Mix Examples - Sources of Energy Questions in Gujarati

(A) આપણા ઘરોમાં ઉર્જા મુખ્યત્વે બે સ્વરૂપોમાં વપરાય છે:
$1$. વિદ્યુત ઉર્જા: જેનો ઉપયોગ લાઇટ,પંખા,રેફ્રિજરેટર અને ટેલિવિઝન જેવા ઉપકરણો ચલાવવા માટે થાય છે.
$2$. ઉષ્મીય ઉર્જા (ગરમી): જેનો ઉપયોગ ખોરાક રાંધવા,પાણી ગરમ કરવા અને રૂમને ગરમ રાખવા માટે થાય છે.

(N/A) ઊર્જાના પુનઃપ્રાપ્ય સ્ત્રોતો એવા સ્ત્રોતો છે જે કુદરતી રીતે ટૂંકા ગાળામાં ફરીથી ઉત્પન્ન થઈ શકે છે. ઊર્જાના પુનઃપ્રાપ્ય સ્ત્રોતોના બે ઉદાહરણો નીચે મુજબ છે:
$1$. સૌર ઊર્જા: સૂર્યમાંથી મેળવવામાં આવતી ઊર્જા.
$2$. પવન ઊર્જા: હવાના પ્રવાહમાંથી મેળવવામાં આવતી ઊર્જા.

(N/A) આપણા રોજિંદા જીવનની બે પ્રવૃત્તિઓ જેમાં સૌર ઊર્જાનો ઉપયોગ થાય છે તે નીચે મુજબ છે:
$1$. અનાજ અને કપડાં સૂકવવા માટે.
$2$. બાષ્પીભવનની પ્રક્રિયા દ્વારા દરિયાના પાણીમાંથી મીઠું મેળવવા માટે.

(N/A) સોલર સેલ બનાવવા માટે સામાન્ય રીતે વપરાતા બે પદાર્થો $Silicon$ (સિલિકોન) અને $Selenium$ (સેલેનિયમ) છે. $Silicon$ એ તેની વિપુલતા અને કાર્યક્ષમતાને કારણે ફોટોવોલ્ટેઇક સેલના ઉત્પાદન માટે સૌથી વધુ વપરાતી સેમિકન્ડક્ટર સામગ્રી છે. $Selenium$ નો ઉપયોગ પણ ચોક્કસ પ્રકારના સોલર સેલમાં થાય છે.

(B) પવનચક્કીમાંથી ઉપયોગી ઉર્જા મેળવવા માટે,પવનની ગતિ ઓછામાં ઓછી $15\,km\,h^{-1}$ હોવી જોઈએ.
જો પવનની ગતિ આ મર્યાદા કરતા ઓછી હોય,તો પવનચક્કીના પાંખિયા પૂરતા બળ સાથે ફરી શકતા નથી,જેના કારણે ટર્બાઇન વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે અસરકારક રીતે કામ કરી શકતું નથી.

(N/A) સૌર ઊર્જા મહાસાગરોમાં મુખ્યત્વે નીચેના બે સ્વરૂપોમાં જોવા મળે છે:
$1$. મહાસાગરીય તાપીય ઊર્જા (Ocean Thermal Energy): આ ઊર્જા મહાસાગરના ગરમ સપાટીના પાણી અને ઊંડા ઠંડા પાણી વચ્ચેના તાપમાનના તફાવતને કારણે ઉત્પન્ન થાય છે.
$2$. ભરતી-ઓટની ઊર્જા (Tidal Energy): આ ઊર્જા ચંદ્ર અને સૂર્યના ગુરુત્વાકર્ષણ બળને કારણે પૃથ્વીના મહાસાગરોમાં આવતી ભરતી અને ઓટને લીધે ઉત્પન્ન થાય છે.

(B) બાયોગેસ એ ઓક્સિજનની ગેરહાજરીમાં કાર્બનિક પદાર્થોના વિઘટનથી ઉત્પન્ન થતા વાયુઓનું મિશ્રણ છે. બાયોગેસનો મુખ્ય ઘટક $CH_4$ (મિથેન) છે,જે સામાન્ય રીતે તેના બંધારણના $50-75\%$ જેટલો હોય છે.

