કિર્ચોફનો પ્રથમ નિયમ (જંકશનનો નિયમ) અને કિર્ચોફનો બીજો નિયમ (લૂપનો નિયમ) લખો અને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કિર્ચોફનો પ્રથમ નિયમ (જંકશનનો નિયમ):
વિધાન: કોઈપણ જંકશન પાસે,જંકશનમાં દાખલ થતા પ્રવાહોનો સરવાળો એ જંકશનમાંથી બહાર નીકળતા પ્રવાહોના સરવાળા જેટલો હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,કોઈપણ જંકશન પાસે પ્રવાહોનો બેઝિક સરવાળો શૂન્ય હોય છે: $\sum I = 0$.
આ નિયમ વિદ્યુતભારના સંરક્ષણના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
કિર્ચોફનો બીજો નિયમ (લૂપનો નિયમ):
વિધાન: કોઈપણ બંધ લૂપમાં અવરોધો અને કોષોને સમાવતા સ્થિતિમાનમાં થતા ફેરફારોનો બેઝિક સરવાળો શૂન્ય હોય છે.
વૈકલ્પિક રીતે,કોઈપણ બંધ લૂપ માટે,અવરોધો અને તેમાંથી વહેતા સંબંધિત પ્રવાહોના ગુણાકારનો બેઝિક સરવાળો એ લૂપમાં લાગુ પડેલા વિદ્યુતચાલક બળ $(EMF)$ ના બેઝિક સરવાળા જેટલો હોય છે: $\sum IR = \sum \varepsilon$.
આ નિયમ ઉર્જા સંરક્ષણના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
ચિહ્ન પ્રણાલી:
$1$. પ્રવાહની દિશામાં ગતિ કરતી વખતે,અવરોધમાં થતો સ્થિતિમાનનો ઘટાડો ઋણ $(-IR)$ લેવામાં આવે છે.
$2$. પ્રવાહની વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરતી વખતે,સ્થિતિમાનનો ફેરફાર ધન $(+IR)$ લેવામાં આવે છે.
$3$. બેટરીના ઋણ ધ્રુવથી ધન ધ્રુવ તરફ ગતિ કરતી વખતે,$EMF$ ધન $(+\varepsilon)$ લેવામાં આવે છે.
$4$. બેટરીના ધન ધ્રુવથી ઋણ ધ્રુવ તરફ ગતિ કરતી વખતે,$EMF$ ઋણ $(-\varepsilon)$ લેવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

$ABCD$ એક ચોરસ છે જ્યાં દરેક બાજુ $1\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતો સમાન તાર છે. એક બિંદુ $E$ એ $CD$ પર એવી રીતે આવેલું છે કે જો $AE$ ની આજુબાજુ $1\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતો સમાન તાર જોડવામાં આવે અને $A$ અને $C$ ની વચ્ચે અચળ વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત લાગુ કરવામાં આવે,તો $B$ અને $E$ સમાન વિદ્યુતસ્થિતિમાન ધરાવે છે.

અર્ધવાહકની અવરોધકતાનો તાપમાન ગુણાંક $\alpha$ માપવા માટે,આકૃતિમાં દર્શાવેલ વિદ્યુત ગોઠવણ તૈયાર કરવામાં આવી છે. ભુજા $BC$ અર્ધવાહકની બનેલી છે. પ્રયોગ $25^{\circ} C$ તાપમાને કરવામાં આવી રહ્યો છે અને અર્ધવાહક ભુજા $BC$ નો અવરોધ $3 \ m\Omega$ છે. ભુજા $BC$ ને $2^{\circ} C / s$ ના અચળ દરે ઠંડી કરવામાં આવે છે. જો ગેલ્વેનોમીટર $G$ માં $10 \ s$ પછી કોઈ વિચલન જોવા ન મળે,તો $\alpha$ કેટલું હશે?

નીચે આપેલા વિદ્યુત નેટવર્કમાં,$I$ નું મૂલ્ય કેટલું છે ($A$ માં)?

વ્હીટસ્ટોન બ્રિજ સંતુલિત છે. $(P + Q)$ માં વ્યય થતા વિદ્યુત પાવરનો $(R + S)$ માં વ્યય થતા વિદ્યુત પાવર સાથેનો ગુણોત્તર શોધો.

વ્હીટસ્ટોન નેટવર્કમાં $P=2 \Omega, Q=2 \Omega, R=2 \Omega$ અને $S=3 \Omega$ છે. બ્રિજ સંતુલિત થાય તે માટે $S$ ને કેટલા અવરોધ સાથે શંટ (shunted) કરવો જોઈએ ($Omega$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo