(N/A) બ્રહ્માંડનો એક નાનો ભાગ જેમાં પ્રયોગો કરવામાં આવે છે અને અવલોકનો લેવામાં આવે છે,તેને પ્રણાલી (System) કહેવામાં આવે છે.
પ્રણાલીના ત્રણ પ્રકારો છે:
$(1)$ ખુલ્લી પ્રણાલી (Open System): ખુલ્લી પ્રણાલીમાં,પ્રણાલી અને તેની આસપાસના વાતાવરણ (surroundings) વચ્ચે ઉર્જા અને દ્રવ્ય બંનેનું આદાન-પ્રદાન થાય છે.
ઉદાહરણ: ખુલ્લા બીકરમાં રહેલા પ્રક્રિયકો.
$(2)$ બંધ પ્રણાલી (Closed System): બંધ પ્રણાલીમાં,દ્રવ્યનું આદાન-પ્રદાન થતું નથી,પરંતુ પ્રણાલી અને તેની આસપાસના વાતાવરણ વચ્ચે ઉર્જાનું આદાન-પ્રદાન શક્ય છે.
ઉદાહરણ: તાંબા કે સ્ટીલ જેવા વાહક પદાર્થોમાંથી બનેલા બંધ પાત્રમાં રહેલા પ્રક્રિયકો.
$(3)$ નિરાળી પ્રણાલી (Isolated System): નિરાળી પ્રણાલીમાં,પ્રણાલી અને તેની આસપાસના વાતાવરણ વચ્ચે ઉર્જા કે દ્રવ્ય બંનેમાંથી કોઈનું પણ આદાન-પ્રદાન થતું નથી.
ઉદાહરણ: થર્મોસ ફ્લાસ્ક અથવા અન્ય કોઈ બંધ અવાહક પાત્રમાં રહેલા પ્રક્રિયકો.