(N/A) અશ્મિભૂત બળતણના બે ઉદાહરણો કોલસો અને પેટ્રોલિયમ છે. આ બળતણ લાખો વર્ષો સુધી પૃથ્વીના પોપડા નીચે દટાયેલા પ્રાચીન વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓના અવશેષોમાંથી બને છે.

(N/A) $LPG$: Liquefied Petroleum Gas (લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ)
$CNG$: Compressed Natural Gas (કોમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ)

(N/A) સૌર ઉર્જાનું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર કરવાની ક્ષમતાને કારણે સૌર કોષોનો ઉપયોગ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં થાય છે. આવા ચાર ક્ષેત્રો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ કૃત્રિમ ઉપગ્રહો અને અવકાશ સંશોધન યાન.
$(ii)$ દૂરના વિસ્તારોમાં રેડિયો અથવા વાયરલેસ ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ.
$(iii)$ ટ્રાફિક સિગ્નલ અને સ્ટ્રીટ લાઈટ.
$(iv)$ સંશોધન કેન્દ્રો અને કેલ્ક્યુલેટર.

(B) સઢવાળી હોડી પાણી પર આગળ વધવા માટે પવનની ગતિજ ઉર્જાનો ઉપયોગ કરે છે. પવન સઢ પર બળ લગાડે છે,જે હોડીને ગતિ આપવા માટે યાંત્રિક કાર્યમાં રૂપાંતરિત થાય છે.

(B) સેમિકન્ડક્ટરમાં,વેલેન્સ બેન્ડ અને કન્ડક્શન બેન્ડ વચ્ચેનો ઉર્જાનો તફાવત ઓછો હોય છે. જ્યારે પ્રકાશ (ફોટોન્સ) સેમિકન્ડક્ટર પર પડે છે,ત્યારે વેલેન્સ બેન્ડમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન ઉર્જા મેળવીને કન્ડક્શન બેન્ડમાં કૂદકો મારે છે. આ પ્રક્રિયા મુક્ત વિદ્યુતભાર વાહકો (ઇલેક્ટ્રોન અને હોલ્સ) ની સંખ્યામાં વધારો કરે છે,જેના પરિણામે સેમિકન્ડક્ટરની વિદ્યુત વાહકતામાં વધારો થાય છે.

(B) ભૂ-તાપીય ઊર્જા એ પૃથ્વીની અંદર ઉત્પન્ન થતી અને સંગ્રહિત થયેલી ઉષ્મીય ઊર્જા છે.
આ ગરમી પૃથ્વીના મૂળ નિર્માણ અને પદાર્થોના કિરણોત્સર્ગી ક્ષય (radioactive decay) માંથી ઉદ્ભવે છે.
તેનો ઉપયોગ પૃથ્વીની સપાટીની નીચે રહેલા વરાળ અથવા ગરમ પાણીના જળાશયોમાંથી વીજળી ઉત્પન્ન કરવા અથવા સીધા ગરમ કરવાના હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે.

(B) કાળી સપાટીઓ ઉષ્મીય વિકિરણનું ઉત્તમ શોષણ કરે છે.
સૌર ઉર્જાથી ચાલતા ગરમ કરવાના સાધનોની અંદરની સપાટીને કાળા રંગથી રંગવાથી,તે સૂર્યની ગરમીની ઉર્જાનું મહત્તમ શોષણ કરી શકે છે,જે પાણી અથવા હવાને ગરમ કરવામાં સાધનની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે.

(B) કાચની શીટ એક પારદર્શક આવરણ તરીકે કામ કરે છે જે સૂર્યના ટૂંકી તરંગલંબાઇ ધરાવતા ઇન્ફ્રારેડ કિરણોને સૌર સાધનની અંદર પ્રવેશવા દે છે. એકવાર અંદર ગયા પછી,આ કિરણો સાધનના આંતરિક ભાગો દ્વારા શોષાય છે,જે પછી તેને લાંબી તરંગલંબાઇ ધરાવતા ઇન્ફ્રારેડ કિરણો તરીકે ફરીથી ઉત્સર્જિત કરે છે. કાચની શીટ આ લાંબી તરંગલંબાઇ ધરાવતા કિરણો માટે અપારદર્શક હોય છે,જે તેમને બહાર નીકળતા અટકાવે છે. આ ઘટનાને ગ્રીનહાઉસ અસર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે સાધનની અંદર ગરમીને જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.

