સાર્થક અંકો નક્કી કરવાના નિયમો ઉદાહરણ સાથે લખો અને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સાર્થક અંકો નક્કી કરવાના નિયમો નીચે મુજબ છે:
$(1)$ $(a)$ બધા શૂન્યતર અંકો સાર્થક છે. ઉદાહરણ તરીકે,$584$ માં $3$ સાર્થક અંકો છે.
$(b)$ બે શૂન્યતર અંકોની વચ્ચે આવતા તમામ શૂન્યો સાર્થક છે,પછી ભલે દશાંશ ચિહ્ન ગમે ત્યાં હોય. $120007 \ cm$ માં,$1, 2, 0, 0, 0, 7$ બધા સાર્થક અંકો છે,કુલ $6$ સાર્થક અંકો થાય.
$(c)$ દશાંશ ચિહ્ન વગરની સંખ્યામાં અંતમાં આવતા શૂન્યો સાર્થક નથી. ઉદાહરણ તરીકે,$12300 \ m$ માં સાર્થક અંકોની સંખ્યા $3$ છે.
$(d)$ $1$ થી નાની સંખ્યામાં,દશાંશ ચિહ્નની જમણી બાજુએ અને પ્રથમ શૂન્યતર અંકની ડાબી બાજુએ આવતા શૂન્યો સાર્થક નથી. $0.002308$ માં,આગળના શૂન્યો સાર્થક નથી.
$(e)$ દશાંશ ચિહ્ન ધરાવતી સંખ્યામાં,અંતમાં આવતા શૂન્યો સાર્થક છે. ઉદાહરણ તરીકે,$3.500 \ cm$ માં $4$ સાર્થક અંકો છે. $0.06990$ માં,આગળના શૂન્યો સાર્થક નથી,પરંતુ છેલ્લો શૂન્ય સાર્થક છે,તેથી કુલ $4$ સાર્થક અંકો $(6, 9, 9, 0)$ થાય.
$(2)$ જ્યારે માપનમાં અંતમાં શૂન્યો દર્શાવવામાં આવે છે,ત્યારે તે વધુ ચોકસાઈ સૂચવે છે; તેથી તે સાર્થક છે. ઉદાહરણ તરીકે,$4.700 \ m = 470.0 \ cm = 4700 \ mm$ બધામાં $4$ સાર્થક અંકો છે.
$(3)$ વૈજ્ઞાનિક સંકેત $(a \times 10^b)$ એ અસ્પષ્ટતા દૂર કરવાની શ્રેષ્ઠ રીત છે. અહીં $a$ એ $1$ અને $10$ ની વચ્ચેની સંખ્યા છે અને $b$ એ પૂર્ણાંક છે. ઉદાહરણ તરીકે,$246.35 \ kg$ ને $2.4635 \times 10^2$ તરીકે લખાય છે.
$(4)$ $0.5$ જેવી સંખ્યાઓમાં દશાંશ ચિહ્નની ડાબી બાજુએ મૂકવામાં આવેલ શૂન્ય સાર્થક નથી.
$(5)$ ચોક્કસ સંખ્યાઓ (જેમ કે સૂત્રોમાં અચળાંકો $S = 2\pi r$) અનંત સાર્થક અંકો ધરાવે છે.

Explore More

Similar Questions

પ્રાયોગિક અભિવ્યક્તિ $y=\frac{32.3 \times 1125}{27.4}$ માટે,જ્યાં બધા અંકો સાર્થક છે. તો $y$ નું મૂલ્ય દર્શાવવા માટે આપણે શું લખવું જોઈએ $:-$

એક ગોળાનું કદ $1.76 \ cm^3$ છે. સાર્થક અંકોને ધ્યાનમાં લેતા,આવા $25$ ગોળાઓનું કુલ કદ કેટલું થાય?

"માત્ર એકમો બદલવાથી ઉમેરાતાં શૂન્યો સાર્થક અંકોની સંખ્યા વધારતાં કે ઘટાડતાં નથી." ઉદાહરણ આપી સમજાવો.

$2.745$ અને $2.735$ સંખ્યાઓને $3$ સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડ ઓફ (round off) કરતા મળતી કિંમત શું હશે?

કરિયાણાની ત્રાજવા દ્વારા માપવામાં આવેલ એક બોક્સનું દળ $2.30 \ kg$ છે. $20.15 \ g$ અને $20.17 \ g$ દળના સોનાના બે ટુકડાઓ બોક્સમાં ઉમેરવામાં આવે છે. યોગ્ય સાર્થક અંકો સાથે:
$(a)$ બોક્સનું કુલ દળ કેટલું થશે,
$(b)$ ટુકડાઓના દળનો તફાવત કેટલો થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo