Mix Examples - Magnetic Effects of Electric Current Questions in Gujarati

(D) ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલા વિદ્યુતપ્રવાહધારિત વાહક પર લાગતું ચુંબકીય બળ $F$ નું સૂત્ર $F = I L B \sin(\theta)$ છે.
અહીં,$I$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ છે,$L$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહેલા વાહકની લંબાઈ છે,$B$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા છે અને $\theta$ એ વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો ખૂણો છે.
તારને ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબરૂપે મૂકવામાં આવ્યો હોવાથી,$\theta = 90^\circ$ અને $\sin(90^\circ) = 1$ થાય છે.
તેથી,બળ $F = I L B$ મળે છે.
આ દર્શાવે છે કે ચુંબકીય બળ એ વિદ્યુતપ્રવાહ $(I)$,તારની લંબાઈ $(L)$ અને ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $(B)$ ના સમપ્રમાણમાં છે.
આમ,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(A) જ્યારે વિદ્યુતપ્રવાહધારીત વાહકને ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે તેના પર ચુંબકીય બળ લાગે છે.
ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમ મુજબ,જો આપણે આપણા ડાબા હાથના અંગૂઠા,તર્જની અને મધ્યમા આંગળીને એકબીજાને લંબ રહે તે રીતે ફેલાવીએ,તો તર્જની ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા,મધ્યમા વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા અને અંગૂઠો વાહક પર લાગતા બળની દિશા દર્શાવે છે.
તેથી,ચુંબકીય બળની દિશા નક્કી કરવા માટે ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમનો ઉપયોગ થાય છે.

(A) ભંગારના ડેલામાં કાર જેવી ભારે વસ્તુઓ ઊંચકવા માટે ક્રેનમાં ઈલેક્ટ્રોમેગ્નેટ (વિદ્યુતચુંબક) નો ઉપયોગ થાય છે.
આનું કારણ એ છે કે વિદ્યુત પ્રવાહને નિયંત્રિત કરીને ઈલેક્ટ્રોમેગ્નેટને ચાલુ કે બંધ કરી શકાય છે.
જ્યારે વિદ્યુત પ્રવાહ ચાલુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે ક્રેન ચુંબકીય બને છે અને ધાતુની વસ્તુને પકડી લે છે.
જ્યારે વિદ્યુત પ્રવાહ બંધ કરવામાં આવે છે,ત્યારે ચુંબકીય ક્ષેત્ર નાબૂદ થાય છે,જેનાથી ભારને સરળતાથી મુક્ત કરી શકાય છે.

(D) જ્યારે વિદ્યુતપ્રવાહધારીત વાહકને ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે ત્યારે તેના પર બળ લાગે છે,તેવું સૌપ્રથમ અવલોકન $Andre-Marie$ $Ampere$ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
તેમણે દર્શાવ્યું હતું કે ચુંબકીય ક્ષેત્ર ગતિમાન વિદ્યુતભારો પર બળ લગાડે છે,જેના પરિણામે વિદ્યુતપ્રવાહ વહેતા વાહક પર યાંત્રિક બળ લાગે છે.

(A) ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકેલા વિદ્યુતપ્રવાહધારિત વાહક પર લાગતું બળ $F$ એ સૂત્ર $F = BIl \sin(\theta)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $B$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા છે,$I$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ છે,$l$ એ વાહકની લંબાઈ છે અને $\theta$ એ વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો ખૂણો છે.
જ્યારે વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ હોય,ત્યારે ખૂણો $\theta = 90^\circ$ થાય છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin(90^\circ) = 1$ થાય છે,તેથી બળ $F = BIl(1) = BIl$ મળે છે.
આ મૂલ્ય વાહક પર લાગતું મહત્તમ બળ દર્શાવે છે.

(D) વર્તુળાકાર વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત લૂપના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નું સૂત્ર $B = \frac{\mu_0 I}{2R}$ છે,જ્યાં $\mu_0$ એ શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી છે,$I$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ છે અને $R$ એ લૂપની ત્રિજ્યા છે.
આ સૂત્ર પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ એ ત્રિજ્યા $R$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(B \propto \frac{1}{R})$.
બધી લૂપ માટે વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ સમાન હોવાથી,જે લૂપની ત્રિજ્યા સૌથી નાની હશે,તેના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર સૌથી પ્રબળ હશે.
આપેલ ત્રિજ્યાઓ ($1 \; CM$,$2 \; CM$,$3 \; CM$ અને $4 \; CM$) માં સૌથી નાની ત્રિજ્યા $1 \; CM$ છે.
તેથી,$1 \; CM$ ત્રિજ્યા ધરાવતી લૂપના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર સૌથી પ્રબળ હશે.

(A) વિદ્યુતમોટર એ એક એવું સાધન છે જે વિદ્યુત-ઊર્જાનું યાંત્રિક ઊર્જામાં રૂપાંતરણ કરે છે.
તે આ સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે કે જ્યારે વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત લંબચોરસ ગૂંચળાને ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે તેના પર ચુંબકીય બળ લાગે છે,જેના કારણે ગૂંચળું પરિભ્રમણ કરે છે.

(B) વિદ્યુતમોટરમાં નરમ લોખંડના ગર્ભ પર વીંટાળેલા ઇન્સ્યુલેટેડ તાંબાના તારના ઘણા બધા આંટાઓને $Armature$ (આર્મેચર) કહેવામાં આવે છે.
આ $Armature$ ને એક અક્ષ પર ગોઠવવામાં આવે છે અને જ્યારે તેમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર થાય છે,ત્યારે તે ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ફરે છે.

(D) ઇલેક્ટ્રિક મોટર એ એક એવું સાધન છે જે વિદ્યુત ઊર્જાનું યાંત્રિક ઊર્જામાં રૂપાંતર કરે છે.
મિક્સર,વિદ્યુત પંખા અને વૉશિંગ મશીન આ બધા સાધનો તેમના કાર્ય માટે પરિભ્રમણ ગતિ ઉત્પન્ન કરવા માટે ઇલેક્ટ્રિક મોટરનો ઉપયોગ કરે છે.
જ્યારે ઇલેક્ટ્રિક બેલ એ વિદ્યુતચુંબકત્વના સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે,જેમાં વિદ્યુતચુંબકનો ઉપયોગ હથોડીને આકર્ષવા માટે થાય છે,જે ઘંટડી પર અથડાય છે. તેમાં ફરતી ઇલેક્ટ્રિક મોટરનો ઉપયોગ થતો નથી.

(A) ઇલેક્ટ્રિક જનરેટર એવું સાધન છે જે યાંત્રિક ઉર્જાનું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર કરે છે.
તે વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે,જેમાં ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ગતિ કરતો વાહક વિદ્યુત પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેનાથી વિપરીત,ઇલેક્ટ્રિક મોટર વિદ્યુત ઉર્જાનું યાંત્રિક ઉર્જામાં રૂપાંતર કરે છે.
ઇલેક્ટ્રિક ઇસ્ત્રી અને ઓવન વિદ્યુત ઉર્જાનું ઉષ્મા ઉર્જામાં રૂપાંતર કરે છે.

(C) વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ એ એવી ઘટના છે જેમાં બદલાતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર વાહકમાં વિદ્યુતચાલક બળ $(EMF)$ અથવા પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરે છે.
ઇલેક્ટ્રિક જનરેટર વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે,જેમાં ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં કોઈલને ફેરવીને યાંત્રિક ઉર્જાનું વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતર કરવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,ઇલેક્ટ્રિક મોટર વિદ્યુત પ્રવાહની ચુંબકીય અસર (ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહેલા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક પર લાગતું બળ) ના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) ફેરાડેના વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમ મુજબ,લૂપમાં પ્રેરિત વિદ્યુતચાલક બળ $(e)$ $e = -\frac{d\phi}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\phi$ એ લૂપ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ છે.
પ્રેરિત વિદ્યુત પ્રવાહ $I = \frac{e}{R}$ (જ્યાં $R$ એ લૂપનો અવરોધ છે) હોવાથી,પ્રેરિત પ્રવાહ એ ચુંબકીય ફ્લક્સના ફેરફારના દરના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $I \propto \frac{d\phi}{dt}$.
તેથી,જ્યારે ચુંબકીય ફ્લક્સના ફેરફારનો દર $(\frac{d\phi}{dt})$ મહત્તમ હોય ત્યારે પ્રેરિત પ્રવાહ મહત્તમ હોય છે.
આ ત્યારે થાય છે જ્યારે લૂપ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઝડપથી બદલાય છે.

(A) ફેરાડેના વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમ મુજબ,ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત વિદ્યુતચાલક બળ $(\varepsilon)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\varepsilon = -N \frac{d\Phi_B}{dt}$.
અહીં,$N$ એ ગૂંચળામાં રહેલા આંટાઓની સંખ્યા છે અને $\frac{d\Phi_B}{dt}$ એ ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતા ફેરફારનો દર છે.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\Phi_B$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા અને ગૂંચળાના ક્ષેત્રફળ પર આધાર રાખે છે,જે ચુંબકની ઝડપ અને આંટાઓની સંખ્યાથી પ્રભાવિત થાય છે.
આ સંદર્ભમાં ગૂંચળાનો આકાર પ્રેરિત $EMF$ નું મૂલ્ય સીધી રીતે નક્કી કરતું નથી,કારણ કે $EMF$ એ કુલ ફ્લક્સ સાંકળ અને ફેરફારના દર પર આધાર રાખે છે,વાયરની ભૌમિતિક ગોઠવણી પર નહીં.

(B) વિદ્યુત જનરેટરમાં,દરેક અડધા પરિભ્રમણ પછી કોઈલમાં વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા બદલવા માટે સ્પ્લિટ રિંગ (કોમ્યુટેટર) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે આઉટપુટ વિદ્યુતપ્રવાહ એક જ દિશામાં $(DC)$ વહે.
જો સ્પ્લિટ રિંગને બદલે પૂર્ણ વર્તુળાકાર રિંગ (સ્લિપ રિંગ) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો કોઈલમાં ઉત્પન્ન થતા વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા દરેક અડધા પરિભ્રમણ પછી બદલાય છે અને તે સુધરતી (rectify) નથી.
પરિણામે,બાહ્ય પરિપથમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ સમયાંતરે પોતાની દિશા બદલે છે,જેના પરિણામે અલ્ટરનેટિંગ કરંટ $(AC)$ ઉત્પન્ન થાય છે.

(D) મોટાભાગના પાવર પ્લાન્ટ્સમાં (જેમ કે થર્મલ,હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક અથવા ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ્સ),વિદ્યુતનું ઉત્પાદન જનરેટર સાથે જોડાયેલા ટર્બાઇનને ફેરવીને કરવામાં આવે છે. જનરેટર 'વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ' (Electromagnetic Induction) ના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે,જેમાં બદલાતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર કોઈલ (ગૂંચળા) માં વિદ્યુતચાલક બળ $(EMF)$ ઉત્પન્ન કરે છે,જેનાથી વિદ્યુત ઉત્પન્ન થાય છે.

(A) ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમનો ઉપયોગ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકેલા વિદ્યુતપ્રવાહધારિત વાહક પર લાગતા બળની દિશા નક્કી કરવા માટે થાય છે.
આ નિયમ મુજબ,જો આપણે ડાબા હાથના અંગૂઠા,તર્જની અને મધ્યમા આંગળીને એકબીજાને લંબ રહે તે રીતે ફેલાવીએ તો:
$1$. તર્જની ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા દર્શાવે છે.
$2$. મધ્યમા આંગળી વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા દર્શાવે છે.
$3$. અંગૂઠો વાહક પર લાગતા બળ (અથવા ગતિ) ની દિશા દર્શાવે છે.
તેથી,અંગૂઠો ચુંબકીય બળની દિશા સૂચવે છે.

(A) $DC$ વિદ્યુતમોટરમાં,દરેક અડધા ભ્રમણ બાદ ગૂંચળામાંથી વહેતા વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ઉલટાવવા માટે વિભાજિત વલય (split-ring commutator) નો ઉપયોગ થાય છે.
વિદ્યુતપ્રવાહની આ દિશાનું પરિવર્તન એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે ગૂંચળા પર લાગતું બળ તેને સતત એક જ દિશામાં ધકેલે છે,જેથી મોટર સતત ફરી શકે છે.
તેથી,સાચો જવાબ અડધા ભ્રમણ છે.

(C) ફ્લેમિંગના જમણા હાથના નિયમનો ઉપયોગ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ગતિ કરતા વાહકમાં પ્રેરિત વિદ્યુત પ્રવાહની દિશા નક્કી કરવા માટે થાય છે.
આ નિયમ મુજબ,જો આપણે જમણા હાથના અંગૂઠા,તર્જની અને મધ્યમ આંગળીને એકબીજાને લંબ રહે તે રીતે ફેલાવીએ તો:
$1$. અંગૂઠો વાહકની ગતિની દિશા સૂચવે છે.
$2$. તર્જની (પહેલી આંગળી) ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા સૂચવે છે.
$3$. મધ્યમ આંગળી પ્રેરિત વિદ્યુત પ્રવાહની દિશા સૂચવે છે.

(A) ઇલેક્ટ્રિક બેલ વિદ્યુતપ્રવાહની ચુંબકીય અસરના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે,જેમાં મુખ્યત્વે ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટ (વિદ્યુતચુંબક) નો ઉપયોગ થાય છે.
જ્યારે સ્વીચ દબાવવામાં આવે છે,ત્યારે વિદ્યુતપ્રવાહ કોઈલમાંથી પસાર થાય છે,જે ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટ તરીકે વર્તે છે.
આ ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટ લોખંડના આર્મેચરને આકર્ષે છે,જેના કારણે હથોડી ઘંટડી (gong) પર અથડાય છે.
જેમ આર્મેચર આગળ વધે છે,તેમ પરિપથ તૂટી જાય છે,ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટ તેની ચુંબકીય શક્તિ ગુમાવે છે અને સ્પ્રિંગ આર્મેચરને પાછું ખેંચે છે,જેથી પરિપથ ફરીથી પૂર્ણ થાય છે અને આ પ્રક્રિયાનું પુનરાવર્તન થાય છે.

(C) ફાયર અલાર્મ સિસ્ટમમાં સામાન્ય રીતે આઉટપુટ ઉપકરણ તરીકે ઇલેક્ટ્રિક બેલનો ઉપયોગ થાય છે,જેથી આગ લાગે ત્યારે મોટો અવાજ ઉત્પન્ન કરી શકાય. ઇલેક્ટ્રિક બેલ વિદ્યુત પ્રવાહની ચુંબકીય અસરના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે. જ્યારે સેન્સર (જેમ કે હીટ અથવા સ્મોક ડિટેક્ટર) દ્વારા સર્કિટ પૂર્ણ થાય છે,ત્યારે વિદ્યુત પ્રવાહ ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટમાંથી પસાર થાય છે,જે હથોડીને આકર્ષે છે અને તે ઘંટ પર અથડાઈને સતત એલાર્મનો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે.

(B) ફ્લેમિંગના જમણા હાથના નિયમ મુજબ:
$1$. તર્જની ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા $(X)$ દર્શાવે છે.
$2$. અંગૂઠો વાહકની ગતિની દિશા $(Y)$ દર્શાવે છે.
$3$. મધ્યમાં પ્રેરિત વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા $(Z)$ દર્શાવે છે.
તેથી,$X$ એ તર્જની છે,$Y$ એ અંગૂઠો છે અને $Z$ એ મધ્યમાં છે.

(D) ડાયરેક્ટ કરંટ $(DC)$ એ વિદ્યુત પ્રવાહનો એક પ્રકાર છે જે માત્ર એક જ દિશામાં વહે છે.
અલ્ટરનેટિંગ કરંટ $(AC)$ થી વિપરીત,જે સમયાંતરે તેની દિશા અને મૂલ્ય બદલે છે,$DC$ સમય સાથે તેની ધ્રુવીયતા અને મૂલ્ય અચળ રાખે છે.
આવૃત્તિને અલ્ટરનેટિંગ તરંગના પ્રતિ સેકન્ડ પૂર્ણ થતા ચક્રની સંખ્યા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$DC$ વોલ્ટેજ દોલન કરતું નથી કે તેની દિશા બદલતું નથી,તેથી તે કોઈ ચક્ર પૂર્ણ કરતું નથી.
તેથી,$DC$ વોલ્ટેજની આવૃત્તિ $0 \ Hz$ છે.

(B) યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકા $(USA)$ માં,પ્રમાણભૂત ઘરેલું વિદ્યુત પાવર સપ્લાય $110\;V$ ના વોલ્ટેજ અને $60\;Hz$ ની આવૃત્તિ પર પૂરો પાડવામાં આવે છે.
તેની સરખામણીમાં,ભારત સહિતના ઘણા અન્ય દેશોમાં $50\;Hz$ ની આવૃત્તિ સાથે $220\;V$ થી $240\;V$ ના પ્રમાણભૂત વોલ્ટેજનો ઉપયોગ થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) ઘરગથ્થુ વિદ્યુત પરિપથોમાં,સુરક્ષા અને ઓળખ માટે પ્રમાણિત રંગ કોડિંગનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
$1$. $Red$ (લાલ) રંગનો વાયર $Live$ (ફેઝ) કનેક્શન માટે વપરાય છે,જે પાવર સપ્લાયમાંથી વિદ્યુત પ્રવાહ લાવે છે.
$2$. $Black$ (કાળા) રંગનો વાયર $Neutral$ કનેક્શન માટે વપરાય છે.
$3$. $Green$ (લીલા) અથવા $Yellow$ (પીળા) રંગનો વાયર $Earthing$ (અર્થિંગ) માટે વપરાય છે,જે વિદ્યુત આંચકાથી બચાવે છે.
તેથી,લાલ રંગનો અવાહક પડવાળો વાયર $Live$ કનેક્શન માટે વપરાય છે.

(B) ભારતમાં ઘરના ઇલેક્ટ્રિકલ વાયરિંગ માટેના પ્રમાણિત કલર કોડિંગ મુજબ:
$1$. $Live$ (ફેઝ) વાયર સામાન્ય રીતે લાલ રંગનો હોય છે.
$2$. $Neutral$ (તટસ્થ) વાયર સામાન્ય રીતે કાળા રંગનો હોય છે.
$3$. $Earth$ (અર્થિંગ) વાયર સામાન્ય રીતે લીલા રંગનો હોય છે.
તેથી,ન્યૂટ્રલ વાયર માટે કાળો રંગ વપરાય છે.

(C) એકદિશ પ્રવાહ $(DC)$ એ વિદ્યુતભારનો એક જ દિશામાં થતો પ્રવાહ છે.
મોટાભાગના ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો જેમાં બેટરી હોય છે અથવા સંવેદનશીલ ઇલેક્ટ્રોનિક સર્કિટ હોય છે,જેમ કે સેલફોન,તે $DC$ પર કાર્ય કરે છે.
રેફ્રિજરેટર,ટ્યૂબલાઇટ અને વિદ્યુતપંખા જેવા ઉપકરણો સામાન્ય રીતે પાવર ગ્રીડ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતા અલ્ટરનેટિંગ કરંટ $(AC)$ પર ચાલે છે.

(D) ઘરેલું વિદ્યુત પરિપથોમાં બે પ્રકારના પરિપથોનો ઉપયોગ થાય છે: એક $5A$ રેટિંગ ધરાવતો પરિપથ જે ઓછા પાવર વપરાશવાળા ઉપકરણો (જેમ કે બલ્બ,પંખા અને ટેલિવિઝન) માટે વપરાય છે અને બીજો $15A$ રેટિંગ ધરાવતો પરિપથ જે વધુ પાવર વપરાશવાળા ઉપકરણો (જેમ કે એર કંડિશનર,રેફ્રિજરેટર અને ઇલેક્ટ્રિક ઇસ્ત્રી) માટે વપરાય છે.
તેથી,વધુ પાવર રેટિંગ ધરાવતા ઉપકરણોને $15A$ ની લાઈન સાથે જોડવામાં આવે છે.

(B, C, D) ઘરગથ્થુ વિદ્યુત પરિપથોમાં બે પ્રકારના પરિપથોનો ઉપયોગ થાય છે: ઓછા પાવરવાળા ઉપકરણો માટે $5\, A$ નો પરિપથ અને વધુ પાવરવાળા ઉપકરણો માટે $15\, A$ નો પરિપથ.
$TV$,ટ્યુબલાઇટ અને ઇલેક્ટ્રિક પંખા જેવા ઉપકરણો ખૂબ ઓછો પાવર વાપરે છે અને તે $5\, A$ ના પરિપથ પર ચલાવવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે.
આ ઓછા પાવરવાળા ઉપકરણોને $15\, A$ ની લાઇનમાં જોડવા તે બિનજરૂરી છે.
એર કંડિશનર એ વધુ પાવરવાળું ઉપકરણ છે જેને $15\, A$ ના પરિપથની જરૂર પડે છે.
તેથી,$TV$,ટ્યુબલાઇટ અને ઇલેક્ટ્રિક પંખા સામાન્ય રીતે $15\, A$ ની લાઇનમાં જોડાતા નથી.