(B) ગ્રીનહાઉસ અસર એ એક કુદરતી પ્રક્રિયા છે જે પૃથ્વીની સપાટીને ગરમ રાખે છે.
જ્યારે સૂર્યની ઉર્જા પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પહોંચે છે,ત્યારે તેનો કેટલોક ભાગ અવકાશમાં પાછો પરાવર્તિત થાય છે અને બાકીનો ભાગ ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ દ્વારા શોષાય છે અને ફરીથી ઉત્સર્જિત થાય છે.
પૃથ્વીના વાતાવરણ દ્વારા આ ઉષ્મીય વિકિરણોને જકડી રાખવાની પ્રક્રિયા,જે તેમને અવકાશમાં જતા અટકાવે છે અને તેનાથી વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો થાય છે,તેને ગ્રીનહાઉસ અસર કહેવામાં આવે છે.

(N/A) ગોલીય પરાવર્તક (જેમ કે અંતર્ગોળ અરીસો) સમાંતર પ્રકાશના કિરણોને એક બિંદુ (મુખ્ય કેન્દ્ર) પર કેન્દ્રિત કરી શકે છે. સૌર ઉર્જાના આ કેન્દ્રીકરણને કારણે તે $1500 ^{\circ}C$ સુધીનું ઊંચું તાપમાન ઉત્પન્ન કરી શકે છે,જે સમતલ પરાવર્તક દ્વારા શક્ય નથી.

(A) સોલર વોટર હીટરમાં કોપરની ટ્યુબનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે કારણ કે કોપર ઉષ્માનું ઉત્તમ સુવાહક છે. કોપર ટ્યુબના આંટાઓની સંખ્યા વધારવાથી,સૌર વિકિરણોના સંપર્કમાં આવતી ટ્યુબની કુલ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધે છે. આનાથી ટ્યુબમાંથી વહેતું પાણી સૂર્યમાંથી વધુ ઉષ્મા ઉર્જા શોષી શકે છે,જેના પરિણામે પાણી વધુ ગરમ થાય છે.

(N/A) સોલર સેલ એ એક એવું ઉપકરણ છે જે આપાત થતી સૌર પ્રકાશ ઉર્જાનું સીધું જ વિદ્યુત ઉર્જામાં ($DC$ સ્વરૂપે) રૂપાંતર કરે છે.
તેને સોલર ફોટોવોલ્ટેઇક સેલ ($PV$ સેલ) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(A) સોલર સેલ એ એક એવું ઉપકરણ છે જે સૌર ઉર્જાનું સીધું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર કરે છે. સોલર સેલ બનાવવા માટે સૌથી સામાન્ય રીતે વપરાતું તત્વ $Silicon$ $(Si)$ છે. કેટલીકવાર,કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે $Gallium$ $(Ga)$ (ઘણીવાર $Gallium$ $Arsenide$ ના સ્વરૂપમાં) જેવા અન્ય અર્ધવાહક પદાર્થોનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

(B) આધુનિક સોલર સેલ સામાન્ય રીતે આપાત સૌર ઊર્જાના લગભગ $15\%$ થી $20\%$ જેટલા ભાગનું વિદ્યુત ઊર્જામાં રૂપાંતર કરી શકે છે. જોકે કેટલીક ઉચ્ચ કાર્યક્ષમતા ધરાવતા સંશોધન સેલ વધુ મૂલ્યો પ્રાપ્ત કરી શકે છે, પરંતુ પ્રમાણભૂત વ્યાવસાયિક કાર્યક્ષમતા સામાન્ય રીતે $15-20\%$ ની આસપાસ ગણવામાં આવે છે.

(B) બોક્સ પ્રકારનો સોલર કૂકર સૌર વિકિરણને પકડવા માટે ગ્રીનહાઉસ અસરનો ઉપયોગ કરે છે.
જ્યારે તેને $2$ થી $3$ કલાક માટે સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં રાખવામાં આવે છે,ત્યારે કૂકરનું આંતરિક તાપમાન સામાન્ય રીતે $100^{\circ}C$ થી $140^{\circ}C$ ની મર્યાદા સુધી પહોંચે છે,જે મોટાભાગની ખાદ્ય સામગ્રી રાંધવા માટે પૂરતું છે.

