ડી-બ્રોગ્લીનો સિદ્ધાંત લખો અને સમજાવો.

(N/A) ડી-બ્રોગ્લીનો સિદ્ધાંત: ફ્રેન્ચ ભૌતિકશાસ્ત્રી ડી-બ્રોગ્લીએ $1924$ માં સૂચવ્યું હતું કે દ્રવ્ય,વિકિરણની જેમ,દ્વૈત વર્તણૂક એટલે કે કણ અને તરંગ બંનેના ગુણધર્મો દર્શાવે છે. આનો અર્થ એ છે કે જેમ ફોટોન પાસે વેગમાન અને તરંગલંબાઈ હોય છે,તેમ ઇલેક્ટ્રોન પાસે પણ વેગમાન અને તરંગલંબાઈ હોવી જોઈએ.
ગાણિતિક સંબંધ: પદાર્થ કણની તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ અને વેગમાન $(p)$ વચ્ચે નીચે મુજબનો સંબંધ છે:
$\lambda = \frac{h}{m v} = \frac{h}{p} \quad$ (Eq. $- 2.30$)
ડી-બ્રોગ્લીની દ્વૈત વર્તણૂકનો પુરાવો: ડી-બ્રોગ્લીની આગાહી પ્રાયોગિક રીતે ત્યારે સાબિત થઈ જ્યારે જાણવા મળ્યું કે ઇલેક્ટ્રોન બીમ વિવર્તન (diffraction) અનુભવે છે,જે તરંગોની લાક્ષણિકતા છે.
મર્યાદા: ડી-બ્રોગ્લી અનુસાર,ગતિમાં રહેલી દરેક વસ્તુ તરંગ સ્વભાવ ધરાવે છે. સામાન્ય વસ્તુઓ સાથે સંકળાયેલી તરંગલંબાઈ એટલી ટૂંકી હોય છે (તેમના મોટા દળને કારણે) કે તેમના તરંગ ગુણધર્મો શોધી શકાતા નથી.
જોકે,ઇલેક્ટ્રોન અને અન્ય અપરમાણ્વીય કણો (ખૂબ જ ઓછા દળ ધરાવતા) સાથે સંકળાયેલી તરંગલંબાઈ પ્રાયોગિક રીતે શોધી શકાય છે.