Composition, Properties and Uses of Polymer Questions in Gujarati

(D) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) ના મુક્ત-મૂલક પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું કૃત્રિમ રબર છે.
તે એક યોગશીલ પોલિમર છે,સંઘનન પોલિમર નથી.
તે પેટ્રોલિયમ,વનસ્પતિ તેલ અને પ્રકાશ સામે ખૂબ જ પ્રતિરોધક છે.
તેથી,તે સંઘનન પોલિમર છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) $PVC$ (પોલિવિનાઇલ ક્લોરાઇડ) તેની ટકાઉપણું અને રાસાયણિક પ્રતિકારને કારણે ફ્લોર ટાઇલ્સ,પાઇપ અને વિવિધ બાંધકામ સામગ્રીના ઉત્પાદનમાં વ્યાપકપણે વપરાય છે.

(C) Buna-$S$ એ $1,3-$બ્યુટાડાઈન અને સ્ટાયરીનનો સહ-પોલિમર છે.
તે $1,3-$બ્યુટાડાઈન અને સ્ટાયરીનના $3:1$ ના ગુણોત્તરમાં પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$nCH_2=CH-CH=CH_2 + nC_6H_5CH=CH_2 \xrightarrow{\text{Polymerization}} (-CH_2-CH=CH-CH_2-CH(C_6H_5)-CH_2-)_n$

(B) $SBR$ (સ્ટાયરીન-બ્યુટાડાઈન રબર) નો ઉપયોગ ટાયર બનાવવા માટે થાય છે.

(B) $LDPE$ (લો ડેન્સિટી પોલીઈથીલીન) નો ઉપયોગ તેની લવચીકતા અને મજબૂતીને કારણે શોપિંગ બેગ બનાવવા માટે થાય છે.

(A) આઇસોબ્યુટિલિન ($2$-મિથાઇલપ્રોપીન) અને આઇસોપ્રીન ($2$-મિથાઇલ-$1,3$-બ્યુટાડાયન) નું નિર્જળ $AlCl_{3}$ ની હાજરીમાં નીચા તાપમાને (આશરે $-100^{\circ} C$) સહ-પોલિમરાઇઝેશન કરવાથી બ્યુટાઇલ રબર મળે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ CH_{2}=C(CH_{3})_{2} + n \ CH_{2}=C(CH_{3})-CH=CH_{2}$ $\xrightarrow{AlCl_{3}} -[CH_{2}-C(CH_{3})_{2}-CH_{2}-C(CH_{3})=CH-CH_{2}]_{n}-$
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) ઓર્લોન (પોલિએક્રિલોનાઈટ્રાઈલ) એ એક્રિલોનાઈટ્રાઈલ મોનોમર્સના યોગશીલ પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
નાયલોન-$6, 6$,પોલિએસ્ટર અને યુરિયા-ફોર્માલ્ડિહાઈડ પોલીમર એ સંઘનન (કન્ડેન્સેશન) પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે,જેમાં $H_2O$ અથવા $CH_3OH$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.

(C) $-CO-NH-$ લિંકેજને એમાઈડ લિંકેજ અથવા પેપ્ટાઈડ લિંકેજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Caprolactam$ એ ચક્રીય એમાઈડ છે જે રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા $Nylon-6$ બનાવે છે. $Caprolactam$ ની રચનામાં તેની રિંગની અંદર $-CO-NH-$ જૂથ હોય છે.
વિનાઇલ સાયનાઇડ $(CH_2=CH-CN)$ માં નાઈટ્રાઈલ જૂથ હોય છે.
ડાયમિથાઈલ ટેરેપ્થેલેટમાં એસ્ટર લિંકેજ $(-COO-)$ હોય છે.
હેક્ઝામિથિલિન ડાયએમાઈન $(H_2N-(CH_2)_6-NH_2)$ માં એમાઈન જૂથો હોય છે.

(D) કુદરતી રબર એ આઈસોપ્રીન ($2-$મિથાઈલ$-1,3-$બ્યુટાડાઈન) નો રેખીય પોલીમર છે.
તે આઈસોપ્રીન એકમોના પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ CH_2=C(CH_3)-CH=CH_2 \xrightarrow{\text{Polymerization}} [CH_2-C(CH_3)=CH-CH_2]_n$
આમ,કુદરતી રબરનો મોનોમર $2-$મિથાઈલ$-1,3-$બ્યુટાડાઈન છે.