(B) સોલર પેનલ એ એક એવું ઉપકરણ છે જેમાં મોટી સંખ્યામાં સોલર સેલને ચોક્કસ ગોઠવણીમાં (શ્રેણી અથવા સમાંતર) જોડીને વધુ પ્રમાણમાં વિદ્યુત ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. આ સેલને સૂર્યપ્રકાશને પકડવા અને તેનું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર કરવા માટે એક ફ્રેમ પર માઉન્ટ કરવામાં આવે છે.

(D) સોલર સેલ એ અર્ધવાહક ઉપકરણો છે જે સૂર્યપ્રકાશને સીધા વીજળીમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
તેમનો ઉપયોગ કૃત્રિમ ઉપગ્રહો અને અવકાશયાનમાં વ્યાપકપણે થાય છે કારણ કે તેઓ અવકાશમાં વીજળીનો વિશ્વસનીય અને લાંબા સમય સુધી ચાલતો સ્ત્રોત પૂરો પાડે છે,જ્યાં અન્ય પરંપરાગત ઉર્જા સ્ત્રોતો ઉપલબ્ધ નથી.
વધુમાં,તેનો ઉપયોગ કેલ્ક્યુલેટર,ઘડિયાળો અને સ્ટ્રીટ લાઇટિંગમાં પણ થાય છે.

(N/A) સોલર સેલના બે મુખ્ય ફાયદા નીચે મુજબ છે:
$1$. તે ઉર્જાનો સ્વચ્છ અને પ્રદૂષણમુક્ત સ્ત્રોત પૂરો પાડે છે કારણ કે તે કોઈપણ હાનિકારક વાયુઓનું ઉત્સર્જન કરતા નથી.
$2$. તે કાર્ય કરવામાં અવાજ રહિત છે અને તેને ખૂબ જ ઓછા નિભાવની જરૂર પડે છે,જે તેને એક સુરક્ષિત અને ટકાઉ ઉર્જા વિકલ્પ બનાવે છે.

(N/A) $(i)$ જળવિદ્યુત એ ઉર્જાનો સ્વચ્છ અને પુનઃપ્રાપ્ય સ્ત્રોત છે જે પ્રદૂષણ ફેલાવતું નથી.
$(ii)$ આ ઉર્જાને ઊંચાઈ પર આવેલા જળાશયોમાં સંગ્રહિત કરી શકાય છે અને જરૂરિયાત મુજબ તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે,જે પવન ઉર્જા કે સૌર ઉર્જામાં શક્ય નથી.

(B) ભરતી-ઓટ ઉર્જા એ જળવિદ્યુતનું એક સ્વરૂપ છે જે ભરતીમાંથી મેળવેલી ઉર્જાને ઉપયોગી સ્વરૂપમાં,મુખ્યત્વે વીજળીમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
તે પૃથ્વીના મહાસાગરો પર ચંદ્ર અને સૂર્યના ગુરુત્વાકર્ષણ બળને કારણે ઉત્પન્ન થાય છે,જે પાણીના સ્તરમાં સમયાંતરે વધારો અને ઘટાડો (ભરતી અને ઓટ) લાવે છે.
ભરતી અને ઓટ દરમિયાન સમુદ્રના પાણીના સ્તરમાં રહેલા તફાવતનો ઉપયોગ ટર્બાઇન ફેરવવા માટે કરવામાં આવે છે.

(B) સમુદ્રી તાપીય ઉર્જા એ સમુદ્રની સપાટી પરના પાણી અને ઊંડા સ્તરોમાં રહેલા પાણી વચ્ચેના તાપમાનના તફાવતને કારણે મળતી ઉર્જા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ગરમ સપાટીના પાણીનો ઉપયોગ એમોનિયા જેવા બાષ્પશીલ પ્રવાહીને ઉકાળવા માટે થાય છે,અને ઉત્પન્ન થયેલી વરાળનો ઉપયોગ ટર્બાઇન ચલાવીને વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે થાય છે.
ત્યારબાદ,ઊંડા સ્તરોમાંથી ઠંડુ પાણી ઉપર લાવવામાં આવે છે જેથી વરાળ ફરીથી પ્રવાહીમાં રૂપાંતરિત થાય અને ચક્ર પૂર્ણ થાય.

(B) ભૂ-તાપીય ઉર્જા એ પૃથ્વીના કેન્દ્રમાંથી ઉદ્ભવતી ઉષ્મા ઉર્જા છે.
તે પૃથ્વીની સપાટીની નીચે ઊંડે આવેલા ગરમ પાણીના ઝરા (ગીઝર) અને પીગળેલા ખડકો,જેને મેગ્મા કહેવાય છે,તેના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત હોય છે.
જ્યારે આ મેગ્મા સપાટી પર આવે છે,ત્યારે તેને લાવા કહેવામાં આવે છે,જે જ્વાળામુખી ફાટવાનું કારણ બની શકે છે.

(B) પરમાણુ પાવર પ્લાન્ટમાં વપરાતા બળતણને પરમાણુ બળતણ (Nuclear fuels) કહેવામાં આવે છે. આ પદાર્થો,જેમ કે $U^{235}$ (યુરેનિયમ-$235$) અથવા $Pu^{239}$ (પ્લુટોનિયમ-$239$),પરમાણુ વિખંડન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે અને મોટી માત્રામાં ઉર્જા મુક્ત કરે છે,જેનું પછી વીજળીમાં રૂપાંતર કરવામાં આવે છે.

(N/A) અશ્મિભૂત બળતણના બે ઉદાહરણો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ કોલસો
$(ii)$ પેટ્રોલિયમ
$(iii)$ કુદરતી વાયુ

(A) કુદરતી ગેસ મુખ્યત્વે $CH_4$ (મિથેન) નો બનેલો હોય છે, જે સામાન્ય રીતે $70\%$ થી $90\%$ જેટલો હોય છે। બાયોગેસ કાર્બનિક પદાર્થોના અજારક વિઘટન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે અને તેમાં પણ મુખ્યત્વે $CH_4$ (મિથેન) હોય છે, જે સામાન્ય રીતે $50\%$ થી $75\%$ ની વચ્ચે હોય છે। તેથી, $CH_4$ (મિથેન) એ બંનેમાં હાજર રહેલો સામાન્ય વાયુ છે।

(N/A) વાયુરૂપ બળતણને નીચેના કારણોસર પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે:
$(i)$ તેમને પાઇપલાઇન દ્વારા સરળતાથી પરિવહન કરી શકાય છે.
$(ii)$ તે સળગ્યા પછી કોઈ રાખ છોડતા નથી.
$(iii)$ તે સંપૂર્ણપણે દહન પામે છે અને ઘન બળતણની તુલનામાં ઓછું પ્રદૂષણ ફેલાવે છે.

(A) કોલસો એ પ્રાથમિક અશ્મિભૂત બળતણ છે જે હાલમાં વિશ્વની ઊર્જા જરૂરિયાતોનો સૌથી મોટો હિસ્સો પૂરો પાડે છે,ખાસ કરીને વીજળી ઉત્પાદન અને ઔદ્યોગિક પ્રક્રિયાઓ માટે.

(N/A) $(i)$ કોકનો ઉપયોગ ધાતુઓના નિષ્કર્ષણ માટે ધાતુશાસ્ત્રીય પ્રક્રિયાઓમાં રિડક્શન કર્તા તરીકે થાય છે.
$(ii)$ કોકનો ઉપયોગ વોટર ગેસ $(CO + H_2)$ અને પ્રોડ્યુસર ગેસ $(CO + N_2)$ જેવા બળતણ વાયુઓ બનાવવા માટે થાય છે.

(B) બાયોગેસ પ્લાન્ટમાં,બાયોમાસના અજારક પાચન (anaerobic digestion) પછી જે સ્લરી બાકી રહે છે તે નાઈટ્રોજનયુક્ત અને ફોસ્ફરસયુક્ત સંયોજનોથી સમૃદ્ધ હોય છે. આ ઉચ્ચ પોષક તત્વોને કારણે,તે પાક માટે ઉત્તમ જૈવિક ખાતર તરીકે કામ કરે છે અને જમીનની ફળદ્રુપતામાં સુધારો કરે છે.

(A) બાયોગેસનો સૌથી મોટો ઘટક મિથેન $(CH_4)$ છે.
તે ઉત્પન્ન થતા કુલ બાયોગેસના કદના આશરે $50 \%$ થી $75 \%$ જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે.

