વાયુઓમાંથી વિદ્યુત વિભારના થોમસનના પ્રયોગો શું દર્શાવે છે? અને પ્લમ પુડિંગ મોડેલ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વાયુઓમાંથી વિદ્યુત વિભારના થોમસનના પ્રયોગોએ દર્શાવ્યું કે તમામ તત્વોના પરમાણુઓમાં ઋણ વીજભારિત કણો હોય છે,જેને હવે ઇલેક્ટ્રોન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ઇલેક્ટ્રોન કોઈપણ તત્વને ધ્યાનમાં લીધા વિના તમામ પરમાણુઓ માટે સમાન હોય છે.
પરમાણુઓ વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ હોવાથી,થોમસને તારણ કાઢ્યું કે ઇલેક્ટ્રોનના ઋણ વીજભારને સંતુલિત કરવા માટે સમાન માત્રામાં ધન વીજભાર હાજર હોવો જોઈએ.
આ સમજાવવા માટે,તેમણે 'પ્લમ પુડિંગ મોડેલ' પ્રસ્તાવિત કર્યું.
આ મોડેલ મુજબ,પરમાણુનો ધન વીજભાર તેના સમગ્ર કદમાં સમાનરૂપે વિતરિત થયેલો હોય છે.
ઋણ વીજભારિત ઇલેક્ટ્રોન આ ધન ગોળામાં એવી રીતે જડિત હોય છે,જેમ તરબૂચમાં બીજ અથવા પુડિંગમાં પ્લમ હોય છે.

Explore More

Similar Questions

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: પરમાણુનું મોટાભાગનું દળ અને તેનો તમામ ધન વીજભાર એક નાના ન્યુક્લિયસમાં કેન્દ્રિત હોય છે અને ઇલેક્ટ્રોન તેની આસપાસ ફરે છે,તે રધરફોર્ડનું મોડેલ છે.
વિધાન $II$: પરમાણુ એ ધન વીજભારનો ગોળાકાર વાદળ છે જેમાં ઇલેક્ટ્રોન જડિત હોય છે,તે રધરફોર્ડના મોડેલનો એક ખાસ કિસ્સો છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.

જ્યારે $\alpha$-કણ સોનાના ન્યુક્લિયસની નજીક આવે છે,ત્યારે $\sqrt{d_{1}}$ અને $\sqrt{d_{2}}$ એ અનુક્રમે $60^{\circ}$ અને $90^{\circ}$ ના પ્રકીર્ણન કોણ (scattering angles) ને અનુરૂપ ઈમ્પેક્ટ પેરામીટર છે. જો $d_{1} = x d_{2}$ હોય,તો $x$ નું મૂલ્ય . . . . . . થશે.

રધરફોર્ડનું પરમાણુ મોડેલ કયા પ્રયોગ પર આધારિત હતું?

Difficult
View Solution

$K$ ગતિઊર્જા ધરાવતા આલ્ફા કણને ન્યુક્લિયસ પર ફેંકતા તેનું ન્યૂનતમ અંતર (distance of closest approach) $r_{0}$ છે. જ્યારે તે જ ન્યુક્લિયસ પર $2K$ ગતિઊર્જા ધરાવતો $\alpha$-કણ ફેંકવામાં આવે ત્યારે તેનું ન્યૂનતમ અંતર કેટલું થશે?

નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો,જે તમને થોમસનના મોડેલ અને રધરફોર્ડના મોડેલ વચ્ચેનો તફાવત વધુ સારી રીતે સમજવામાં મદદ કરશે.
$(a)$ પાતળા સોનાના વરખ દ્વારા $\alpha$-કણોના વિચલનનો સરેરાશ ખૂણો થોમસનના મોડેલ દ્વારા અનુમાનિત,રધરફોર્ડના મોડેલ દ્વારા અનુમાનિત કરતા ઘણો ઓછો,લગભગ સમાન કે ઘણો વધારે છે?
$(b)$ બેકવર્ડ સ્કેટરિંગની સંભાવના (એટલે કે,$90^{\circ}$ કરતા મોટા ખૂણે $\alpha$-કણોનું સ્કેટરિંગ) થોમસનના મોડેલ દ્વારા અનુમાનિત,રધરફોર્ડના મોડેલ દ્વારા અનુમાનિત કરતા ઘણી ઓછી,લગભગ સમાન કે ઘણી વધારે છે?
$(c)$ અન્ય પરિબળોને સ્થિર રાખીને,પ્રાયોગિક રીતે એવું જોવા મળે છે કે નાની જાડાઈ $t$ માટે,મધ્યમ ખૂણા પર સ્કેટર થયેલા $\alpha$-કણોની સંખ્યા $t$ ના પ્રમાણસર હોય છે. $t$ પરની આ રેખીય નિર્ભરતા શું સંકેત આપે છે?
$(d)$ કયા મોડેલમાં પાતળા વરખ દ્વારા $\alpha$-કણોના સ્કેટરિંગના સરેરાશ ખૂણાની ગણતરી માટે મલ્ટિપલ સ્કેટરિંગને અવગણવું સંપૂર્ણપણે ખોટું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo