્યું. જો કંપનીએ વર્ષના અંતે $16 \%$ ડિવિડન્ડ ચૂકવ્યું હોય,તો ડિવિડન્ડમાંથી તેની આવક શોધો ( $Rs.$ માં).
A
$3560$
B
$2760$
C
$3760$
D
$3660$

Solution

(C) જતિન દ્વારા ખરીદવામાં આવેલા શેરની સંખ્યા = $\frac{27260}{116} = 235$.
$235$ શેરની મૂળ કિંમત (Face value) = $235 \times 100 = Rs. 23500$.
ડિવિડન્ડમાંથી વાર્ષિક આવક = મૂળ કિંમતના $16 \%$.
વાર્ષિક આવક = $\frac{16}{100} \times 23500 = 16 \times 235 = Rs. 3760$.
9
DifficultMCQ
એક કંપનીએ $10$ રૂપિયાની મૂળ કિંમત (par value) ધરાવતા $50000$ શેર બહાર પાડ્યા છે. જો કંપની દ્વારા જાહેર કરાયેલ કુલ ડિવિડન્ડ $62500$ રૂપિયા હોય,તો કંપની દ્વારા ચૂકવવામાં આવતા ડિવિડન્ડનો દર શોધો. ($\%$ માં)
A
$8\frac{1}{2}$
B
$12\frac{1}{2}$
C
$12$
D
$13\frac{3}{4}$

Solution

(B) શેરની સંખ્યા $= 50000$
એક શેરની મૂળ કિંમત $= 10$ રૂપિયા
$50000$ શેરની કુલ મૂળ કિંમત $= 50000 \times 10 = 500000$ રૂપિયા
જાહેર કરાયેલ કુલ ડિવિડન્ડ $= 62500$ રૂપિયા
ડિવિડન્ડનો દર શેરની કુલ મૂળ કિંમત (face value) પર ગણવામાં આવે છે.
ડિવિડન્ડનો દર $= \left( \frac{\text{કુલ ડિવિડન્ડ}}{\text{કુલ મૂળ કિંમત}} \times 100 \right) \%$
ડિવિડન્ડનો દર $= \left( \frac{62500}{500000} \times 100 \right) \%$
ડિવિડન્ડનો દર $= \frac{62500}{5000} \% = \frac{625}{50} \% = 12.5 \% = 12\frac{1}{2} \%$
10
MediumMCQ
એક કંપનીએ $7 \frac{1}{2} \%$ નો અર્ધવાર્ષિક ડિવિડન્ડ જાહેર કર્યું છે. ચેતન પાસે કંપનીના $1250$ શેર છે,જેની દરેકની મૂળ કિંમત (par value) $Rs. 10$ છે,તો તેનું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ શોધો. (Rs. માં)
A
$1875$
B
$1757$
C
$1680$
D
$1575$

Solution

(A) અર્ધવાર્ષિક ડિવિડન્ડ $7 \frac{1}{2} \% = 7.5 \%$ છે.
ડિવિડન્ડ અર્ધવાર્ષિક જાહેર કરવામાં આવ્યું હોવાથી,વાર્ષિક ડિવિડન્ડનો દર $2 \times 7.5 \% = 15 \%$ થશે.
એક શેરની મૂળ કિંમત $Rs. 10$ છે.
એક શેર પરનું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= 15 \% \text{ of } Rs. 10 = \frac{15}{100} \times 10 = Rs. 1.50$.
ચેતન પાસે $1250$ શેર છે.
તેથી,ચેતન માટે કુલ વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= 1250 \times 1.50 = Rs. 1875$.
11
DifficultMCQ
એક દવા કંપનીએ $Rs. 20$ ની મૂળ કિંમત (par value) ધરાવતા $125000$ શેર બહાર પાડ્યા છે. જો કંપની દ્વારા જાહેર કરાયેલ કુલ ડિવિડન્ડ $Rs. 375000$ હોય,તો કંપની દ્વારા ચૂકવવામાં આવતા ડિવિડન્ડનો દર શોધો ( $\%$ માં).
A
$15$
B
$13$
C
$10$
D
$14$

Solution

(A) શેરની સંખ્યા $= 125000$
એક શેરની મૂળ કિંમત (par value) $= Rs. 20$
બધા શેરની કુલ મૂળ કિંમત $= 125000 \times 20 = Rs. 2500000$
જાહેર કરાયેલ કુલ ડિવિડન્ડ $= Rs. 375000$
ડિવિડન્ડનો દર શેરની કુલ મૂળ કિંમત (face value) પર ગણવામાં આવે છે.
ડિવિડન્ડનો દર $= \left( \frac{\text{કુલ ડિવિડન્ડ}}{\text{કુલ મૂળ કિંમત}} \times 100 \right) \%$
ડિવિડન્ડનો દર $= \left( \frac{375000}{2500000} \times 100 \right) \% = \left( \frac{3750}{25000} \times 100 \right) \% = \frac{375}{25} \% = 15 \%$
12
MediumMCQ
સીમા પાસે $Rs. 100$ ની મૂળ કિંમત ધરાવતા $50$ પ્રેફરન્સ શેર અને $400$ કોમન શેર છે. જો પ્રેફરન્સ શેર પર જાહેર કરાયેલ ડિવિડન્ડ વાર્ષિક $10\%$ હોય અને કોમન શેર પર અર્ધવાર્ષિક $7.5\%$ ડિવિડન્ડ હોય,તો સીમાને મળતું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ શોધો (Rs. માં).
A
$7500$
B
$6500$
C
$8500$
D
$5500$

Solution

(B) $50$ પ્રેફરન્સ શેર પર ડિવિડન્ડ $= 50 \times 100 \times \frac{10}{100} = Rs. 500$.
$400$ કોમન શેર પર ડિવિડન્ડ: અર્ધવાર્ષિક ડિવિડન્ડ $7.5\%$ હોવાથી,વાર્ષિક ડિવિડન્ડનો દર $7.5\% \times 2 = 15\%$ થશે.
$400$ કોમન શેર પર ડિવિડન્ડ $= 400 \times 100 \times \frac{15}{100} = Rs. 6000$.
સીમાને મળતું કુલ વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= 500 + 6000 = Rs. 6500$.
13
DifficultMCQ
સુનીલને તેના $200$ પ્રેફરન્સ શેર અને $1000$ કોમન શેર,જે બંનેની મૂળ કિંમત $Rs. 100$ છે,તેના પર મળતું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ શોધો. જો પ્રેફરન્સ શેર પર જાહેર કરાયેલ ડિવિડન્ડ $10 \%$ પ્રતિ વર્ષ હોય અને કોમન શેર પર વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $12 \frac{1}{2} \%$ હોય. (Rs. માં)
A
$14500$
B
$550$
C
$4000$
D
$3500$

Solution

(A) $200$ પ્રેફરન્સ શેર પર ડિવિડન્ડ:
$= 10 \% \text{ of } Rs. (200 \times 100)$
$= Rs. \left( \frac{10}{100} \times 20000 \right) = Rs. 2000$
$1000$ કોમન શેર પર ડિવિડન્ડ:
$= 12 \frac{1}{2} \% \text{ of } Rs. (1000 \times 100)$
$= Rs. \left( \frac{25/2}{100} \times 100000 \right)$
$= Rs. \left( \frac{25}{2} \times 1000 \right) = Rs. 12500$
$\therefore$ કુલ મળેલ ડિવિડન્ડ:
$= Rs. (2000 + 12500) = Rs. 14500$
14
MediumMCQ
એક કંપનીએ $100$ રૂપિયાની મૂળ કિંમત ધરાવતા $50000$ શેર બહાર પાડ્યા છે. જો કંપની દ્વારા જાહેર કરાયેલ કુલ ડિવિડન્ડ $125000$ રૂપિયા હોય,જેમાંથી $50000$ રૂપિયા અનામત ભંડોળમાં રાખવામાં આવ્યા હોય અને બાકીની રકમ ડિવિડન્ડ તરીકે વહેંચવામાં આવી હોય,તો કંપની દ્વારા ચૂકવવામાં આવેલા ડિવિડન્ડનો દર શોધો ( $\%$ માં).
A
$2 \frac{3}{4}$
B
$1 \frac{1}{2}$
C
$1 \frac{1}{4}$
D
$2$

Solution

(B) જાહેર કરાયેલ કુલ ડિવિડન્ડ $= 125000$ રૂપિયા.
અનામત ભંડોળમાં રાખવામાં આવેલ રકમ $= 50000$ રૂપિયા.
શેરધારકોને ડિવિડન્ડ તરીકે ચૂકવવામાં આવેલ ચોખ્ખી રકમ $= (125000 - 50000) = 75000$ રૂપિયા.
$50000$ શેરની કુલ મૂળ કિંમત $= 50000 \times 100 = 5000000$ રૂપિયા.
કંપની દ્વારા ચૂકવવામાં આવેલ ડિવિડન્ડનો દર $= (\frac{75000}{5000000} \times 100) \% = \frac{75}{50} \% = \frac{3}{2} \% = 1 \frac{1}{2} \%$.
15
DifficultMCQ
નિશિતાને $1200$ પ્રેફરન્સ શેર અને $3000$ કોમન શેર,જે બંનેની મૂળ કિંમત $Rs. 50$ છે,તેના પર મળતું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ શોધો. જો પ્રેફરન્સ શેર પર $10 \%$ ડિવિડન્ડ ચૂકવવામાં આવે છે અને કોમન શેર પર $3 \frac{1}{2} \%$ નું અર્ધવાર્ષિક ડિવિડન્ડ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. ($Rs.$ માં)
A
$18500$
B
$16500$
C
$14500$
D
$15500$

Solution

(B) $1200$ પ્રેફરન્સ શેર પર ડિવિડન્ડ:
$= 10 \%$ ઓફ $Rs. (1200 \times 50)$
$= Rs. (\frac{10}{100} \times 60000) = Rs. 6000$
$3000$ કોમન શેર પર ડિવિડન્ડ:
ડિવિડન્ડ $3 \frac{1}{2} \%$ અર્ધવાર્ષિક હોવાથી,વાર્ષિક ડિવિડન્ડનો દર $3 \frac{1}{2} \% \times 2 = 7 \%$ થશે.
$= 7 \%$ ઓફ $Rs. (3000 \times 50)$
$= Rs. (\frac{7}{100} \times 150000) = Rs. 10500$
નિશિતાને મળતું કુલ ડિવિડન્ડ:
$= Rs. (6000 + 10500) = Rs. 16500$
16
DifficultMCQ
$12500$ શેર, જેની મૂળ કિંમત (par value) દરેકની $Rs.\, 20$ છે, તે મોહન દ્વારા રામ પાસેથી દરેકના $Rs.\, 25$ ના ભાવે ખરીદવામાં આવે છે. શેર ખરીદવા માટે જરૂરી રકમ શોધો. જો મોહન આ શેરને દરેક પર $Rs.\, 11$ ના પ્રીમિયમ પર વેચે, તો આ વ્યવહારમાં તેને થયેલો નફો શોધો. (in $Rs.$)
A
$75000$
B
$85000$
C
$70000$
D
$65000$

Solution

(A) એક શેરનું બજાર મૂલ્ય $= Rs.\, 25$ છે.
$\therefore$ $12500$ શેર ખરીદવા માટે જરૂરી કુલ રકમ $= 12500 \times 25 = Rs.\, 312500$.
મોહન આ શેરને $Rs.\, 20$ ની મૂળ કિંમત પર $Rs.\, 11$ ના પ્રીમિયમ સાથે વેચે છે.
$\therefore$ શેર દીઠ વેચાણ કિંમત $= 20 + 11 = Rs.\, 31$.
$12500$ શેર માટે કુલ વેચાણ કિંમત $= 12500 \times 31 = Rs.\, 387500$.
નફો $= \text{વેચાણ કિંમત} - \text{ખરીદ કિંમત} = 387500 - 312500 = Rs.\, 75000$.
17
DifficultMCQ
મેક એક કંપનીના $Rs. 10$ ની મૂળ કિંમત (par value) ધરાવતા $200$ શેર ખરીદે છે,જે $8 \%$ વાર્ષિક ડિવિડન્ડ આપે છે. તેણે આ શેર એવી કિંમતે ખરીદ્યા છે કે તેને તેના રોકાણ પર $10 \%$ વળતર મળે છે. તો એક શેરની બજાર કિંમત (market value) શોધો ( $Rs.$ માં).
A
$8$
B
$10$
C
$6$
D
$12$

Solution

(A) $200$ શેરની મૂળ કિંમત $= 200 \times 10 = Rs. 2000$ છે.
વાર્ષિક ડિવિડન્ડ મૂળ કિંમતના $8 \%$ છે.
મળેલું ડિવિડન્ડ $= \frac{8}{100} \times 2000 = Rs. 160$ થાય.
ધારો કે $200$ શેરની કુલ બજાર કિંમત $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,રોકાણ પરનું વળતર $10 \%$ છે,તેથી $x$ ના $10 \% = 160$ થાય.
$\frac{10}{100} \times x = 160 \Rightarrow x = 1600$ મળે.
આમ,$200$ શેરની કુલ બજાર કિંમત $Rs. 1600$ છે.
તેથી,એક શેરની બજાર કિંમત $= \frac{1600}{200} = Rs. 8$ થાય.
18
DifficultMCQ
શ્યામે એક કંપનીના $12000$ શેર ખરીદ્યા,જેની દાર્શનિક કિંમત (par value) શેર દીઠ $Rs. 10$ છે અને તેના પર $15\%$ વાર્ષિક ડિવિડન્ડ મળે છે. તેણે આ શેર એવી કિંમતે ખરીદ્યા કે જેથી તેને તેના રોકાણ પર $10\%$ વળતર મળે. તો શેરનું બજાર મૂલ્ય (market value) શોધો (Rs. માં).
A
$25$
B
$15$
C
$20$
D
$14$

Solution

(B) $12000$ શેરની દાર્શનિક કિંમત $12000 \times 10 = Rs. 120000$ છે.
મળતું વાર્ષિક ડિવિડન્ડ દાર્શનિક કિંમતના $15\%$ છે:
ડિવિડન્ડ $= \frac{15}{100} \times 120000 = Rs. 18000$.
ધારો કે $12000$ શેરનું કુલ બજાર મૂલ્ય $x$ છે.
શ્યામને તેના રોકાણ પર $10\%$ વળતર મળે છે,તેથી:
$x$ ના $10\% = 18000$.
$\frac{10}{100} \times x = 18000$
$x = 18000 \times 10 = 180000$.
આમ,$12000$ શેરનું કુલ બજાર મૂલ્ય $Rs. 180000$ છે.
એક શેરનું બજાર મૂલ્ય $= \frac{180000}{12000} = Rs. 15$.
19
DifficultMCQ
એક કંપનીની મૂડી $50000$ પ્રેફરન્સ શેર (ડિવિડન્ડ $20 \%$) અને $20000$ કોમન શેરની બનેલી છે,દરેક શેરની મૂળ કિંમત $Rs. 10$ છે. કંપનીનો કુલ નફો $Rs. 180000$ હતો,જેમાંથી $Rs. 30000$ અનામત ભંડોળમાં રાખવામાં આવ્યા હતા અને બાકીની રકમ શેરધારકોને વહેંચવામાં આવી હતી. કોમન શેરધારકો માટે ડિવિડન્ડની ટકાવારી શોધો ($\%$ માં).
A
$24$
B
$20$
C
$25$
D
$30$

Solution

(C) કંપનીનો કુલ નફો $= Rs. 180000$.
અનામત ભંડોળમાં રાખેલી રકમ $= Rs. 30000$.
ડિવિડન્ડ તરીકે વહેંચવા માટે ઉપલબ્ધ ચોખ્ખી રકમ $= Rs. (180000 - 30000) = Rs. 150000$.
$50000$ પ્રેફરન્સ શેર પર $20 \%$ લેખે ચૂકવવામાં આવેલ ડિવિડન્ડ (મૂળ કિંમત $Rs. 10$ ના):
પ્રેફરન્સ શેર પર ડિવિડન્ડ $= 50000 \times (10 \text{ ના } 20 \%) = 50000 \times 2 = Rs. 100000$.
કોમન શેરધારકો માટે ઉપલબ્ધ ડિવિડન્ડ $= Rs. (150000 - 100000) = Rs. 50000$.
દરેક કોમન શેર દીઠ ડિવિડન્ડ $= \frac{50000}{20000} = Rs. 2.50$.
કોમન શેર પર ડિવિડન્ડની ટકાવારી $= \left( \frac{2.50}{10} \times 100 \right) \% = 25 \%$.
20
DifficultMCQ
એક કંપનીએ $10000$ પ્રેફરન્સ શેર અને $50000$ કોમન શેર બહાર પાડ્યા છે,જે બંનેની મૂળ કિંમત $Rs. 100$ છે. પ્રેફરન્સ શેર અને કોમન શેર પરનો ડિવિડન્ડ અનુક્રમે $12 \%$ અને $17.6 \%$ છે. કંપનીનો કુલ નફો $Rs. 15$ લાખ હતો,જેમાંથી અમુક રકમ અનામત ભંડોળમાં રાખવામાં આવી હતી અને બાકીની રકમ ડિવિડન્ડ તરીકે વહેંચવામાં આવી હતી. અનામત ભંડોળમાં રાખવામાં આવેલી રકમ (લાખમાં) શોધો.
A
$5$
B
$6$
C
$6.5$
D
$5.5$

Solution

(A) $1$. પ્રેફરન્સ શેર પર ડિવિડન્ડની ગણતરી:
પ્રેફરન્સ શેર પર ડિવિડન્ડ $= 12 \% \text{ of } (10000 \times 100) = \frac{12}{100} \times 1000000 = Rs. 120000$.
$2$. કોમન શેર પર ડિવિડન્ડની ગણતરી:
કોમન શેર પર ડિવિડન્ડ $= 17.6 \% \text{ of } (50000 \times 100) = \frac{17.6}{100} \times 5000000 = Rs. 880000$.
$3$. ચૂકવવામાં આવેલ કુલ ડિવિડન્ડની ગણતરી:
કુલ ડિવિડન્ડ $= Rs. 120000 + Rs. 880000 = Rs. 1000000 = Rs. 10 \text{ લાખ}$.
$4$. અનામત ભંડોળમાં રાખવામાં આવેલી રકમની ગણતરી:
અનામત ભંડોળ $=$ કુલ નફો $-$ ચૂકવવામાં આવેલ કુલ ડિવિડન્ડ
અનામત ભંડોળ $= Rs. 15 \text{ લાખ} - Rs. 10 \text{ લાખ} = Rs. 5 \text{ લાખ}$.
21
DifficultMCQ
એક માણસ કંપની $X$ ના $5000$ સામાન્ય શેર (દરેકની મૂળ કિંમત $Rs. 10$), જે $20\%$ ડિવિડન્ડ આપે છે, તેને $Rs. 30$ પ્રતિ શેરના ભાવે વેચે છે. તે વેચાણમાંથી મળેલી રકમ કંપની $Y$ ના સામાન્ય શેરમાં (દરેકની મૂળ કિંમત $Rs. 25$) રોકે છે, જે $15\%$ ડિવિડન્ડ આપે છે. જો કંપની $Y$ ના શેરનું બજાર મૂલ્ય $Rs. 40$ હોય, તો તે માણસ દ્વારા ખરીદવામાં આવેલા કંપની $Y$ ના શેરની સંખ્યા શોધો.
A
$3850$
B
$3750$
C
$3700$
D
$3800$

Solution

(B) માણસ કંપની $X$ ના $5000$ શેર $Rs. 30$ પ્રતિ શેરના બજાર ભાવે વેચે છે.
કુલ વેચાણ આવક $= 5000 \times 30 = Rs. 150000$.
તે આ $Rs. 150000$ ની સંપૂર્ણ રકમ કંપની $Y$ ના શેરમાં રોકે છે.
કંપની $Y$ ના એક શેરનું બજાર મૂલ્ય $Rs. 40$ છે.
ખરીદવામાં આવેલા કંપની $Y$ ના શેરની સંખ્યા $= \frac{\text{કુલ રોકાણ}}{\text{કંપની } Y \text{ ના શેરનું બજાર મૂલ્ય}} = \frac{150000}{40} = 3750$ શેર.
22
MediumMCQ
$Rs. 10$ ની મૂળ કિંમત (par value) ધરાવતા કંપનીના શેર $20\%$ પ્રીમિયમ પર ઉપલબ્ધ છે. જો કોઈ ખરીદનાર $2500$ શેર ખરીદવા માંગતો હોય,તો તેણે ચૂકવવી પડતી રકમ શોધો. જો તે આ શેર $Rs. 20$ પ્રતિ શેરના ભાવે વેચે,તો ખરીદનારને કેટલો નફો થશે? ($Rs.$ માં)
A
$25000$
B
$30000$
C
$20000$
D
$22000$

Solution

(C) એક શેરની મૂળ કિંમત $= Rs. 10$.
એક શેરની બજાર કિંમત $= Rs. (10 + 10 \text{ ના } 20\%) = Rs. (10 + 2) = Rs. 12$.
ખરીદનાર દ્વારા $2500$ શેર ખરીદવા માટે ચૂકવવામાં આવતી રકમ $= 2500 \times 12 = Rs. 30000$.
શેર દીઠ વેચાણ કિંમત $= Rs. 20$.
શેર દીઠ નફો $= Rs. (20 - 12) = Rs. 8$.
$2500$ શેર વેચવાથી થતો કુલ નફો $= 2500 \times 8 = Rs. 20000$.
23
EasyMCQ
$Rs.\, 110$ ના ભાવે ખરીદેલ $Rs.\, 60000$ ના $12\%$ સ્ટોક પર મળતી આવક શોધો. ($Rs.$ માં)
A
$7200$
B
$7500$
C
$7400$
D
$8200$

Solution

(A) સ્ટોકની મૂળ કિંમત (Face value) $Rs.\, 60000$ છે.
ડિવિડન્ડ અથવા આવકની ગણતરી હંમેશા સ્ટોકની મૂળ કિંમત પર કરવામાં આવે છે,ખરીદ કિંમત પર નહીં.
અહીં $12\%$ સ્ટોક આપેલ છે,જેનો અર્થ છે કે $Rs.\, 100$ ની મૂળ કિંમત પર વાર્ષિક $Rs.\, 12$ આવક મળે છે.
તેથી,$Rs.\, 60000$ ની મૂળ કિંમત પર મળતી આવક નીચે મુજબ ગણી શકાય:
$\text{આવક} = \left( \frac{12}{100} \right) \times 60000$
$\text{આવક} = 12 \times 600 = Rs.\, 7200$.
$Rs.\, 110$ ની ખરીદ કિંમત વાર્ષિક આવકની ગણતરી માટે ધ્યાનમાં લેવામાં આવતી નથી,કારણ કે આવક હંમેશા મૂળ કિંમત પર આધારિત હોય છે.
24
EasyMCQ
$Rs.\, 120$ ના ભાવે ખરીદેલ $Rs.\, 20000$ ના $7 \frac{1}{2} \%$ સ્ટોક પર મળતી આવક શોધો. ( $Rs.$ માં)
A
$1550$
B
$1450$
C
$1500$
D
$1600$

Solution

(C) સ્ટોકની મૂળ કિંમત (Face value) $= Rs.\, 20000$ છે.
$Rs.\, 100$ ના સ્ટોક પર મળતી આવક $= Rs.\, 7 \frac{1}{2} = Rs.\, 7.50$ છે.
$Rs.\, 1$ ના સ્ટોક પર મળતી આવક $= Rs.\, \frac{7.50}{100} = Rs.\, 0.075$ છે.
$Rs.\, 20000$ ના સ્ટોક પર મળતી આવક $= Rs.\, 0.075 \times 20000 = Rs.\, 1500$ થાય.
નોંધ: $Rs.\, 120$ ની ખરીદ કિંમત આવકની ગણતરી માટે અપ્રસ્તુત છે,કારણ કે આવકની ગણતરી હંમેશા સ્ટોકની મૂળ કિંમત (Face value) પર કરવામાં આવે છે.
25
MediumMCQ
$135$ ના ભાવે $9 \%$ સ્ટોકમાં $Rs. 81000$ નું રોકાણ કરીને મળતી આવક શોધો. (Rs. માં)
A
$5500$
B
$6400$
C
$5400$
D
$6000$

Solution

(C) કુલ રોકાણ કરેલી રકમ $Rs. 81000$ છે.
સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય $Rs. 100$ ની મૂળ કિંમત (face value) દીઠ $Rs. 135$ છે.
ડિવિડન્ડનો દર $9 \%$ છે,જેનો અર્થ છે કે $Rs. 100$ (મૂળ કિંમત) ના રોકાણ પર $Rs. 9$ ની આવક મળે છે.
પ્રથમ,ખરીદેલ સ્ટોકની કુલ મૂળ કિંમત (face value) શોધો:
$\text{મૂળ કિંમત} = \left( \frac{\text{કુલ રોકાણ}}{\text{બજાર મૂલ્ય}} \right) \times 100 = \left( \frac{81000}{135} \right) \times 100 = 600 \times 100 = Rs. 60000$.
હવે,આ મૂળ કિંમત પર મળતી આવકની ગણતરી કરો:
$\text{આવક} = \left( \frac{9}{100} \right) \times 60000 = 9 \times 600 = Rs. 5400$.
26
EasyMCQ
$112 \frac{1}{2}$ ના ભાવે $7 \frac{1}{2} \%$ ના સ્ટોકમાં $Rs. 90000$ નું રોકાણ કરીને મળતી આવક શોધો ( $Rs.$ માં).
A
$6000$
B
$6500$
C
$7500$
D
$7000$

Solution

(A) રોકાણનું બજાર મૂલ્ય $Rs. 90000$ છે.
સ્ટોક $112 \frac{1}{2}$ ના ભાવે ઉપલબ્ધ છે,જેનો અર્થ છે કે $Rs. 100$ ની મૂળ કિંમત (face value) માટે બજાર કિંમત $Rs. \frac{225}{2}$ છે.
ખરીદેલ સ્ટોકની સંખ્યા = $\frac{\text{કુલ રોકાણ}}{\text{Rs. 100 ના સ્ટોકની બજાર કિંમત}} = \frac{90000}{225/2} = 90000 \times \frac{2}{225} = 800$.
ડિવિડન્ડ (આવક) સ્ટોકની મૂળ કિંમત પર ગણવામાં આવે છે. ડિવિડન્ડનો દર $7 \frac{1}{2} \% = \frac{15}{2} \%$ છે.
આવક = $\text{મૂળ કિંમત} \times \text{ડિવિડન્ડ દર} = (800 \times 100) \times \frac{15}{2 \times 100} = 80000 \times \frac{15}{200} = 400 \times 15 = Rs. 6000$.
27
EasyMCQ
એક વ્યક્તિ $Rs.\, 72000$ નો $9 \frac{1}{2} \%$ સ્ટોક $144$ ના ભાવે ખરીદે છે. તેની વાર્ષિક આવક શોધો ( $Rs.$ માં).
A
$6640$
B
$6840$
C
$6900$
D
$7240$

Solution

(B) સ્ટોકની મૂળ કિંમત (Face Value) $Rs.\, 72000$ છે.
ડિવિડન્ડનો દર $9 \frac{1}{2} \% = \frac{19}{2} \%$ છે.
વાર્ષિક આવકની ગણતરી સ્ટોકની મૂળ કિંમત પર કરવામાં આવે છે.
વાર્ષિક આવક $= \text{મૂળ કિંમત} \times \text{ડિવિડન્ડનો દર}$
વાર્ષિક આવક $= 72000 \times \frac{19}{2 \times 100}$
વાર્ષિક આવક $= 720 \times \frac{19}{2} = 360 \times 19 = 6840$.
તેથી,વાર્ષિક આવક $Rs.\, 6840$ છે.
28
EasyMCQ
શ્રી લાલ એ $91$ ના ભાવે $9\frac{1}{2}\%$ ના સ્ટોકમાં $Rs. 92000$ નું રોકાણ કર્યું (બ્રોકરેજ: $Rs. 1$). આ રોકાણમાંથી શ્રી લાલની વાર્ષિક આવક શોધો ( $Rs.$ માં).
A
$9000$
B
$9500$
C
$10500$
D
$8000$

Solution

(B) $Rs. 100$ ના સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય એ તેની મૂળ કિંમત અને બ્રોકરેજનો સરવાળો છે.
$Rs. 100$ ના સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય $= Rs. (91 + 1) = Rs. 92$.
શ્રી લાલ દ્વારા કરવામાં આવેલ કુલ રોકાણ $Rs. 92000$ છે.
ખરીદેલ શેર (સ્ટોક) ની સંખ્યા $= \frac{92000}{92} = 1000$ એકમો ($Rs. 100$ ના સ્ટોક).
વાર્ષિક ડિવિડન્ડનો દર $9\frac{1}{2}\% = 9.5\%$ છે.
વાર્ષિક આવક $= \text{કુલ મૂળ કિંમત} \times \text{ડિવિડન્ડનો દર}$.
વાર્ષિક આવક $= (1000 \times 100) \times \frac{9.5}{100} = 100000 \times 0.095 = Rs. 9500$.
29
EasyMCQ
રાજાએ $81 \frac{1}{2}$ ના ભાવે $7 \frac{1}{2} \%$ ના સ્ટોક્સમાં $Rs. 99000$ નું રોકાણ કર્યું (બ્રોકરેજ: $Rs. 1$). તેના રોકાણમાંથી રાજાની વાર્ષિક આવક શોધો. ($Rs.$ માં)
A
$9500$
B
$10000$
C
$10500$
D
$9000$

Solution

(D) બ્રોકરેજ સહિત $Rs. 100$ ના સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય $Rs. (81 \frac{1}{2} + 1) = Rs. 82 \frac{1}{2} = Rs. \frac{165}{2}$ છે.
$Rs. 100$ ના સ્ટોક પર વાર્ષિક ડિવિડન્ડ (આવક) $7 \frac{1}{2} = Rs. \frac{15}{2}$ છે.
રાજા દ્વારા કરવામાં આવેલ કુલ રોકાણ $Rs. 99000$ છે.
ખરીદેલ શેરની સંખ્યા $\frac{99000}{165/2} = 99000 \times \frac{2}{165} = 1200$ છે.
દરેક શેર $Rs. 100$ ની મૂળ કિંમત (face value) દર્શાવે છે,તેથી કુલ મૂળ કિંમત $1200 \times 100 = Rs. 120000$ થાય.
વાર્ષિક આવકની ગણતરી મૂળ કિંમત પર કરવામાં આવે છે: $\text{આવક} = \frac{15}{2} \% \text{ of } 120000 = \frac{15}{200} \times 120000 = 15 \times 600 = Rs. 9000$.
30
EasyMCQ
રામે $112$ ના ભાવે (બ્રોકરેજ: $Rs.\, 2$) $9 \frac{1}{2} \%$ ના સ્ટોકમાં $Rs.\, 88008$ નું રોકાણ કર્યું. આ રોકાણમાંથી રામની વાર્ષિક આવક શોધો ( $Rs.$ માં).
A
$6334$
B
$6874$
C
$7334$
D
$6534$

Solution

(C) $Rs.\, 100$ ના સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય એ ક્વોટેડ કિંમત અને બ્રોકરેજનો સરવાળો છે.
$Rs.\, 100$ ના સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય $= Rs.\, (112 + 2) = Rs.\, 114$.
$Rs.\, 100$ ના સ્ટોક પરની વાર્ષિક આવક $9 \frac{1}{2} = \frac{19}{2} = Rs.\, 9.5$ છે.
તેથી,$Rs.\, 114$ ના રોકાણ પરની આવક $Rs.\, 9.5$ છે.
$Rs.\, 88008$ ના રોકાણ પરની આવક શોધવા માટે,આપણે એકાત્મક પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
આવક $= \frac{19}{2} \times \frac{1}{114} \times 88008$.
આવક $= \frac{19}{228} \times 88008$.
આવક $= \frac{1}{12} \times 88008 = Rs.\, 7334$.
31
MediumMCQ
$92$ ના ભાવે $8 \%$ ના $Rs.\, 125000$ ના સ્ટોક ખરીદવા માટે જરૂરી રોકાણ શોધો. ( $Rs.$ માં)
A
$115000$
B
$120000$
C
$105000$
D
$125000$

Solution

(A) $Rs.\, 100$ ના સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય $Rs.\, 92$ આપેલ છે.
$Rs.\, 125000$ ના સ્ટોક માટે જરૂરી રોકાણ શોધવા માટે,આપણે નીચે મુજબ ગણતરી કરીશું:
$\text{રોકાણ} = \left(\frac{\text{બજાર મૂલ્ય}}{\text{દાર્શનિક મૂલ્ય}}\right) \times \text{કુલ સ્ટોકનું મૂલ્ય}$
$\text{રોકાણ} = \left(\frac{92}{100} \times 125000\right)$
$\text{રોકાણ} = 92 \times 1250 = Rs.\, 115000$
તેથી,$92$ ના ભાવે $8 \%$ ના $Rs.\, 125000$ ના સ્ટોક ખરીદવા માટે $Rs.\, 115000$ ના રોકાણની જરૂર પડે છે.
32
EasyMCQ
$110$ ના ભાવે $8 \%$ ના $Rs.\, 90000$ ના સ્ટોક ખરીદવા માટે કેટલા રોકાણની જરૂર પડશે?
A
$88000$
B
$99000$
C
$88500$
D
$9950$

Solution

(B) $Rs.\, 100$ ના સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય $Rs.\, 110$ છે.
$Rs.\, 90000$ ના સ્ટોક માટે જરૂરી રોકાણ શોધવા માટે,આપણે નીચેના ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\text{રોકાણ} = \left( \frac{\text{બજાર મૂલ્ય}}{\text{દર્શનીય મૂલ્ય}} \right) \times \text{સ્ટોકનું દર્શનીય મૂલ્ય}$
$\text{રોકાણ} = \left( \frac{110}{100} \times 90000 \right)$
$\text{રોકાણ} = 110 \times 900 = Rs.\, 99000$
તેથી,$Rs.\, 99000$ ના રોકાણની જરૂર પડશે.
33
MediumMCQ
$90$ ના ભાવે $9 \frac{1}{2} \%$ ના સ્ટોકમાંથી (બ્રોકરેજ $1 \%$) $Rs. 1938$ ની આવક મેળવવા માટે જરૂરી રોકાણ શોધો. ($Rs.$ માં)
A
$19642.60$
B
$17543.00$
C
$18543.60$
D
$18600.60$

Solution

(C) સ્ટોકની મૂળ કિંમત (Face Value) $Rs. 100$ છે.
બ્રોકરેજ એ $Rs. 90$ ના બજાર ભાવના $1 \%$ છે,જે $Rs. 0.90$ થાય છે.
તેથી,$Rs. 100$ નો સ્ટોક ખરીદવા માટેનું કુલ રોકાણ $Rs. 90 + Rs. 0.90 = Rs. 90.90$ છે.
$Rs. 100$ ના સ્ટોક પર વાર્ષિક આવક $9 \frac{1}{2} \% = Rs. 9.50$ છે.
$Rs. 9.50$ ની આવક માટે જરૂરી રોકાણ $Rs. 90.90$ છે.
$Rs. 1938$ ની આવક માટે જરૂરી રોકાણ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{રોકાણ} = \frac{90.90}{9.50} \times 1938 = \frac{90.90}{19/2} \times 1938 = \frac{90.90 \times 2}{19} \times 1938$.
$\text{રોકાણ} = 90.90 \times 2 \times 102 = 181.80 \times 102 = Rs. 18543.60$.
34
DifficultMCQ
એક માણસે $90$ ના ભાવે $5\%$ ના $Rs. 20000$ ના શેર ખરીદ્યા અને જ્યારે તેની કિંમત વધીને $Rs. 93 \frac{3}{4}$ થઈ ત્યારે તેને વેચી દીધા. તેનો નફાની ટકાવારી શોધો.
A
$5\frac{1}{6}\%$
B
$4\frac{1}{6}\%$
C
$5\frac{5}{6}\%$
D
$4\frac{5}{6}\%$

Solution

(B) $90$ ના ભાવે $5\%$ ના $Rs. 20000$ ના શેર ખરીદવા માટે માણસ દ્વારા કરવામાં આવેલ રોકાણ $= Rs. \left(\frac{90}{100} \times 20000\right) = Rs. 18000$.
જ્યારે કિંમત વધીને $Rs. 93 \frac{3}{4} = Rs. \frac{375}{4}$ થઈ,ત્યારે માણસે શેર વેચી દીધા. આમ,શેર વેચીને મેળવેલી રકમ:
$= Rs. \left(\frac{375}{4} \times \frac{1}{100} \times 20000\right) = Rs. 18750$.
$\therefore$ વ્યવહારમાં થયેલ નફો $= Rs. (18750 - 18000) = Rs. 750$.
$\therefore$ નફાની ટકાવારી $= \left(\frac{750}{18000} \times 100\right) \% = \frac{75}{18} \% = 4 \frac{3}{18} \% = 4 \frac{1}{6} \%$.
35
MediumMCQ
મીનાએ $92$ ના ભાવે $7\frac{1}{2} \%$ ના $Rs. 36000$ ના શેર ખરીદ્યા અને જ્યારે તેનો ભાવ વધીને $Rs. 93 \frac{3}{4}$ થયો ત્યારે તેને વેચી દીધા. તેનો નફાની ટકાવારી શોધો.
A
$1.9$
B
$2.9$
C
$2.3$
D
$1.4$

Solution

(A) મીના દ્વારા $92$ ના ભાવે $7 \frac{1}{2} \%$ ના $Rs. 36000$ ના શેર ખરીદવામાં કરેલું રોકાણ $= Rs. \left(\frac{92}{100} \times 36000\right) = Rs. 33120$.
જ્યારે ભાવ વધીને $Rs. 93 \frac{3}{4} = Rs. 93.75$ થયો,ત્યારે મીનાએ શેર વેચી દીધા.
શેર વેચીને મેળવેલી રકમ $= Rs. \left(\frac{93.75}{100} \times 36000\right) = Rs. 33750$.
વ્યવહારમાં થયેલ નફો $= Rs. (33750 - 33120) = Rs. 630$.
નફાની ટકાવારી $= \left(\frac{630}{33120} \times 100\right) \% \approx 1.902 \% \approx 1.9 \%$.
36
DifficultMCQ
એક માણસ $Rs. 92$ ના ભાવે $4 \%$ સ્ટોકમાં $Rs. 27600$ નું રોકાણ કરે છે. તેણે $Rs. 20000$ નો સ્ટોક જ્યારે ભાવ વધીને $Rs. 96$ થયો ત્યારે વેચ્યો,અને બાકીનો સ્ટોક જ્યારે બજાર કિંમત ઘટીને $Rs. 90$ થઈ ત્યારે વેચ્યો. આ વ્યવહારમાં તેને કેટલો નફો કે નુકસાન થાય છે?
A
નફો $= Rs. 600$
B
નુકસાન $= Rs. 600$
C
નુકસાન $= Rs. 650$
D
નફો $= Rs. 650$

Solution

(A) $Rs. 92$ ના ભાવે $4 \%$ સ્ટોકમાં $Rs. 27600$ નું રોકાણ કરીને ખરીદેલ સ્ટોક:
$= Rs. \left(\frac{27600 \times 100}{92}\right) = Rs. 30000$.
$Rs. 96$ ની બજાર કિંમતે $Rs. 20000$ નો સ્ટોક વેચીને મેળવેલી રકમ:
$= Rs. \left(\frac{20000 \times 96}{100}\right) = Rs. 19200$.
બાકી રહેલ સ્ટોક $= Rs. (30000 - 20000) = Rs. 10000$.
$Rs. 90$ ના ભાવે બાકીના $Rs. 10000$ નો સ્ટોક વેચીને મેળવેલી રકમ:
$= Rs. \left(10000 \times \frac{90}{100}\right) = Rs. 9000$.
આખો સ્ટોક વેચીને મેળવેલી કુલ રકમ $= Rs. (19200 + 9000) = Rs. 28200$.
કુલ રોકાણ $= Rs. 27600$.
નફો $= Rs. (28200 - 27600) = Rs. 600$.
37
DifficultMCQ
એક વ્યક્તિ $95$ ના ભાવે $5\%$ સ્ટોકમાં $Rs.\, 28500$ નું રોકાણ કરે છે. તેણે $Rs.\, 15000$ નો સ્ટોક ત્યારે વેચ્યો જ્યારે ભાવ વધીને $Rs.\, 98$ થયો અને બાકીનો સ્ટોક ત્યારે વેચ્યો જ્યારે સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય ઘટીને $Rs.\, 90$ થયું. આ વ્યવહારમાં તેને કેટલો નફો કે નુકસાન થાય છે?
A
નફો $= Rs.\, 300$
B
નુકસાન $= Rs.\, 300$
C
નફો $= Rs.\, 400$
D
નુકસાન $= Rs.\, 400$

Solution

(B) $95$ ના ભાવે $5\%$ સ્ટોકમાં $Rs.\, 28500$ નું રોકાણ કરીને ખરીદેલ સ્ટોક:
$= Rs.\, \left(\frac{100}{95} \times 28500\right) = Rs.\, 30000$.
$Rs.\, 98$ ના બજાર મૂલ્યે $Rs.\, 15000$ નો સ્ટોક વેચીને મેળવેલી રકમ:
$= Rs.\, \left(\frac{98}{100} \times 15000\right) = Rs.\, 14700$.
બાકી રહેલ સ્ટોક $= Rs.\, (30000 - 15000) = Rs.\, 15000$.
બાકીના $Rs.\, 15000$ નો સ્ટોક $Rs.\, 90$ ના ભાવે વેચીને મેળવેલી રકમ:
$= Rs.\, \left(\frac{90}{100} \times 15000\right) = Rs.\, 13500$.
કુલ મેળવેલી રકમ $= Rs.\, (14700 + 13500) = Rs.\, 28200$.
કુલ રોકાણ કરેલી રકમ $= Rs.\, 28500$.
અહીં કુલ મેળવેલી રકમ રોકાણ કરેલી રકમ કરતા ઓછી હોવાથી,નુકસાન થાય છે.
નુકસાન $= Rs.\, (28500 - 28200) = Rs.\, 300$.
38
MediumMCQ
સુષ્માએ $Rs.\, 245000$ નું રોકાણ $98$ ના ભાવે $7\%$ ના સ્ટોકમાં કર્યું અને જ્યારે તેની કિંમત વધીને $Rs.\, 100$ થઈ ત્યારે તે સ્ટોક વેચી દીધો. તેણે વેચાણમાંથી મળેલી રકમનું રોકાણ $125$ ના ભાવે $9\%$ ના સ્ટોકમાં કર્યું. સુષ્માની આવકમાં થયેલો ફેરફાર શોધો. ($Rs.$ માં)
A
$600$
B
$400$
C
$500$
D
$650$

Solution

(C) પ્રથમ સ્ટોકમાંથી મળતી આવક $= Rs.\, \left(\frac{7}{98} \times 245000\right) = Rs.\, 17500$.
હવે,આપણે સ્ટોકને $Rs.\, 100$ ના ભાવે વેચતા મળતી રકમની ગણતરી કરીએ.
$Rs.\, 98$ નો સ્ટોક વેચતા મળતી રકમ $= Rs.\, 100$.
$Rs.\, 245000$ નો સ્ટોક વેચતા મળતી રકમ $= Rs.\, \left(\frac{100}{98} \times 245000\right) = Rs.\, 250000$.
આ રકમનું રોકાણ $125$ ના ભાવે $9\%$ ના સ્ટોકમાં કરવામાં આવે છે.
બીજા સ્ટોકમાંથી મળતી આવક $= Rs.\, \left(\frac{9}{125} \times 250000\right) = Rs.\, 18000$.
તેથી,આવકમાં થયેલો વધારો $= Rs.\, (18000 - 17500) = Rs.\, 500$.
39
DifficultMCQ
અનુએ $90$ ના ભાવે $8 \%$ ના સ્ટોકમાં $Rs.\, 32400$ નું રોકાણ કર્યું. તેણીએ $Rs.\, 18000$ નો સ્ટોક જ્યારે ભાવ વધીને $Rs.\, 95$ થયો ત્યારે વેચ્યો અને બાકીનો સ્ટોક $Rs.\, 98$ ના ભાવે વેચ્યો. તેણીએ કુલ વેચાણની રકમ $96 \frac{1}{2}$ ના ભાવે $10 \%$ ના સ્ટોકમાં રોકી. અનુની આવકમાં થયેલો ફેરફાર શોધો ($Rs.$ માં).
A
$750$
B
$720$
C
$760$
D
$740$

Solution

(B) શરૂઆતનું રોકાણ $= Rs.\, 32400$,ભાવ $= 90$.
ખરીદેલ સ્ટોકની ફેસ વેલ્યુ $= (32400 / 90) \times 100 = Rs.\, 36000$.
શરૂઆતની આવક $= (8 / 100) \times 36000 = Rs.\, 2880$.
$Rs.\, 18000$ ના સ્ટોકનું $95$ ના ભાવે વેચાણ $= (95 / 100) \times 18000 = Rs.\, 17100$.
બાકીના $Rs.\, 18000$ ના સ્ટોકનું $98$ ના ભાવે વેચાણ $= (98 / 100) \times 18000 = Rs.\, 17640$.
કુલ વેચાણની રકમ $= 17100 + 17640 = Rs.\, 34740$.
નવું રોકાણ $= Rs.\, 34740$,$10 \%$ સ્ટોક,ભાવ $96.5$ $(193/2)$.
નવા સ્ટોકની ફેસ વેલ્યુ $= (34740 / 96.5) \times 100 = 36000$.
નવી આવક $= (10 / 100) \times 36000 = Rs.\, 3600$.
આવકમાં થયેલો ફેરફાર $= 3600 - 2880 = Rs.\, 720$.
40
DifficultMCQ
એક વ્યક્તિએ $99$ ના ભાવે $5\%$ સ્ટોકમાં $Rs. 50490$ નું રોકાણ કર્યું અને જ્યારે ભાવ વધીને $Rs. 102$ થયો ત્યારે તેને વેચી દીધું. તેણે વેચાણમાંથી મળેલી રકમનું $96$ ના ભાવે $8\%$ સ્ટોકમાં રોકાણ કર્યું. વ્યક્તિની આવકમાં થયેલો ફેરફાર શોધો (દલાલી: $Rs. 3$).
A
$1485$
B
$1585$
C
$1385$
D
$1685$

Solution

(A) $1$. પ્રથમ સ્ટોકની ખરીદ કિંમત (દલાલી સહિત) $= Rs. (99 + 3) = Rs. 102$.
$2$. ખરીદેલ શેરની સંખ્યા $= \frac{50490}{102} = 495$.
$3$. પ્રથમ સ્ટોકમાંથી થતી આવક $= 49500$ ના $5\% = \frac{5}{100} \times 49500 = Rs. 2475$.
$4$. પ્રથમ સ્ટોકની વેચાણ કિંમત (દલાલી બાદ કર્યા પછી) $= Rs. (102 - 3) = Rs. 99$.
$5$. વેચાણમાંથી મળેલી કુલ રકમ $= 495 \times 99 = Rs. 49005$.
$6$. બીજા સ્ટોકની ખરીદ કિંમત (દલાલી સહિત) $= Rs. (96 + 3) = Rs. 99$.
$7$. બીજા સ્ટોકમાં ખરીદેલ શેરની સંખ્યા $= \frac{49005}{99} = 495$.
$8$. બીજા સ્ટોકમાંથી થતી આવક $= 49500$ ના $8\% = \frac{8}{100} \times 49500 = Rs. 3960$.
$9$. આવકમાં થયેલો ફેરફાર $= Rs. (3960 - 2475) = Rs. 1485$.
41
DifficultMCQ
એક વ્યક્તિએ $104$ ના ભાવે $5\%$ સ્ટોકમાં $Rs. 260000$ નું રોકાણ કર્યું. જ્યારે ભાવ વધીને $Rs. 125$ થયો ત્યારે તેણે સ્ટોક વેચી દીધો અને વેચાણમાંથી મળેલી રકમનું $6\%$ સ્ટોકમાં રોકાણ કર્યું. આમ કરવાથી તેની આવકમાં $Rs. 2500$ નો વધારો થયો. તેણે બીજો સ્ટોક કઈ કિંમતે ખરીદ્યો હશે? ($Rs.$ માં)
A
$225$
B
$175$
C
$125$
D
$150$

Solution

(C) પ્રથમ સ્ટોક પરની આવક $= Rs. \left(\frac{5}{104} \times 260000\right) = Rs. 12500$.
જ્યારે ભાવ વધીને $Rs. 125$ થયો ત્યારે સ્ટોક વેચીને મળેલી રકમ:
$= Rs. \left(\frac{125}{104} \times 260000\right) = Rs. 312500$.
બીજા સ્ટોક પરની આવક પ્રથમ સ્ટોક કરતા $Rs. 2500$ વધારે છે.
તેથી,બીજા સ્ટોક પરની આવક $= Rs. (12500 + 2500) = Rs. 15000$.
ધારો કે બીજા સ્ટોકનું બજાર મૂલ્ય $Rs. x$ છે.
તેથી,$\frac{312500 \times 6}{x} = 15000$.
$x = \frac{312500 \times 6}{15000} = 125$.
આમ,તે વ્યક્તિએ બીજો સ્ટોક $Rs. 125$ ના ભાવે ખરીદ્યો હતો.
42
EasyMCQ
$Rs.\, 100$ ની મૂળ કિંમત (face value) ધરાવતા અને બજારમાં $Rs.\, 125$ માં ઉપલબ્ધ $5 \%$ ડિબેન્ચર પર ખરીદનારની આવકની ટકાવારી શોધો. (ટકાવારીમાં) ($.8$ માં)
A
$4$
B
$5$
C
$3$
D
$2$

Solution

(A) ડિબેન્ચરની મૂળ કિંમત (face value) $Rs.\, 100$ છે.
આપેલ છે કે ડિબેન્ચર $5 \%$ છે,તેથી મૂળ કિંમત પર વાર્ષિક આવક $Rs.\, 100$ ના $5 \% = Rs.\, 5$ થાય.
ડિબેન્ચરની બજાર કિંમત $Rs.\, 125$ છે.
આવકની ટકાવારી (yield) નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે: $\text{આવકની ટકાવારી} = \left( \frac{\text{વાર્ષિક આવક}}{\text{બજાર કિંમત}} \right) \times 100$.
કિંમતો મૂકતા: $\text{આવકની ટકાવારી} = \left( \frac{5}{125} \right) \times 100$.
$\text{આવકની ટકાવારી} = \frac{1}{25} \times 100 = 4 \%$.
નોંધ: મૂળ પ્રશ્નમાં આપેલી ગણતરીમાં ભૂલ હતી,સાચો જવાબ $4 \%$ છે.
43
EasyMCQ
$Rs.\, 150$ માં બજારમાં ઉપલબ્ધ $Rs.\, 120$ ની મૂળ કિંમત (par value) ધરાવતા $10 \%$ ડિબેન્ચર પર આવકની ટકાવારી શોધો. ($\%$ માં)
A
$9$
B
$8$
C
$7$
D
$6$

Solution

(B) ડિબેન્ચરની મૂળ કિંમત (par value) $Rs.\, 120$ છે અને વ્યાજનો દર $10 \%$ છે.
તેથી,એક ડિબેન્ચર પર વાર્ષિક આવક $= 10 \% \text{ of } Rs.\, 120 = \frac{10}{100} \times 120 = Rs.\, 12$ થાય.
જોકે,ડિબેન્ચરની બજાર કિંમત $Rs.\, 150$ છે.
આવકની ટકાવારી (yield) રોકાણની બજાર કિંમત પર ગણવામાં આવે છે.
$\text{આવકની ટકાવારી} = \left( \frac{\text{વાર્ષિક આવક}}{\text{બજાર કિંમત}} \right) \times 100$
$\text{આવકની ટકાવારી} = \left( \frac{12}{150} \right) \times 100 = \frac{1200}{150} = 8 \%$.
આમ,ડિબેન્ચર પર આવકની ટકાવારી $8 \%$ છે.
44
DifficultMCQ
બ્રિજ પાસે કંપનીના $Rs. 50$ ની મૂળ કિંમત ધરાવતા $800$ શેર અને $Rs. 100$ ની મૂળ કિંમત ધરાવતા $600$ ડિબેન્ચર છે. કંપની શેર પર $6 \%$ વાર્ષિક ડિવિડન્ડ અને ડિબેન્ચર પર $12 \%$ વ્યાજ ચૂકવે છે. બ્રિજની કુલ વાર્ષિક આવક ($Rs.$ માં) અને તેના રોકાણ પર વળતરનો દર ($\%$ માં) શોધો.
A
$9600, 9.6$
B
$8000, 8$
C
$10600, 10.6$
D
$9600, 8.6$

Solution

(A) $800$ શેર પર વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= Rs. \left(\frac{800 \times 50 \times 6}{100}\right) = Rs. 2400$.
$600$ ડિબેન્ચર પર વાર્ષિક વ્યાજ $= Rs. \left(\frac{600 \times 100 \times 12}{100}\right) = Rs. 7200$.
બ્રિજની કુલ વાર્ષિક આવક $= Rs. (2400 + 7200) = Rs. 9600$.
બ્રિજનું કુલ રોકાણ $= Rs. (800 \times 50 + 600 \times 100) = Rs. (40000 + 60000) = Rs. 100000$.
વળતરનો દર $= \left(\frac{9600}{100000} \times 100\right) \% = 9.6 \%$.
45
MediumMCQ
એક માણસે $Rs. 50$ ના $20$ શેર $5$ ના ડિસ્કાઉન્ટ પર ખરીદ્યા,ડિસ્કાઉન્ટનો દર $4 \frac{3}{4} \%$ છે. તો મળેલ વ્યાજનો દર ($\%$ માં) કેટલો છે?
A
$4 \frac{3}{4}$
B
$3 \frac{1}{4}$
C
$5.28$
D
$4.95$

Solution

(C) $20$ શેરની ફેસ વેલ્યુ (દાર્શનિક કિંમત) $= Rs. (50 \times 20) = Rs. 1000$.
એક શેરની બજાર કિંમત $= Rs. (50 - 5) = Rs. 45$.
કુલ રોકાણ $= Rs. (45 \times 20) = Rs. 900$.
ડિવિડન્ડનો દર $= 4 \frac{3}{4} \% = \frac{19}{4} \%$.
વાર્ષિક ડિવિડન્ડ $= Rs. 1000$ ના $\frac{19}{4} \% = \frac{19}{400} \times 1000 = Rs. 47.5$.
વ્યાજનો દર (વળતર) $= \left( \frac{\text{વાર્ષિક ડિવિડન્ડ}}{\text{કુલ રોકાણ}} \times 100 \right) \% = \left( \frac{47.5}{900} \times 100 \right) \% = \frac{47.5}{9} \% \approx 5.28 \%$.
46
MediumMCQ
$A$ એ એક વ્યવસાય શરૂ કર્યો. વ્યવસાય શરૂ થયાના $4$ મહિના પછી,$B$ અને $C$ જોડાયા. $A, B$ અને $C$ ના રોકાણનો ગુણોત્તર $4: 6: 5$ હતો. જો વાર્ષિક નફામાં $A$ નો હિસ્સો $C$ ના હિસ્સા કરતા $Rs. 250$ વધારે હોય,તો કુલ વાર્ષિક નફો કેટલો થયો? (Rs. માં)
A
$1740$
B
$3910$
C
$4250$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $A, B$ અને $C$ નું રોકાણ અનુક્રમે $4x, 6x$ અને $5x$ છે.
$A$ એ $12$ મહિના માટે રોકાણ કર્યું,જ્યારે $B$ અને $C$ એ $12 - 4 = 8$ મહિના માટે રોકાણ કર્યું.
તેમના નફાના હિસ્સાનો ગુણોત્તર આ રીતે ગણવામાં આવે છે: (રોકાણ $\times$ સમય).
$A: B: C$ ના નફાનો ગુણોત્તર $= (4x \times 12) : (6x \times 8) : (5x \times 8)$.
$= 48x : 48x : 40x$.
$8x$ વડે ભાગતા,ગુણોત્તર $6 : 6 : 5$ થાય છે.
ધારો કે નફાનો હિસ્સો $6k, 6k$ અને $5k$ છે.
આપેલ છે કે $A$ નો હિસ્સો $C$ ના હિસ્સા કરતા $Rs. 250$ વધારે છે:
$6k - 5k = 250 \Rightarrow k = 250$.
કુલ વાર્ષિક નફો $= 6k + 6k + 5k = 17k$.
કુલ નફો $= 17 \times 250 = Rs. 4250$.
47
EasyMCQ
એક ચોક્કસ રકમ $A, B$ અને $C$ વચ્ચે એવી રીતે વહેંચવામાં આવે છે કે $A$ ને કુલ રકમના $\frac{1}{2}$ કરતા $Rs. 40$ વધુ મળે છે. $B$ ને કુલ રકમના $\frac{3}{8}$ કરતા $Rs. 120$ ઓછા મળે છે અને $C$ ને $Rs. 200$ મળે છે. તો કુલ રકમ $Rs.$ માં કેટલી હશે?
A
$1100$
B
$850$
C
$960$
D
$1200$

Solution

(C) ધારો કે કુલ રકમ $x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ:
$A = \frac{1}{2}x + 40$
$B = \frac{3}{8}x - 120$
$C = 200$
$A, B$ અને $C$ નો સરવાળો કુલ રકમ $x$ જેટલો હોવાથી:
$(\frac{1}{2}x + 40) + (\frac{3}{8}x - 120) + 200 = x$
પદોને ભેગા કરતા:
$(\frac{4}{8}x + \frac{3}{8}x) + (40 - 120 + 200) = x$
$\frac{7}{8}x + 120 = x$
$120 = x - \frac{7}{8}x$
$120 = \frac{1}{8}x$
$x = 120 \times 8 = 960$
આમ,કુલ રકમ $Rs. 960$ છે.
48
MediumMCQ
$A$ અને $B$ એ અનુક્રમે $Rs. 18,000$ અને $Rs. 24,000$ નું રોકાણ કરીને એક વ્યવસાય શરૂ કર્યો. વ્યવસાય શરૂ થયાના $4$ મહિનાના અંતે,$C$ એ $Rs. 15,000$ સાથે જોડાય છે. $8$ મહિનાના અંતે $B$ વ્યવસાય છોડી દે છે,તે સમયે $C$ વધુ $Rs. 3,000$ નું રોકાણ કરે છે. $10$ મહિનાના અંતે $B$ સમાન રોકાણ સાથે ફરી જોડાય છે. જો વર્ષના અંતે નફો $Rs. 12,005$ હોય,તો $B$ નો નફામાં હિસ્સો કેટલો હશે? (Rs. માં)
A
$4000$
B
$4400$
C
$4360$
D
$4900$

Solution

(D) નફાનો હિસ્સો શોધવા માટે,આપણે દરેક ભાગીદાર માટે એક મહિનાના સમકક્ષ રોકાણની ગણતરી કરીએ છીએ:
$A$ એ $12$ મહિના માટે $Rs. 18,000$ નું રોકાણ કર્યું: $18,000 \times 12 = 216,000$.
$B$ એ $8$ મહિના માટે $Rs. 24,000$ નું રોકાણ કર્યું (મહિના $1$ થી $8$) અને પછી $2$ મહિના માટે ફરી જોડાયા (મહિના $11$ અને $12$): $24,000 \times 8 + 24,000 \times 2 = 192,000 + 48,000 = 240,000$.
$C$ એ $4$ મહિના માટે $Rs. 15,000$ નું રોકાણ કર્યું (મહિના $5$ થી $8$) અને પછી $4$ મહિના માટે $Rs. 15,000 + 3,000 = 18,000$ નું રોકાણ કર્યું (મહિના $9$ થી $12$): $15,000 \times 4 + 18,000 \times 4 = 60,000 + 72,000 = 132,000$.
રોકાણનું પ્રમાણ $(A:B:C) = 216,000 : 240,000 : 132,000 = 216 : 240 : 132$.
$12$ વડે ભાગતા,આપણને $18 : 20 : 11$ મળે છે.
કુલ પ્રમાણ ભાગ $= 18 + 20 + 11 = 49$.
$B$ નો નફામાં હિસ્સો $= \frac{20}{49} \times 12,005 = 20 \times 245 = Rs. 4,900$.
49
EasyMCQ
$Rs. 120$ માં $4 \%$ સ્ટોક અથવા $Rs. 80$ માં $3 \%$ સ્ટોક,કયું રોકાણ વધુ સારું છે?
A
$Rs. 120$ માં $4 \%$ સ્ટોક
B
$Rs. 80$ માં $3 \%$ સ્ટોક
C
બંને સમાન છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) કયું રોકાણ વધુ સારું છે તે નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક સ્ટોક માટે વળતરની ટકાવારીની ગણતરી કરીએ છીએ.
$(i)$ $Rs. 120$ માં $4 \%$ સ્ટોક માટે:
વળતર $= (4 / 120) \times 100 = 100 / 30 = 3.33 \%$.
$(ii)$ $Rs. 80$ માં $3 \%$ સ્ટોક માટે:
વળતર $= (3 / 80) \times 100 = 300 / 80 = 3.75 \%$.
બંનેની સરખામણી કરતા,$3.75 \% > 3.33 \%$.
તેથી,$Rs. 80$ માં $3 \%$ સ્ટોક એ વધુ સારું રોકાણ છે.
50
EasyMCQ
$Rs. 555$ ને $A, B$ અને $C$ વચ્ચે $\frac{1}{4}: \frac{1}{5}: \frac{1}{6}$ ના ગુણોત્તરમાં વહેંચવાના હતા. પરંતુ ભૂલથી તેને $4: 5: 6$ ના ગુણોત્તરમાં વહેંચવામાં આવ્યા. $C$ ને મળેલ વધારાની રકમ ($Rs.$ માં) કેટલી હતી?
A
$22$
B
$52$
C
$72$
D
$75$

Solution

(C) $4, 5, 6$ નો લ.સા.અ. $(LCM)$ $60$ છે.
સાચો ગુણોત્તર $\frac{1}{4} \times 60 : \frac{1}{5} \times 60 : \frac{1}{6} \times 60 = 15 : 12 : 10$ છે.
સાચા ગુણોત્તરમાં કુલ ભાગ $= 15 + 12 + 10 = 37$ છે.
$C$ નો વાસ્તવિક હિસ્સો $= \frac{10}{37} \times 555 = 10 \times 15 = 150$.
ખોટો ગુણોત્તર $4 : 5 : 6$ છે.
ખોટા ગુણોત્તરમાં કુલ ભાગ $= 4 + 5 + 6 = 15$ છે.
ભૂલથી $C$ ને મળેલ રકમ $= \frac{6}{15} \times 555 = 6 \times 37 = 222$.
$C$ ને મળેલ વધારાની રકમ $= 222 - 150 = 72$.

Stocks and Shares — Stocks and Shares · Frequently Asked Questions

1Are these Stocks and Shares questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Stocks and Shares Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.