(A) પરમાણુ રિએક્ટરમાં ઉર્જા પરમાણુ વિખંડન (nuclear fission) ની પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$U-235$ જેવા ભારે ન્યુક્લિયસ પર ન્યુટ્રોનનો મારો ચલાવવામાં આવે છે,જેના કારણે તે નાના ન્યુક્લિયસમાં વિભાજિત થાય છે અને મોટી માત્રામાં ઉર્જા મુક્ત કરે છે.

(B) હાલમાં,પરમાણુ પાવર પ્લાન્ટ્સ પરમાણુ વિખંડન (Nuclear fission) ની પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરીને વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે. આ પ્રક્રિયામાં,ભારે પરમાણુના કેન્દ્ર (જેમ કે યુરેનિયમ-$235$ અથવા પ્લુટોનિયમ-$239$) પર ઓછા ઊર્જાવાળા ન્યુટ્રોનનો મારો ચલાવવામાં આવે છે,જેના કારણે તે હળવા ન્યુક્લિયસમાં વિભાજિત થાય છે. આ પ્રતિક્રિયા ગરમીના સ્વરૂપમાં નોંધપાત્ર માત્રામાં ઊર્જા મુક્ત કરે છે,જેનો ઉપયોગ વરાળ ઉત્પન્ન કરવા માટે થાય છે,જે વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે ટર્બાઇન ચલાવે છે.

(B) $CNG$ (કોમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ) ને પર્યાવરણને અનુકૂળ બળતણ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે પેટ્રોલ અને ડીઝલ જેવા પરંપરાગત અશ્મિભૂત ઇંધણ કરતા વધુ કાર્યક્ષમ રીતે બળે છે.
દહનની પ્રક્રિયા દરમિયાન તે કાર્બન મોનોક્સાઇડ,નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ અને રજકણોનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે ઓછું ઉત્પન્ન કરે છે.
વધુમાં,તે ધુમાડો કે ઝેરી વાયુઓ ઉત્પન્ન કરતું નથી,જે તેને વાયુ પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે એક સ્વચ્છ વિકલ્પ બનાવે છે.

(B) સૂર્યમાં મોટા પાયે ઉર્જા ઉત્પન્ન કરવા માટે જવાબદાર પ્રક્રિયા $Nuclear \ fusion$ (પરમાણુ સંલયન) છે. આ પ્રક્રિયામાં,અત્યંત ઊંચા તાપમાન અને દબાણ હેઠળ હળવા ન્યુક્લિયસ,મુખ્યત્વે હાઇડ્રોજનના પરમાણુઓ,એકબીજા સાથે જોડાઈને ભારે ન્યુક્લિયસ,જેમ કે હિલિયમ બનાવે છે,જેનાથી ગરમી અને પ્રકાશના સ્વરૂપમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉર્જા મુક્ત થાય છે.

(C) સારા બળતણની વ્યાખ્યા ઘણી લાક્ષણિકતાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે,પરંતુ વ્યાપક ઉપયોગ માટે સૌથી વ્યવહારુ અને મહત્વની લાક્ષણિકતા એ છે કે તે આર્થિક રીતે સસ્તું અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ હોવું જોઈએ. અન્ય આવશ્યક ગુણધર્મોમાં ઉચ્ચ કેલરીફિક મૂલ્ય,મધ્યમ જ્વલન તાપમાન અને ન્યૂનતમ પ્રદૂષણ ઉત્પન્ન કરવું સામેલ છે.

(B) કાચની પ્લેટ ટૂંકી તરંગલંબાઇ ધરાવતા સૂર્યના કિરણોને સોલર કૂકરમાં પ્રવેશવા દે છે,પરંતુ લાંબી તરંગલંબાઇ ધરાવતા ઇન્ફ્રારેડ કિરણો (ગરમી) ને બહાર નીકળતા અટકાવે છે.
આ ઘટનાને ગ્રીનહાઉસ અસર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પરિણામે,સોલર કૂકરની અંદરનું તાપમાન નોંધપાત્ર રીતે વધે છે,જે ખોરાકને કાર્યક્ષમ રીતે રાંધવામાં મદદ કરે છે.

(N/A) સોલર સેલનો મુખ્ય ઘટક $Silicon$ (સિલિકોન) છે.
સોલર સેલ સૌર ઉર્જા (પ્રકાશ ઉર્જા) નું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતરણ કરે છે.