(A, C, D) પાવર રેટિંગ એટલે ઉપકરણ દ્વારા એકમ સમયમાં વપરાતી વિદ્યુત ઉર્જા $(P = V \times I)$.
$TV$ જેવા ઉપકરણો સામાન્ય રીતે ઓછો પાવર રેટિંગ ધરાવે છે (સામાન્ય રીતે $50 \ W$ થી $200 \ W$).
ગીઝર,હીટર અને એર કંડિશનર જેવા ઉપકરણો ઉચ્ચ પાવર ધરાવતા ઉપકરણો છે,જે ગરમી અથવા ઠંડક ઉત્પન્ન કરવા માટે નોંધપાત્ર વિદ્યુત ઉર્જા વાપરે છે,જે ઘણીવાર $1000 \ W$ થી $3000 \ W$ કે તેથી વધુ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$TV$ એ ઓછો પાવર રેટિંગ ધરાવતું ઉપકરણ છે,જ્યારે ગીઝર,હીટર અને એર કંડિશનર ઉચ્ચ પાવર ધરાવતા ઉપકરણો છે. પ્રશ્ન પૂછે છે કે કયું ઉપકરણ ઓછો પાવર રેટિંગ ધરાવતું નથી,તેથી ગીઝર,હીટર અને એર કંડિશનર ત્રણેય ઉચ્ચ પાવર રેટિંગ ધરાવે છે.

(B) જ્યારે એક જ વિદ્યુત પરિપથમાં ઘણા બધા વિદ્યુત ઉપકરણો એકસાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સ્ત્રોતમાંથી ખેંચાતો કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ વાયરની ક્ષમતા કરતા વધી જાય છે. વિદ્યુતપ્રવાહનો આ અતિશય વધારો વાયરને ખૂબ ગરમ કરે છે,જેના કારણે નુકસાન અથવા આગ લાગી શકે છે. આ ઘટનાને $Overloading$ (ઓવરલોડિંગ) કહેવામાં આવે છે.

(D) ઇલેક્ટ્રિક ફ્યુઝ એ વિદ્યુત પરિપથમાં વપરાતું એક સુરક્ષા સાધન છે.
તે નીચા ગલનબિંદુ ધરાવતા પદાર્થમાંથી બનેલા તારનો બનેલો હોય છે.
જ્યારે શોર્ટ-સર્કિટ અથવા ઓવરલોડિંગને કારણે પરિપથમાં વધુ પડતો વિદ્યુત પ્રવાહ વહે છે,ત્યારે ફ્યુઝનો તાર ગરમ થઈને પીગળી જાય છે.
આનાથી પરિપથ તૂટી જાય છે,જેનાથી ઉપકરણો સુધી વિદ્યુત પ્રવાહ વહેતો અટકે છે.
આમ,તે વિદ્યુત ઉપકરણોને વધુ પડતા વિદ્યુત પ્રવાહને કારણે થતા નુકસાનથી બચાવે છે.

(C) ફ્યુઝ વાયર એ વિદ્યુત પરિપથમાં વપરાતું એક સુરક્ષા સાધન છે જે ઉપકરણોને વધુ પડતા વિદ્યુત પ્રવાહથી બચાવે છે.
તેનું ગલનબિંદુ નીચું હોવું જોઈએ જેથી જ્યારે વિદ્યુત પ્રવાહ સુરક્ષિત મર્યાદા કરતા વધી જાય ત્યારે તે પીગળી જાય અને પરિપથને તોડી નાખે.
નાઈક્રોમ એ ખૂબ ઊંચા ગલનબિંદુ અને ઊંચા અવરોધ ધરાવતી મિશ્રધાતુ છે,તેથી જ તેનો ઉપયોગ હીટર અને ટોસ્ટર જેવા ઉપકરણોમાં હીટિંગ એલિમેન્ટ તરીકે થાય છે,ફ્યુઝ વાયર તરીકે નહીં.
શુદ્ધ ટીન,લેડ અને ટીન તથા લેડની મિશ્રધાતુઓનું ગલનબિંદુ નીચું હોય છે,જે તેમને ફ્યુઝ વાયર માટે યોગ્ય બનાવે છે.