Mix Example - DIVERSITY IN LIVING ORGANISMS Questions in Gujarati

(A) વર્ગીકરણનો પદાનુક્રમ આ ક્રમમાં હોય છે: $\text{સૃષ્ટિ } (Kingdom) \rightarrow \text{સમુદાય}/\text{વિભાગ } (Phylum/Division) \rightarrow \text{વર્ગ } (Class) \rightarrow \text{ગોત્ર } (Order) \rightarrow \text{કુળ } (Family) \rightarrow \text{પ્રજાતિ } (Genus) \rightarrow \text{જાતિ } (Species)$।
આ ક્રમ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે $\text{કુળ } (Family)$ એ $\text{ગોત્ર } (Order)$ અને $\text{પ્રજાતિ } (Genus)$ ની વચ્ચે આવે છે.

(B) જે વનસ્પતિઓમાં શરીરની રચના સુસ્પષ્ટ રીતે વિભેદિત હોતી નથી,એટલે કે તેમનું શરીર મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણમાં વિભાજિત હોતું નથી,તેમને $Thallophyta$ (થૅલોફાઈટા) સમૂહમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આ વનસ્પતિઓને સામાન્ય રીતે લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેની સામે,$Bryophyta$,$Pteridophyta$ અને $Gymnosperms$ માં શરીરની રચના વધુ જટિલ હોય છે અને તેમાં અમુક અંશે વિભેદન જોવા મળે છે.

(C) $Fasciola \ hepatica$ સામાન્ય રીતે લીવર ફ્લુક તરીકે ઓળખાય છે,જે પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ સમુદાયનો સભ્ય છે.
$Taenia \ solium$ સામાન્ય રીતે પોર્ક ટેપવોર્મ તરીકે ઓળખાય છે,જે પણ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ સમુદાયનો સભ્ય છે.
તેથી,સાચી જોડી લીવર ફ્લુક અને ટેપવોર્મ છે.

(D) દેહકોષ્ઠ એ શરીરની દીવાલ અને પાચનમાર્ગ વચ્ચે આવેલી પ્રવાહીથી ભરેલી જગ્યા છે.
દેહકોષ્ઠની હાજરી કે ગેરહાજરીના આધારે, પ્રાણીઓને અદેહકોષ્ઠી, કૂટદેહકોષ્ઠી અથવા દેહકોષ્ઠધારી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે।
$1$. $\text{પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ}$ અદેહકોષ્ઠી છે (દેહકોષ્ઠનો અભાવ)।
$2$. $\text{નેમેટોડા}$ (ગોળ કૃમિ) કૂટદેહકોષ્ઠી છે, જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે ખોટી દેહકોષ્ઠ હોય છે જ્યાં મધ્યગર્ભસ્તર (mesoderm) બાહ્યગર્ભસ્તર અને અંતઃગર્ભસ્તર વચ્ચે છૂટાછવાયા કોથળીઓ તરીકે હાજર હોય છે।
$3$. $\text{એનેલિડા}$ અને $\text{આર્થ્રોપોડા}$ સાચા દેહકોષ્ઠધારી છે (તેમની પાસે મધ્યગર્ભસ્તર દ્વારા આવરિત સાચી દેહકોષ્ઠ હોય છે)।
તેથી, સાચો સમુદાય $\text{નેમેટોડા}$ છે।

(A) કીટકો $Arthropoda$ સમુદાયમાં આવે છે. $Arthropoda$ નું સૌથી વિશિષ્ટ અને નિદાનકારી લક્ષણ સાંધાવાળા ઉપાંગો (સાંધાવાળા પગ) ની હાજરી છે.
અળસિયા $Annelida$ સમુદાયમાં આવે છે,જેનું શરીર ખંડિત અને નળાકાર હોય છે પરંતુ તેમાં સાંધાવાળા પગ હોતા નથી.
દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ $Arthropoda$ અને $Annelida$ બંનેમાં જોવા મળે છે,તેથી તેનો ઉપયોગ તેમને અલગ કરવા માટે કરી શકાતો નથી.
તેથી,સાંધાવાળા પગની હાજરી એ વાતની પુષ્ટિ કરે છે કે પ્રાણી કીટક છે.

(FALSE) આ વિધાન ખોટું છે.
ક્રિપ્ટોગેમી શબ્દ ગ્રીક શબ્દો 'kryptos' (છુપાયેલું) અને 'gamos' (લગ્ન/પ્રજનન) પરથી ઉતરી આવ્યો છે.
તેથી,ક્રિપ્ટોગેમી એવા વનસ્પતિઓ માટે વપરાય છે જેમાં પ્રજનન અંગો 'છુપાયેલા' અથવા 'અસ્પષ્ટ' હોય છે,ખુલ્લા નહીં.
જે વનસ્પતિઓમાં પ્રજનન અંગો દૃશ્યમાન અથવા ખુલ્લા હોય છે તેમને ફેનેરોગેમી (Phanerogamae) કહેવામાં આવે છે.

(FALSE) આ વિધાન ખોટું છે.
ત્રિઅંગી (Pteridophytes) વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જેનું શરીર સુવિકસિત હોય છે પરંતુ તે બીજ ઉત્પન્ન કરતી નથી; તેઓ બીજાણુઓ (spores) દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
જે વનસ્પતિઓ બીજ ઉત્પન્ન કરે છે તેને ફેનેરોગેમ્સ (અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી) કહેવામાં આવે છે,ત્રિઅંગી નહીં.

(FALSE) આ વિધાન ખોટું છે.
સમજૂતી: બ્રાયોફાઇટ્સને વનસ્પતિ સૃષ્ટિના ઉભયજીવીઓ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ જમીન પર રહી શકે છે પરંતુ લિંગી પ્રજનન માટે પાણી પર આધાર રાખે છે. બીજી તરફ,થૅલોફાઇટ્સ એવી વનસ્પતિઓ છે જેનું શરીર સુવિકસિત હોતું નથી (સુકાઈ) અને તે મુખ્યત્વે જલીય હોય છે.

(A) આ વિધાન $True$ (ખરું) છે. બીજ એ સપુષ્પી વનસ્પતિનો પ્રજનન એકમ છે. તેમાં ભ્રૂણ હોય છે,જે સુષુપ્ત અવસ્થામાં રહેલો નાનો છોડ છે,અને સંગ્રહિત ખોરાક (બીજપત્રો અથવા ભ્રૂણપોષના સ્વરૂપમાં) હોય છે. આ સંગ્રહિત ખોરાક અંકુરણના પ્રારંભિક તબક્કા દરમિયાન ભ્રૂણને વૃદ્ધિ પામવા માટે જરૂરી ઊર્જા અને પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે,જ્યાં સુધી તે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવાની ક્ષમતા પ્રાપ્ત ન કરે.

(B) આ વિધાન $False$ (ખોટું) છે.
$Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) એ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિઓ છે જેમાં બીજ ફળની અંદર સુરક્ષિત હોય છે.
જે વનસ્પતિઓ નગ્ન બીજ (ફળમાં આવરિત ન હોય તેવા બીજ) ધરાવે છે,તે $Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) સમૂહમાં આવે છે.

(TRUE) આ વિધાન ખરું છે.
અનાવૃત બીજધારી એવી વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડકો કોઈ પણ બીજાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી ખુલ્લા રહે છે.
તેઓ સામાન્ય રીતે બહુવર્ષાયુ (ઘણા વર્ષો સુધી જીવતા),સદાબહાર (આખું વર્ષ પાંદડા જાળવી રાખતા) અને કાષ્ઠીય (સખત અને લિગ્નિનયુક્ત પ્રકાંડ ધરાવતા) હોય છે.

(A) આ વિધાન $True$ (ખરું) છે.
બીજપત્રો એ બીજની અંદર જોવા મળતા ભ્રૂણીય પાંદડા છે. તેમાં સંગ્રહિત ખોરાક હોય છે જે અંકુરણ દરમિયાન વિકાસ પામતા ભ્રૂણને પોષણ પૂરું પાડે છે. તેઓ ભ્રૂણની રચનાનો ભાગ હોવાથી,તેમને બીજની અંદર રહેલા પૂર્વ-નિર્ધારિત છોડની રચનાનો એક પાયાનો ઘટક માનવામાં આવે છે.

(A) આ વિધાન ખરું છે.
$Platyhelminthes$,જે સામાન્ય રીતે ચપટા કૃમિ તરીકે ઓળખાય છે,તે વિવિધ પ્રકારની જીવનશૈલી ધરાવે છે.
ઘણી પ્રજાતિઓ પરોપજીવી હોય છે,જેમ કે $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) અને $Fasciola$ (યકૃત કૃમિ),જે અન્ય પ્રાણીઓના શરીરમાં રહે છે.
જો કે,કેટલીક પ્રજાતિઓ મુક્તજીવી હોય છે,જેમ કે $Planaria$,જે મીઠા પાણી અથવા દરિયાઈ વાતાવરણમાં જોવા મળે છે.

(TRUE) આ વિધાન ખરું છે.
નેમેટોડા સમુદાય (જેને નેમેથેલમિન્થેસ અથવા ગોળ કૃમિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ના પ્રાણીઓ પેશી-અંગ સ્તરનું આયોજન ધરાવે છે. જોકે તેમની પાસે સંપૂર્ણ પાચન માર્ગ હોય છે (જે એક મહત્વપૂર્ણ ઉત્ક્રાંતિ છે),પરંતુ તેમની પાસે ઉચ્ચ સમુદાયોમાં જોવા મળતી જટિલ અંગ પ્રણાલીઓનો અભાવ હોય છે. તેથી,તેમને સામાન્ય રીતે જટિલ અંગ-તંત્ર સ્તરને બદલે પેશી-અંગ સ્તરના આયોજન તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.

(B) ખોટું.
આ વિધાન ખોટું છે કારણ કે પાણી દ્વારા સંચાલિત નલિકાતંત્ર,જેને જલવાહક તંત્ર $(water \ vascular \ system)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયના પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,$Mollusca$ નું નહીં.
$Mollusca$ સમુદાયના પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે પ્રચલન માટે સ્નાયુબદ્ધ પગ $(muscular \ foot)$ નો ઉપયોગ કરે છે.