$C_3H_6O$ આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતા કાર્બોનિલ સંયોજનના ક્રિયાશીલ સમઘટકો લખો. કયો સમઘટક $HCN$ સાથે ઝડપથી પ્રક્રિયા કરશે અને શા માટે? પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ પણ સમજાવો. શું પ્રક્રિયાની પરિસ્થિતિઓમાં પ્રક્રિયકનું સંપૂર્ણ નીપજમાં રૂપાંતર થશે? જો પ્રક્રિયા મિશ્રણમાં પ્રબળ એસિડ ઉમેરવામાં આવે તો નીપજની સાંદ્રતા પર શું અસર થશે અને શા માટે?

(N/A) $C_3H_6O$ ના કાર્બોનિલ સમૂહ ધરાવતા ક્રિયાશીલ સમઘટકો પ્રોપેનાલ $(CH_3CH_2CHO)$ અને પ્રોપેનોન $(CH_3COCH_3)$ છે.
$(a)$ પ્રોપેનાલ $(CH_3CH_2CHO)$ એ પ્રોપેનોન $(CH_3COCH_3)$ કરતા $HCN$ સાથે ઝડપથી પ્રક્રિયા કરે છે કારણ કે પ્રોપેનાલમાં પ્રોપેનોનની સરખામણીમાં અવકાશી અવરોધ ઓછો છે અને તે વધુ ઇલેક્ટ્રોન-અનુરાગી છે.
$(b)$ પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિમાં સાયનાઇડ આયન $(CN^-)$ નો કાર્બોનિલ કાર્બન પર ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો અને ત્યારબાદ પ્રોટોનેશનનો સમાવેશ થાય છે.
$HCN + OH^- \rightleftharpoons CN^- + H_2O$
$R_2C=O + CN^- \rightleftharpoons R_2C(O^-)CN$
$R_2C(O^-)CN + H_2O \rightleftharpoons R_2C(OH)CN + OH^-$
$(c)$ આ પ્રક્રિયા પ્રતિવર્તી છે અને પૂર્ણ થતી નથી; તે સંતુલન સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરે છે.
$(d)$ જો પ્રબળ એસિડ ઉમેરવામાં આવે,તો તે $CN^-$ આયનો સાથે પ્રક્રિયા કરીને $HCN$ બનાવે છે,જેનાથી ન્યુક્લિયોફાઇલ $(CN^-)$ ની સાંદ્રતા ઘટે છે. આ સંતુલનને ડાબી તરફ ખસેડે છે,જેનાથી સાયનોહાઇડ્રિન નીપજની સાંદ્રતા ઘટે છે.