સંયુક્ત સૂક્ષ્મદર્શક યંત્રમાં આંખની નજીક રાખવામાં આવતા લેન્સને શું કહે છે?

બહિર્ગોળ લેન્સ દ્વારા વસ્તુનું વાસ્તવિક,ઉલટું અને વસ્તુ જેવડું જ કદનું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે વસ્તુને કયા અંતરે મૂકવી જોઈએ?

$(a)$ પ્રકાશનું એક કિરણ કાચના સ્લેબની સપાટી પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. આ કિરણ માટે આપાતકોણ અને વક્રીભવનકોણના મૂલ્યો કેટલા હશે?
$(b)$ પ્રકાશ હવામાંથી માધ્યમ $X$ માં પ્રવેશે છે. માધ્યમ $X$ માં તેની ઝડપ $1.5 \times 10^{8} \ m \ s^{-1}$ થાય છે. હવામાં પ્રકાશની ઝડપ $3 \times 10^{8} \ m \ s^{-1}$ છે. માધ્યમ $X$ નો વક્રીભવનાંક શોધો.

$(a)$ ગોળીય લેન્સના પ્રકાશીય કેન્દ્રની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ તમને $30 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ આપવામાં આવ્યો છે. વસ્તુનું વાસ્તવિક,ઉલટું અને અત્યંત મોટું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે તમે વસ્તુને ક્યાં મૂકશો? પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.
$(c)$ એક અંતર્ગોળ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $20 \, cm$ છે. લેન્સથી વસ્તુને કેટલા અંતરે મૂકવી જોઈએ જેથી તેનું પ્રતિબિંબ લેન્સથી $15 \, cm$ દૂર રચાય?

એક વિદ્યાર્થીએ બહિર્ગોળ લેન્સનો ઉપયોગ કરીને સફેદ પડદા પર મીણબત્તીની જ્યોતનું પ્રતિબિંબ મેળવ્યું. તેણે મીણબત્તી,પડદો અને લેન્સના સ્થાન નીચે મુજબ નોંધ્યા:
મીણબત્તીનું સ્થાન $= 12.0\, cm$
બહિર્ગોળ લેન્સનું સ્થાન $= 50.0\, cm$
પડદાનું સ્થાન $= 88.0\, cm$
$(i)$ જો તે મીણબત્તીને લેન્સની નજીક $31.0\, cm$ ના સ્થાને ખસેડે,તો પ્રતિબિંબ ક્યાં રચાશે?
$(ii)$ જો તે મીણબત્તીને લેન્સની વધુ નજીક ખસેડે,તો રચાતા પ્રતિબિંબનો પ્રકાર કેવો હશે?
$(iii)$ ઉપર જણાવેલ કિસ્સા $(ii)$ માં પ્રતિબિંબની રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.

તમને પાણી,રાઈનું તેલ,ગ્લિસરીન અને કેરોસીન આપવામાં આવ્યા છે. આમાંથી કયા માધ્યમમાં સમાન ખૂણે ત્રાંસા આપાત થતા પ્રકાશના કિરણનું સૌથી વધુ વિચલન (વક્રીભવન) થશે?