(D) $Dacron$ (જેને $Terylene$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) અને $PHBV$ $(Poly-\beta-hydroxybutyrate-co-\beta-hydroxyvalerate)$ એ પોલિએસ્ટર છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં એસ્ટર લિંકેજ $(-COO-)$ હોય છે.
નાયલોન-$2$-નાયલોન-$6$ એ ગ્લાયસીન અને એમિનો કેપ્રોઇક એસિડમાંથી બનેલ પોલિએમાઇડ કોપોલિમર છે,જેમાં એસ્ટર લિંકેજને બદલે એમાઇડ લિંકેજ $(-CONH-)$ હોય છે.

(D) બ્યુના-$S$ અથવા સ્ટાયરીન બ્યુટાડાઈન રબર $(SBR)$ એ સ્ટાયરીન $(C_6H_5CH=CH_2)$ અને $1,3-$બ્યુટાડાઈન $(CH_2=CH-CH=CH_2)$ ના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતો કો-પોલિમર છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n(C_6H_5CH=CH_2) + n(CH_2=CH-CH=CH_2) \xrightarrow{Peroxide} [-CH(C_6H_5)-CH_2-CH_2-CH=CH-CH_2-]_n$
આમ,સાચો જવાબ $SBR$ છે.

(B) $PVC$ (પોલિવિનાઇલ ક્લોરાઇડ) નો ઉપયોગ કૃત્રિમ ચામડાના ઉત્પાદનમાં વ્યાપકપણે થાય છે,જેને ઘણીવાર આર્ટિફિશિયલ લેધર અથવા રેક્સિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે કુદરતી ચામડાની તુલનામાં ટકાઉ,પાણી-પ્રતિરોધક અને સસ્તું છે.

(B) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડની સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બનતો થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે.
તે ઉષ્મા અને વિદ્યુતનો મંદ વાહક છે,જે તેને ઇલેક્ટ્રિક સ્વીચો,પ્લગ અને કૂકર જેવા રસોઈના વાસણોના હેન્ડલ બનાવવા માટે આદર્શ બનાવે છે.

(D) નોવોલેક એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડનું રેખીય પોલિમર છે. તેનો ઉપયોગ રંગો (paints) બનાવવામાં ઘટક તરીકે અને લેમિનેટેડ લાકડાના પાટિયામાં બાઈન્ડર તરીકે થાય છે.

(B) લેક્ટિક એસિડ $(CH_3CH(OH)COOH)$ અને ગ્લાયકોલિક એસિડ $(HOCH_2COOH)$ ના કો-પોલિમરાઈઝેશનથી ડેક્સન (જેને પોલીગ્લાયકોલાઈડ-કો-લેક્ટાઈડ અથવા $PLGA$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નામનો બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર બને છે. આ પ્રક્રિયામાં પાણીના અણુઓ દૂર થઈને આ હાઈડ્રોક્સી એસિડ્સનું કન્ડેન્સેશન થાય છે. પરિણામી પોલિમરનું બંધારણ: $[ -O-CH(CH_3)-CO-O-CH_2-CO- ]_n$ છે.

(A) બેકેલાઈટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડના સંઘનન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતો થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે. તે ઉષ્મા અને વિદ્યુતનો મંદ વાહક હોવાથી અને ગરમી સામે પ્રતિરોધક હોવાથી,તેનો ઉપયોગ કૂકર,ફ્રાઈંગ પેનના હેન્ડલ અને ઇલેક્ટ્રિક સ્વીચો બનાવવા માટે થાય છે.

(A) લેક્સન $(Lexan)$ એ પોલીકાર્બોનેટ પોલિમરનો એક પ્રકાર છે જે તેની ઉચ્ચ અસર પ્રતિકારકતા અને ટકાઉપણું માટે જાણીતું છે,તેથી જ તેનો ઉપયોગ બુલેટપ્રૂફ હેલ્મેટ બનાવવા માટે થાય છે.

(B) $Nylon-6,6$ એ હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઇન $(nH_2N-(CH_2)_6-NH_2)$ અને એડિપિક એસિડ $(nHOOC-(CH_2)_4-COOH)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા દ્વારા બનતું સંઘનન પોલિમર છે.
તેમાં પુનરાવર્તિત એકમો એમાઇડ બંધ $(-CONH-)$ દ્વારા જોડાયેલા હોવાથી,તેને પોલિએમાઇડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) કુદરતી રબર એ આઈસોપ્રીન ($2-$મિથાઈલ-$1,3-$બ્યુટાડાઈન) નો રેખીય પોલીમર છે.
તે આઈસોપ્રીન એકમોના પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$nCH_2=C(CH_3)-CH=CH_2 \xrightarrow{\text{Polymerization}} [CH_2-C(CH_3)=CH-CH_2]_n$

(C) નાયલોન-$66$ એ હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડ વચ્ચેની પ્રક્રિયા દ્વારા બનતું સંઘનન પોલિમર છે.
$n HOOC(CH_2)_4COOH + n H_2N(CH_2)_6NH_2 \rightarrow [NH(CH_2)_6NHCO(CH_2)_4CO]_n + 2n H_2O$

(D) ટેરીલીન (ડેક્રોન) એ એક પોલિએસ્ટર ફાઈબર છે જે ઈથિલીન ગ્લાયકોલ અને ટેરેપ્થેલિક એસિડના સંઘનન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા પાણીના અણુઓના દૂર થવાથી તૈયાર થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n(HO-CH_2-CH_2-OH) + n(HOOC-C_6H_4-COOH) \xrightarrow{\Delta, -nH_2O} [-O-CH_2-CH_2-O-CO-C_6H_4-CO-]_n$
આ પ્રક્રિયા આશરે $425-475 \ K$ તાપમાને થાય છે.

(D) નાયલોન$-66$ એ પોલિએમાઇડ ફાઇબર છે જે એડિપિક એસિડ અને હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઇનના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. તે સંઘનન પોલિમર અને પોલિએમાઇડ બંને હોવાથી,'નાયલોન$-66$ એ શું નથી' પ્રશ્ન માટે વિકલ્પ $(a)$ અને $(b)$ બંને ખોટા છે. તેથી,સાચો જવાબ $(d)$ છે.

(C) રેસા એ દોરા બનાવતા ઘન પદાર્થો છે જે ઉચ્ચ તણાવ શક્તિ અને ઉચ્ચ મોડ્યુલસ ધરાવે છે. આ લાક્ષણિકતાઓ હાઇડ્રોજન બોન્ડ અથવા ડાયપોલ-ડાયપોલ આકર્ષણ જેવા મજબૂત આંતરઆણ્વીય બળોને કારણે હોય છે.
આપેલા પોલિમરમાંથી:
$(i)$ ટેફલોન એ ઇલાસ્ટોમર/પ્લાસ્ટિક છે.
$(ii)$ સ્ટાર્ચ એ કુદરતી પોલિમર (કાર્બોહાઇડ્રેટ) છે.
$(iii)$ ટેરીલીન એ પોલિએસ્ટર રેસા છે.
$(iv)$ ઓર્લોન (પોલિએક્રિલોનાઇટ્રાઇલ) એ કૃત્રિમ રેસા છે.
તેથી,સાચો સમૂહ $(iii)$ અને $(iv)$ છે.

(C) બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર નાયલોન-$2$-નાયલોન-$6$ એ ગ્લાયસીન $[H_2N-CH_2-COOH]$ અને એમિનોકેપ્રોઈક એસિડ $[H_2N-(CH_2)_5-COOH]$ નું એકાંતરિત પોલિએમાઈડ કો-પોલિમર છે.

(D) $PHBV$ (પોલી-$\beta$-હાઇડ્રોક્સિબ્યુટાયરેટ-કો-$\beta$-હાઇડ્રોક્સિવેલેરેટ) એ બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર છે જે પોલીહાઇડ્રોક્સિઆલ્કેનોએટ્સ $(PHAs)$ ના પરિવારનો છે.
તે બે મોનોમેરિક એકમો,એટલે કે $3-$હાઇડ્રોક્સિબ્યુટેનોઇક એસિડ અને $3-$હાઇડ્રોક્સિપેન્ટેનોઇક એસિડના કોપોલિમરાઇઝેશન દ્વારા સંશ્લેષિત થાય છે.