(N/A) જ્યારે બંધના નિર્માણને કારણે જંગલોના મોટા વિસ્તારો પાણીમાં ડૂબી જાય છે,ત્યારે વનસ્પતિઓ પાણીની અંદર અજારક શ્વસન (anaerobic decomposition) દ્વારા વિઘટન પામે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન મિથેન $(CH_4)$ વાયુ મોટી માત્રામાં મુક્ત થાય છે,જે એક શક્તિશાળી ગ્રીનહાઉસ વાયુ છે. આમ,તે ગ્રીનહાઉસ અસર અને ગ્લોબલ વોર્મિંગમાં વધારો કરે છે.

(B) સોલર કૂકરને કાળા રંગથી રંગવામાં આવે છે કારણ કે કાળી સપાટીઓ સૌર વિકિરણોની ઉત્તમ શોષક હોય છે. સૂર્યમાંથી આવતી ઉષ્મા ઉર્જાનું મહત્તમ શોષણ કરીને,કૂકરનું આંતરિક તાપમાન અસરકારક રીતે વધે છે,જે ખોરાક રાંધવામાં મદદ કરે છે.

(N/A) મુખ્ય કારણ એ છે કે સમાન અંતર માટે કોલસા કે પેટ્રોલિયમનું પરિવહન કરવા કરતાં વીજળીનું પરિવહન કરવું વધુ કાર્યક્ષમ અને સસ્તું છે. પાવર પ્લાન્ટને બળતણના સ્ત્રોતની નજીક સ્થાપિત કરવાથી,ભારે બળતણના પરિવહન સાથે સંકળાયેલ ઉર્જાનો વ્યય અને લોજિસ્ટિકલ ખર્ચ ઘટે છે.

(B) સૂર્યમાં મોટા પાયે ઉર્જા ઉત્પન્ન કરવા માટે જવાબદાર પ્રક્રિયા પરમાણુ સંલયન (Nuclear fusion) છે.
આ પ્રક્રિયામાં,હલકા પરમાણુ ન્યુક્લિયસ,મુખ્યત્વે હાઇડ્રોજન,જોડાઈને ભારે ન્યુક્લિયસ,જેમ કે હિલિયમ બનાવે છે,જે ગરમી અને પ્રકાશના સ્વરૂપમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉર્જા મુક્ત કરે છે.

(N/A) વિદ્યાર્થીએ સોલર કૂકરના નિર્માણ અથવા સંચાલનમાં નીચે મુજબની ભૂલો કરી હોઈ શકે છે:
$(i)$ ગરમીના વિકિરણોને શોષવા માટે બોક્સની અંદર કાળા રંગની એલ્યુમિનિયમ શીટનો ઉપયોગ ન કરવો.
$(ii)$ કાચની શીટને બદલે પ્લાસ્ટિકની શીટનો ઉપયોગ કરવો,જે ગ્રીનહાઉસ અસરને કારણે ગરમીને અસરકારક રીતે પકડી રાખવામાં નિષ્ફળ જાય છે.
$(iii)$ બોક્સમાં વધારાનો સૂર્યપ્રકાશ લાવવા માટે પરાવર્તક તરીકે સાદા અરીસાનો ઉપયોગ ન કરવો.
$(iv)$ કાળા રંગના વાસણને બદલે અન્ય વાસણનો ઉપયોગ કરવો,જે ગરમીના શોષણને ઘટાડે છે.

(N/A) હાઇડ્રોજનને $CNG$ કરતા વધુ સ્વચ્છ બળતણ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેના દહનથી માત્ર પાણીની વરાળ $(H_2O)$ ઉત્પન્ન થાય છે,જે પ્રદૂષણ ફેલાવતી નથી અને ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ કે રજકણોમાં વધારો કરતી નથી. તેની સામે,$CNG$ (કોમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ) માં હાઇડ્રોકાર્બન હોય છે,અને તેના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ અને અન્ય પ્રદૂષકો મુક્ત થાય છે. જોકે,હાઇડ્રોજન તેના અત્યંત વિસ્ફોટક સ્વભાવને કારણે રોજિંદા જીવનમાં વ્યાપકપણે વપરાતું નથી,જે તેના સંગ્રહ અને પરિવહનને અત્યંત મુશ્કેલ અને જોખમી બનાવે છે.