કેશનળીમાં પાણી શા માટે ઉપર ચઢે છે? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કેશનળીમાં પ્રવાહીના સ્તંભની ઊંચાઈનું સૂત્ર $h = \frac{2S \cos \theta}{r \rho g}$ છે,જ્યાં $S$ એ પૃષ્ઠતાણ છે,$\theta$ એ સંપર્કકોણ છે,$r$ એ કેશનળીની ત્રિજ્યા છે,$\rho$ એ પ્રવાહીની ઘનતા છે અને $g$ એ ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ છે.
કાચની કેશનળીમાં પાણી માટે,સંપર્કકોણ $\theta$ લઘુકોણ (એટલે કે $\theta < 90^{\circ}$) હોય છે,જેના કારણે $\cos \theta$ ધન મળે છે.
અહીં $S, r, \rho,$ અને $g$ બધા ધન અચળાંકો હોવાથી,ઊંચાઈ $h$ ધન મળે છે. આ દર્શાવે છે કે વક્ર મેનિસ્કસ (meniscus) દ્વારા ઉદ્ભવતા દબાણના તફાવતને સંતુલિત કરવા માટે પાણી કેશનળીમાં ઉપરની તરફ ચઢે છે.

Explore More

Similar Questions

પાણીમાં ઊભી રીતે ડૂબાડેલી કેશિકા નળીમાં પાણી $x$ ઊંચાઈ સુધી ઉપર ચઢે છે. જ્યારે આખી ગોઠવણને ખાણમાં $d$ ઊંડાઈએ લઈ જવામાં આવે છે,ત્યારે પાણીનું સ્તર $Y$ ઊંચાઈ સુધી ઉપર ચઢે છે. જો $R$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા હોય,તો ગુણોત્તર $Y:x$ શું હશે?

જ્યારે સીધી કેશનળીનો એક ભાગ પ્રવાહીમાં ઊભી રીતે મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે પ્રવાહી અમુક ઊંચાઈ $h$ સુધી ઉપર ચઢે છે. જો કેશનળીની આંતરિક ત્રિજ્યા, પ્રવાહીની ઘનતા અને પ્રવાહીનું પૃષ્ઠતાણ દરેક $1\%$ જેટલા ઘટે, તો નળીમાં પ્રવાહીની ઊંચાઈમાં . . . . . . $\%$ ફેરફાર થશે.

બે કેશ નળીઓ $P$ અને $Q$ ને પાણીમાં ઊભી ડુબાડવામાં આવે છે. કેશ નળી $P$ માં પાણીના સ્તરની ઊંચાઈ એ કેશ નળી $Q$ માં રહેલી ઊંચાઈના $\frac{2}{3}$ ગણી છે. તેમના વ્યાસનો ગુણોત્તર કેટલો છે?

વૃક્ષોમાં રહેલો રસ,જે ઉનાળામાં મુખ્યત્વે પાણીનો બનેલો હોય છે,તે $r = 2.5 \times 10^{-5} \ m$ ત્રિજ્યા ધરાવતી કેશિકાઓની સિસ્ટમમાં ઉપર ચઢે છે. રસનું પૃષ્ઠતાણ $T = 7.28 \times 10^{-2} \ N/m$ છે અને સંપર્કકોણ $0^{\circ}$ છે. શું માત્ર પૃષ્ઠતાણ જ બધા વૃક્ષોની ટોચ સુધી પાણી પહોંચાડવા માટે જવાબદાર છે?

$0.15\, mm$ ત્રિજ્યા ધરાવતી કાચની કેશિકા નળીને મિથિલીન આયોડાઈડ (પૃષ્ઠતાણ $= 0.05\, N m^{-1}$,ઘનતા $= 667\, kg m^{-3}$) થી ભરેલા બીકરમાં શિરોલંબ ડુબાડવામાં આવે છે,જેમાં પ્રવાહી નળીમાં $h$ ઊંચાઈ સુધી ઉપર ચઢે છે. એવું અવલોકન કરવામાં આવે છે કે પ્રવાહી-કાચની સપાટીઓ પર દોરેલા બે સ્પર્શકો (કેશિકાની વિરુદ્ધ બાજુઓથી) એકબીજા સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. તો $h$ નું મૂલ્ય $...... m$ ની નજીક છે $(g = 10\, m s^{-2})$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo