Mix Example - STRUCTURE OF THE ATOM Questions in Gujarati

(C) પરમાણુ મોડેલોના વિકાસનો સમયક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. થોમસનનું પરમાણુ મોડેલ $1904$ માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
$2$. રધરફોર્ડનું પરમાણુ મોડેલ $1911$ માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
$3$. બોહરનું પરમાણુ મોડેલ $1913$ માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
તેથી,સાચો સમયક્રમ $(ii), (i)$ અને $(iii)$ છે.

(B) પ્રોટોનની શોધ $E. Goldstein$ દ્વારા $1886$ માં તેમના કેનાલ કિરણોના પ્રયોગો દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
ન્યુટ્રોનની શોધ $J. Chadwick$ દ્વારા $1932$ માં કરવામાં આવી હતી જ્યારે તેમણે બેરિલિયમ પર આલ્ફા કણોનો મારો ચલાવ્યો હતો.
તેથી,સાચો સંબંધ એ છે કે પ્રોટોન $E. Goldstein$ દ્વારા અને ન્યુટ્રોન $J. Chadwick$ દ્વારા ઓળખવામાં આવ્યા હતા.

(A) $J.J.$ થોમસે તેમના કેથોડ કિરણ નળીના પ્રયોગો દ્વારા ઇલેક્ટ્રોનની શોધ કરી હતી અને સૂચવ્યું હતું કે તે પરમાણુનો ભાગ છે.
ત્યારબાદ,$E.$ રધરફોર્ડે આલ્ફા-કણ પ્રકીર્ણનનો પ્રયોગ કર્યો,જેનાથી ન્યુક્લિયસ નામના નાના,ઘટ્ટ અને ધન વીજભારિત કેન્દ્રની શોધ થઈ.
તેમણે સૂચવ્યું કે ઇલેક્ટ્રોન આ ન્યુક્લિયસની બહાર પરિભ્રમણ કરે છે.

(B) તટસ્થ પરમાણુમાં, ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા પ્રોટોનની સંખ્યા જેટલી હોય છે, જે પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ દર્શાવે છે.
આપેલ છે: ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $15$, તેથી પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ = $15$.
પરમાણ્વીય દળ $(A)$ એ પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોનની સંખ્યાનો સરવાળો છે.
$A = Z + \text{ન્યુટ્રોનની સંખ્યા} = 15 + 16 = 31$.
તત્વનું પ્રમાણિત નિરૂપણ $_{Z}^{A}X$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $A$ એ પરમાણ્વીય દળ છે અને $Z$ એ પરમાણુ ક્રમાંક છે.
તેથી, સાચું નિરૂપણ $_{15}^{31}X$ છે.

(C) ડાલ્ટનનો પરમાણુવાદ રાસાયણિક સંયોગીકરણના પાયાના નિયમોને સમજાવવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
$(i)$ દળ સંચયનો નિયમ: ડાલ્ટનના સિદ્ધાંત મુજબ રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં પરમાણુઓનું સર્જન કે વિનાશ થઈ શકતો નથી,જે આ નિયમને સમજાવે છે.
$(ii)$ નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ: આ સિદ્ધાંત મુજબ આપેલ સંયોજનમાં પરમાણુઓની સાપેક્ષ સંખ્યા અને પ્રકાર નિશ્ચિત હોય છે,જે આ નિયમને સમજાવે છે.
$(iii)$ રેડિયોએક્ટિવિટીનો નિયમ: આ નિયમ ન્યુક્લિયર ફિઝિક્સ અને પરમાણુ કેન્દ્રની અસ્થિરતા સાથે સંબંધિત છે,જે ડાલ્ટનના પરમાણુવાદનો ભાગ નહોતો.
$(iv)$ ગુણક પ્રમાણનો નિયમ: ડાલ્ટનનો સિદ્ધાંત જણાવે છે કે પરમાણુઓ સાદી પૂર્ણાંક સંખ્યાના ગુણોત્તરમાં જોડાઈને સંયોજનો બનાવે છે,જે આ નિયમને સમજાવે છે.
તેથી,ડાલ્ટનનો સિદ્ધાંત $(i), (ii)$ અને $(iv)$ ને સફળતાપૂર્વક સમજાવે છે.

(D) $1$. પરમાણુનો દળ ક્રમાંક $(A)$ એ પ્રોટોન $(p)$ અને ન્યુટ્રોન $(n)$ નો સરવાળો છે. આપેલ છે કે $A = 27$ અને $n = 14$,તેથી પ્રોટોનની સંખ્યા: $p = A - n = 27 - 14 = 13$ મળે.
$2$. તટસ્થ પરમાણુમાં પ્રોટોન અને ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોય છે. આમ,આ તત્વના તટસ્થ પરમાણુમાં $13$ ઇલેક્ટ્રોન હોય.
$3$. આયન પર $3$ ધન વીજભાર છે,જેનો અર્થ છે કે તેણે $3$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવ્યા છે.
$4$. તેથી,આયનમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $13 - 3 = 10$ થાય.

(TRUE) આ વિધાન ખરું છે.
પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા અત્યંત નાની હોય છે અને સામાન્ય રીતે તેને નેનોમીટર $(nm)$ માં માપવામાં આવે છે.
વ્યાખ્યા મુજબ,$1 \, m = 10^9 \, nm$ (અથવા $1 \, nm = 10^{-9} \, m$).

(FALSE) આ વિધાન ખોટું છે.
ડાલ્ટનના પરમાણ્વીય સિદ્ધાંત મુજબ,કોઈ આપેલ તત્વના પરમાણુઓ દળ અને રાસાયણિક ગુણધર્મો બંનેમાં સમાન હોય છે.
વધુમાં,સમસ્થાનિકો (એક જ તત્વના પરમાણુઓ જેમના દળ અલગ હોય છે પરંતુ રાસાયણિક ગુણધર્મો સમાન હોય છે) નું અસ્તિત્વ એ દાવાને નકારે છે કે તેઓ રાસાયણિક ગુણધર્મોમાં અલગ હોય છે.

(A) આ વિધાન $True$ (ખરું) છે.
ડાલ્ટનના પરમાણ્વીય સિદ્ધાંત મુજબ,વિવિધ તત્વોના પરમાણુઓ સંયોજનો બનાવવા માટે નાની પૂર્ણ સંખ્યાઓના ગુણોત્તરમાં જોડાય છે. આને નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ અથવા ગુણક પ્રમાણનો નિયમ પણ કહેવામાં આવે છે.

(TRUE) આ વિધાન સાચું છે.
નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમ મુજબ,કોઈપણ રાસાયણિક સંયોજન હંમેશા સમાન તત્વોનું બનેલું હોય છે જે દળ દ્વારા સમાન નિશ્ચિત પ્રમાણમાં જોડાયેલા હોય છે,પછી ભલે તે ગમે તે સ્ત્રોતમાંથી મેળવવામાં આવ્યું હોય.
પાણીના અણુ $(H_2O)$ માં,હાઇડ્રોજનનું પરમાણ્વીય દળ $1 \text{ u}$ અને ઓક્સિજનનું $16 \text{ u}$ છે.
અહીં બે હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોવાથી,હાઇડ્રોજનનું કુલ દળ $2 \times 1 = 2 \text{ u}$ થાય છે.
એક ઓક્સિજન પરમાણુનું દળ $16 \text{ u}$ છે.
આમ,હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનના દળનો ગુણોત્તર $2:16$ થાય છે,જેનું સાદું રૂપ આપતા $1:8$ મળે છે.

(FALSE) આ વિધાન ખોટું છે.
નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમ (Law of Constant Proportions) મુજબ,કોઈપણ રાસાયણિક પદાર્થમાં તત્વો હંમેશા દળના આધારે નિશ્ચિત પ્રમાણમાં જ હાજર હોય છે,પછી ભલે તે પદાર્થ ગમે ત્યાંથી મેળવવામાં આવ્યો હોય કે ગમે તે રીતે બનાવવામાં આવ્યો હોય.

(TRUE) આ વિધાન ખરું છે.
વ્યાખ્યા મુજબ,એક પરમાણ્વીય દળ એકમ ($amu$ અથવા $u$) એટલે કાર્બન-$12$ ના એક પરમાણુના દળના બરાબર એક-બારમાં $(1/12)$ ભાગનું દળ.

(FALSE) આ વિધાન ખોટું છે.
ઐતિહાસિક રીતે,પરમાણ્વીય દળ માટે ઓક્સિજન-$16$ નો સંદર્ભ તરીકે ઉપયોગ થતો હતો,પરંતુ $1961$ માં તેને કાર્બન-$12$ દ્વારા બદલવામાં આવ્યો હતો. હાલમાં,તત્વનું સાપેક્ષ પરમાણ્વીય દળ એ કાર્બન-$12$ પરમાણુના દળના $1/12$ ભાગની સાપેક્ષમાં તત્વના પરમાણુઓના સરેરાશ દળ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.

(FALSE) ખોટું.
નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમ (Law of Constant Proportions) મુજબ,રાસાયણિક સંયોજન હંમેશા સમાન તત્વોનું બનેલું હોય છે જે દળના આધારે સમાન નિશ્ચિત પ્રમાણમાં જોડાયેલા હોય છે. તેથી,આપેલ સંયોજનમાં પરમાણુઓની સાપેક્ષ સંખ્યા અને પ્રકારો નિશ્ચિત હોય છે,બદલાતા નથી.

(FALSE) ખોટું.
કોઈપણ તત્વનો સમસ્થાનિક એવા પરમાણુઓનો બનેલો હોય છે જેમાં પ્રોટોનની સંખ્યા સમાન હોય છે પરંતુ ન્યુટ્રોનની સંખ્યા અલગ હોય છે. શુદ્ધ સમસ્થાનિકના નમૂનામાં રહેલા તમામ પરમાણુઓનો પરમાણુ ક્રમાંક સમાન હોય છે અને તેમના રાસાયણિક ગુણધર્મો પણ સમાન હોય છે,તેથી તેને શુદ્ધ પદાર્થ ગણવામાં આવે છે. સમસ્થાનિકો એ એક જ તત્વના વિવિધ સ્વરૂપો છે,અશુદ્ધિઓ નથી.

(TRUE) સાચું.
સંયોજકતા એટલે તત્વના પરમાણુની અન્ય પરમાણુઓ સાથે જોડાવાની ક્ષમતા. તે દર્શાવે છે કે સ્થાયી ઇલેક્ટ્રોનિક રચના (સામાન્ય રીતે તેની સૌથી બહારની કક્ષામાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન) પ્રાપ્ત કરવા માટે પરમાણુએ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવા,મેળવવા અથવા ભાગીદારી કરવાની જરૂર છે.