સમૂહ $1$ અને $2$ ના કયા તત્વો તે જ સમૂહના અન્ય તત્વોથી અલગ પડે છે? વિકર્ણીય સંબંધ વિશે ટૂંકમાં સમજૂતી આપો.

(N/A) લિથિયમ $(Li)$ અને બેરિલિયમ $(Be)$,જે અનુક્રમે સમૂહ $1$ અને સમૂહ $2$ ના પ્રથમ તત્વો છે,તે તેમના સંબંધિત સમૂહના અન્ય સભ્યો કરતા અલગ ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
આ અસામાન્ય ગુણધર્મોમાં,તેઓ પછીના સમૂહના બીજા તત્વ સાથે સામ્યતા ધરાવે છે. આમ,લિથિયમ મેગ્નેશિયમ $(Mg)$ સાથે અને બેરિલિયમ એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ સાથે તેમના ઘણા ગુણધર્મોમાં સમાનતા દર્શાવે છે.
આ પ્રકારની વિકર્ણીય સમાનતાને આવર્ત કોષ્ટકમાં વિકર્ણીય સંબંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વિકર્ણીય સંબંધ તત્વોના આયનીય કદ અને/અથવા વીજભાર/ત્રિજ્યા ગુણોત્તર $(ionic \ potential)$ માં સમાનતાને કારણે જોવા મળે છે.
એક સંયોજક સોડિયમ $(Na^+)$ અને પોટેશિયમ $(K^+)$ આયનો,અને દ્વિ-સંયોજક મેગ્નેશિયમ $(Mg^{2+})$ અને કેલ્શિયમ $(Ca^{2+})$ આયનો જૈવિક પ્રવાહીમાં મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. આ આયનો આયન સંતુલન જાળવવા અને ચેતા આવેગના વહન જેવી મહત્વપૂર્ણ જૈવિક કાર્યો કરે છે.