જ્યારે તાજા એકત્રિત કરેલા $Spirogyra$ ના તંતુને $10\%$ પોટેશિયમ નાઈટ્રેટના દ્રાવણમાં રાખવામાં આવે છે,ત્યારે જોવા મળે છે કે પ્રોટોપ્લાઝમનું કદ ઘટી જાય છે.
$(a)$ આ ઘટનાને શું કહેવામાં આવે છે?
$(b)$ જો આ તંતુને નિસ્યંદિત પાણીમાં મૂકવામાં આવે તો શું થશે?

(N/A) આ ઘટનાને રસસંકોચન (plasmolysis) કહેવામાં આવે છે. જ્યારે $Spirogyra$ ના તંતુને $10\%$ પોટેશિયમ નાઈટ્રેટના દ્રાવણમાં (હાઈપરટોનિક દ્રાવણ) મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે આસૃતિ (osmosis) દ્વારા પાણી કોષની બહાર નીકળી જાય છે,જેના કારણે પ્રોટોપ્લાઝમ કોષદીવાલથી દૂર સંકોચાઈ જાય છે.
$(b)$ જો તંતુને ફરીથી નિસ્યંદિત પાણીમાં (હાઈપોટોનિક દ્રાવણ) મૂકવામાં આવે,તો પાણી આસૃતિ દ્વારા ફરીથી કોષમાં પ્રવેશ કરશે. આનાથી કોષ તેની સ્ફીતતા (turgidity) પાછી મેળવશે અને તેની મૂળ સ્થિતિમાં પાછો આવશે,આ પ્રક્રિયાને રસવિસ્તરણ (deplasmolysis) કહેવામાં આવે છે.