(C) લો ડેન્સિટી પોલિથીન $(LDPE)$ એ ઉચ્ચ દબાણ અને તાપમાને ડાયઓક્સિજન અથવા પેરોક્સાઇડ ઇનિશિયેટરની હાજરીમાં ઇથીનનું પોલિમરાઇઝેશન કરીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં ફ્રી રેડિકલ એડિશન અને $H$-પરમાણુનું એબ્સ્ટ્રેક્શન સામેલ છે,જેના પરિણામે અત્યંત શાખિત બંધારણ પ્રાપ્ત થાય છે.

(D) સાચી જોડ આ મુજબ છે:
$1$. કેપ્રોલેક્ટમનું પોલિમરાઇઝેશન થઈને નાયલોન-$6$ બને છે,જેનું બંધારણ $(-CO-(CH_2)_5-NH-)_n$ $(d)$ છે.
$2$. વિનાઇલ ક્લોરાઇડનું પોલિમરાઇઝેશન થઈને પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ $(PVC)$ બને છે,જેનું બંધારણ $(-CH_2-CH(Cl)-)_n$ $(c)$ છે.
$3$. સ્ટાયરીનનું પોલિમરાઇઝેશન થઈને પોલીસ્ટાયરીન બને છે,જેનું બંધારણ $(-CH_2-CH(C_6H_5)-)_n$ $(b)$ છે.
$4$. પ્રોપીનનું પોલિમરાઇઝેશન થઈને પોલીપ્રોપીલીન બને છે,જેનું બંધારણ $(-CH_2-CH(CH_3)-)_n$ $(a)$ છે.
તેથી,સાચી જોડ $1-d, 2-c, 3-b, 4-a$ છે.

(B) સાચી જોડી $Bakelite$ અને $Novolac$ છે.
$Bakelite$ એ $phenol$ અને $formaldehyde$ મોનોમર્સના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
$Teflon$ એ $tetrafluoroethene$ નો પોલિમર છે.
$Polyester$ એ $ethylene glycol$ અને $terephthalic acid$ નો પોલિમર છે અને $Nylon 6$ એ $caprolactum$ નો પોલિમર છે.

(D) સાચો જવાબ $(D)$ છે.
નાયલોન-$6$ એ કેપ્રોલેક્ટમના પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
મોનોમર,કેપ્રોલેક્ટમ,સાત-સભ્યોની રીંગ ધરાવે છે જેમાં એક નાઇટ્રોજન પરમાણુ અને છ કાર્બન પરમાણુ હોય છે.
નાયલોન-$6$ ના પુનરાવર્તિત એકમમાં,જે $-[NH-(CH_2)_5-CO]-$ છે,તેમાં $5$ મિથિલીન $(-CH_2-)$ જૂથો હોય છે.

(B) $Cis-1,4-polyisoprene$ એ કુદરતી રબરનું રાસાયણિક નામ છે. તે $2-methyl-1,3-butadiene$ (આઇસોપ્રીન) નો પોલિમર છે. તેની રચના નીચે મુજબ છે:
$[-CH_2-C(CH_3)=CH-CH_2-]_n$
દ્વિબંધના $cis$ બંધારણને કારણે,પોલિમરની સાંકળો ગૂંચવાયેલી હોય છે અને સ્થિતિસ્થાપક ગુણધર્મો દર્શાવે છે,જે તેને કુદરતી રબર બનાવે છે.

(B) $Nylon-6,6$ એ એક પોલીએમાઈડ પોલીમર છે કારણ કે તેમાં હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડના સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા રચાયેલ એમાઈડ લિંકેજ $(-CONH-)$ હોય છે.

(B) વિકલ્પ $B$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે કારણ કે કુદરતી રબરમાં દરેક દ્વિ-બંધ પર 'સીસ' (cis) ગોઠવણી હોય છે,'ટ્રાન્સ' (trans) નહીં. ગટ્ટા-પર્ચા એ કુદરતી રબરનું 'ટ્રાન્સ' સમઘટક છે.
બ્યુના-$S$ એ $1,3$-બ્યુટાડાયન અને સ્ટાયરીનનું સહ-પોલિમર છે,જે સાચું છે.
વલ્કેનાઈઝેશન પ્રક્રિયા રબરની સાંકળો વચ્ચે ક્રોસ-લિંક્સ બનાવીને તેને સખત અને મજબૂત બનાવે છે.
કુદરતી રબર એ આઈસોપ્રીન ($2$-મિથાઈલ-$1,3$-બ્યુટાડાયન) નું $1,4$-પોલિમર છે.

(C) ઓર્લોન એ એક્રિલોનાઇટ્રાઇલનું પોલિમર છે,જેને વિનાઇલ સાયનાઇડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
પોલિમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$nCH_2=CH(CN) \xrightarrow{\text{Peroxide}} -(CH_2-CH(CN))_n-$
આમ,ઓર્લોનનો મોનોમેરિક એકમ વિનાઇલ સાયનાઇડ છે.

(D) જ્યારે $1,3-$બ્યુટાડાઈન અને સ્ટાયરીનનું $3:1$ ના ગુણોત્તરમાં મિશ્રણ સોડિયમની હાજરીમાં કો-પોલિમરાઈઝેશન (સહ-બહુલકીકરણ) પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે સ્ટાયરીન-બ્યુટાડાઈન કો-પોલિમર બનાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે સ્ટાયરીન-બ્યુટાડાઈન રબર $(SBR)$ અથવા Buna-$S$ કહેવામાં આવે છે.
Buna-$S$ નામમાં,'$Bu$' એટલે બ્યુટાડાઈન,'$Na$' એટલે સોડિયમ (જે પોલિમરાઈઝિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે) અને '$S$' એટલે સ્ટાયરીન.

(D) જૈવ-વિઘટનીય પોલિમર એવા પોલિમર છે જે બેક્ટેરિયાની ક્રિયા દ્વારા વિઘટન પામે છે.
Polyhydroxy butyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate $(PHBV)$ અને Nylon $2$-Nylon-$6$ એ જૈવ-વિઘટનીય પોલિમરના ઉદાહરણો છે.
Glyptal એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને થાલિક એસિડનો કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે,જે જૈવ-વિઘટનીય નથી.

(A) સાચી જોડણી નીચે મુજબ છે:
$A$. $Nylon$ $6,6$ એ $Adipic$ $acid$ અને $Hexamethylenediamine$ $(v)$ માંથી બનેલ પોલિએમાઇડ છે.
$B$. $Terylene$ ($Dacron$ તરીકે પણ ઓળખાય છે) એ $Ethylene$ $glycol$ અને $Terephthalic$ $acid$ $(i)$ માંથી બનેલ પોલિએસ્ટર છે.
$C$. $Buna-S$ એ $1,3-Butadiene$ અને $Styrene$ $(ii)$ નો કોપોલિમર છે.
$D$. $Neoprene$ એ $Chloroprene$ $(iii)$ નો પોલિમર છે.
તેથી,$A, B, C, D$ માટે સાચો ક્રમ $(v, i, ii, iii)$ છે.

(B) ડેક્સટ્રોન - પોલીએસ્ટર વર્ગનું જૈવ-વિઘટનીય પોલીમર છે.
$(b)$ નાયલોન-$2$-નાયલોન-$6$ - પોલીએમાઈડ વર્ગનું જૈવ-વિઘટનીય પોલીમર છે.
$(c)$ નાયલોન-$6, 6$ - પોલીએમાઈડ વર્ગનું જૈવ-અવિઘટનીય પોલીમર છે.
$(d)$ $PHBV$ - પોલીએસ્ટર વર્ગનું જૈવ-વિઘટનીય પોલીમર છે.
તેથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. બેટરીમાં ઇલેક્ટ્રોડ $Polyacetylene$ જેવા વાહક પોલિમરથી બનેલા હોય છે $(A-II)$.
$2$. ધાતુઓનું વેલ્ડિંગ $Oxyacetylene$ જ્યોતનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે $(B-III)$.
$3$. રમકડાં સામાન્ય રીતે $Polypropylene$ નો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે છે $(C-I)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-II, B-III, C-I$ છે.

(D) વિધાન-$I$ ખોટું છે કારણ કે નાયલોન $6$ એ કેપ્રોલેક્ટમ મોનોમરમાંથી બનતું કન્ડેન્સેશન હોમોપોલિમર છે,કોપોલિમર નથી.
વિધાન-$II$ ખોટું છે કારણ કે નાયલોન $6, 6$ એ એડિપિક એસિડ અને હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈનમાંથી બને છે,ટેટ્રામિથિલીન ડાયએમાઈનમાંથી નહીં.
તેથી,બંને વિધાનો ખોટા છે.

(A) સંખ્યા સરેરાશ આણ્વીય દળ $(\overline{M}_n)$ ની ગણતરી આ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $\overline{M}_n = \frac{\sum N_i M_i}{\sum N_i}$
અહીં,$N_1 = 10$,$M_1 = 5,000$ અને $N_2 = 5$,$M_2 = 50,000$.
$\sum N_i M_i = (10 \times 5,000) + (5 \times 50,000) = 50,000 + 250,000 = 300,000$.
$\sum N_i = 10 + 5 = 15$.
$\overline{M}_n = \frac{300,000}{15} = 20,000 = 2 \times 10^4$.

(D) $1$. રેખીય પોલિમર: આ લાંબી શૃંખલા ધરાવતા પોલિમર છે. આપેલ યાદીમાંથી ઉદાહરણો છે: નાયલોન $6,6$,$PVC$,અને નોવોલેક (જે રેખીય પોલિમર છે). આમ,$3$ રેખીય પોલિમર છે.
$2$. ક્રોસલિંક્ડ પોલિમર: આ એવા પોલિમર છે જેમાં શૃંખલાઓ વચ્ચે ક્રોસલિંક હોય છે. આપેલ યાદીમાંથી ઉદાહરણો છે: બેકેલાઇટ અને મેલામાઇન-ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન. આમ,$2$ ક્રોસલિંક્ડ પોલિમર છે.
$3$. તેથી,રેખીય અને ક્રોસલિંક્ડ પોલિમરની સંખ્યા અનુક્રમે $3$ અને $2$ છે.
સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) જૈવ-વિઘટનીય પોલિમર $PHBV$ (poly $\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate) એ $3$-હાઇડ્રોક્સીબ્યુટેનોઇક એસિડ અને $3$-હાઇડ્રોક્સીપેન્ટેનોઇક એસિડના સહ-પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
મોનોમર નીચે મુજબ છે:
$Y = CH_3-CH(OH)-CH_2-COOH$ ($3$-હાઇડ્રોક્સીબ્યુટેનોઇક એસિડ)
$Z = CH_3-CH_2-CH(OH)-CH_2-COOH$ ($3$-હાઇડ્રોક્સીપેન્ટેનોઇક એસિડ)
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો જવાબ છે.

(B) $PHBV$ (Poly-$\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate) એ બે હાઇડ્રોક્સી એસિડના કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતો કોપોલિમર છે:
$1$. $3$-હાઇડ્રોક્સીબ્યુટેનોઇક એસિડ $(CH_3-CH(OH)-CH_2-COOH)$
$2$. $3$-હાઇડ્રોક્સીપેન્ટેનોઇક એસિડ $(CH_3-CH_2-CH(OH)-CH_2-COOH)$
આમ,$X$ એ $3$-હાઇડ્રોક્સીબ્યુટેનોઇક એસિડ છે અને $Y$ એ $3$-હાઇડ્રોક્સીપેન્ટેનોઇક એસિડ છે.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,વિકલ્પ $B$ આ બંધારણો સાથે મેળ ખાય છે.

(C) ચાલો આપેલા પોલિમરનું તેમના પ્રકાર અને વર્ગીકરણના આધારે વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. $Polystyrene$ એ સ્ટાયરીનનો હોમોપોલિમર છે અને તે થર્મોપ્લાસ્ટિક છે.
$2$. $Bakelite$ એ કન્ડેન્સેશન પોલિમર (ફિનોલ-ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન) છે અને તે થર્મોસેટિંગ છે.
$3$. $Nylon$ $6$ એ કેપ્રોલેક્ટમનો હોમોપોલિમર છે અને હાઇડ્રોજન બોન્ડિંગ જેવા મજબૂત આંતરઆણ્વિય બળોને કારણે તેને ફાઇબર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$4$. $Buna-N$ એ $1,3-butadiene$ અને $acrylonitrile$ નો કોપોલિમર છે અને તે ઇલાસ્ટોમર છે.
આ વિકલ્પો સાથે સરખામણી કરતા:
- વિકલ્પ $A$: $Polystyrene$ હોમોપોલિમર છે,કોપોલિમર નથી.
- વિકલ્પ $B$: $Bakelite$ કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે,એડિશન પોલિમર નથી.
- વિકલ્પ $C$: $Nylon$ $6$ હોમોપોલિમર છે અને તે ફાઇબર છે. આ સાચું છે.
- વિકલ્પ $D$: $Buna-N$ કોપોલિમર છે,હોમોપોલિમર નથી.
તેથી,સાચો સમૂહ $Nylon$ $6$ - હોમોપોલિમર - ફાઇબર છે.

(A) આંતરઆણ્વીય બળોના આધારે પોલિમરનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. નિયોપ્રીન એ ઇલાસ્ટોમર છે,જેમાં નિર્બળ આંતરઆણ્વીય બળો હોય છે. તેથી,$A$ સાચું છે.
$2$. ટેરીલીન એ ફાઇબર છે,જેમાં પ્રબળ આંતરઆણ્વીય બળો (ડાયપોલ-ડાયપોલ અથવા હાઇડ્રોજન બંધ) હોય છે. તેથી,$B$ સાચું છે.
$3$. પોલિસ્ટાયરીન એ થર્મોપ્લાસ્ટિક છે,જેમાં નિર્બળ આંતરઆણ્વીય બળો હોય છે,'ખૂબ જ નિર્બળ' નહીં.
$4$. પોલિથીન એ થર્મોપ્લાસ્ટિક છે,જેમાં નિર્બળ વાન્ડર વાલ્સ બળો હોય છે,હાઇડ્રોજન બંધ નહીં.
તેથી,યોગ્ય રીતે જોડાયેલ જોડીઓ $A$ અને $B$ છે.

(D) કન્ડેન્સેશન પોલિમર બે અલગ-અલગ દ્વિ-ક્રિયાશીલ અથવા ત્રિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર એકમો વચ્ચે પુનરાવર્તિત કન્ડેન્સેશન પ્રતિક્રિયા દ્વારા રચાય છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$,$HCl$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
$1$. $PHBV$ એ કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે.
$2$. $Nylon-6$ એ કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે.
$3$. $Glyptal$ એ કન્ડેન્સેશન પોલિમર (પોલિએસ્ટર) છે.
$4$. $Buna-N$ અને $Neoprene$ એ એડિશન (યોગશીલ) પોલિમર છે.
તેથી,કન્ડેન્સેશન પોલિમર $A, D$ અને $E$ છે.

(NONE) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ $-(NH-(CH_2)_6-NH-CO-(CH_2)_4-CO)_n-$ એ નાયલોન-$6,6$ છે,જે હેક્ઝામિથિલિન ડાયએમાઇન અને એડિપિક એસિડમાંથી બને છે. તેથી,$A \rightarrow IV$.
$(B)$ $-(CO-(CH_2)_5-NH)_n-$ એ નાયલોન-$6$ છે,જે કેપ્રોલેક્ટમમાંથી બને છે. તેથી,$B \rightarrow III$.
$(C)$ $-(CF_2-CF_2)_n-$ એ ટેફલોન છે,જે ટેટ્રાફ્લોરોઇથિનમાંથી બને છે. તેથી,$C \rightarrow V$.
$(D)$ $-(O-CH_2-CH_2-OOC-C_6H_4-CO)_n-$ એ ડેક્રોન (ટેરિલીન) છે,જે ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેપ્થેલિક એસિડમાંથી બને છે. તેથી,$D \rightarrow I$.
આમ,સાચો ક્રમ $A-IV, B-III, C-V, D-I$ છે.

(A) જોડકાં નીચે મુજબ છે:
$A$. યોગશીલ પોલિમર $= V$. પોલીથીન.
$B$. સંઘનન પોલિમર $= I$. બેકેલાઇટ.
$C$. એક્રિલન $= IV$. વિનાઇલ સાયનાઇડ.
$D$. રબર $= II$. $2$-મિથાઇલ-$1,3$-બ્યુટાડાયીન.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-V, B-I, C-IV, D-II$ છે.

(D) પોલિમરનું સંખ્યા સરેરાશ આણ્વીય દળ $(M_n)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$M_n = \frac{\Sigma N_i M_i}{\Sigma N_i}$
આપેલ છે:
$N_1 = 15, M_1 = 8,000$
$N_2 = 15, M_2 = 80,000$
કિંમતો મૂકતા:
$M_n = \frac{15 \times 8,000 + 15 \times 80,000}{15 + 15}$
$M_n = \frac{120,000 + 1,200,000}{30}$
$M_n = \frac{1,320,000}{30} = 44,000$