કેનાબીનોઇડ્સ એ રસાયણોનો એક સમૂહ છે જે મુખ્યત્વે મગજમાં હાજર કેનાબીનોઇડ રીસેપ્ટર્સ સાથે આંતરક્રિયા કરે છે.
- કુદરતી કેનાબીનોઇડ્સ $Cannabis \text{ } sativa$ (ભાંગ) વનસ્પતિના પુષ્પવિન્યાસમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
- કેનાબીસ વનસ્પતિના પુષ્પના ટોચના ભાગો, પર્ણો અને રેઝિનનો ઉપયોગ વિવિધ સંયોજનોમાં મારીજુઆના, હશીશ, ચરસ અને ગાંજો બનાવવા માટે થાય છે.
- તેનું મુખ્ય સક્રિય તત્વ $\Delta-9$ ટેટ્રાહાઇડ્રોકેનાબીનોલ $(THC)$ છે. તે કીકીનું વિસ્તરણ, રુધિરમાં શર્કરાનું ઉચ્ચ સ્તર અને વધુ મૂત્ર નિર્માણ જેવી અસરો પ્રેરે છે.
- સામાન્ય રીતે શ્વાસ દ્વારા અથવા મોં વાટે લેવાતા આ પદાર્થો હૃદય-રુધિરવાહિની તંત્ર (cardiovascular system) પર તેમની અસરો માટે જાણીતા છે.
- કેનાબીનોઇડ્સનો ઉપયોગ કેટલાક રમતવીરો દ્વારા રમતગમતમાં દેખાવ સુધારવા માટે પણ કરવામાં આવે છે.