કોન્ફિગ્યુરેશનનું રીટેન્શન (ધારણ) અને ઇન્વર્ઝન (વ્યુત્ક્રમણ) એટલે શું? યોગ્ય ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કોન્ફિગ્યુરેશનનું રીટેન્શન: જો રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં સ્ટીરિયોસેન્ટર (કાઇરલ સેન્ટર) સાથે જોડાયેલા કોઈ બંધ તૂટતા નથી,તો નીપજમાં સ્ટીરિયોસેન્ટરની આસપાસના સમૂહોની સામાન્ય અવકાશી ગોઠવણી પ્રક્રિયક જેવી જ રહે છે. આને કોન્ફિગ્યુરેશનનું રીટેન્શન કહેવાય છે.
ઉદાહરણ: $(-)-2-$મિથાઈલબ્યુટેન$-1-$ઓલની સાંદ્ર $HCl$ સાથેની પ્રક્રિયામાં કાઇરલ સેન્ટર પર રીટેન્શન જોવા મળે છે:
$(-)-CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2OH + HCl \xrightarrow{\Delta} (+)-CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2Cl + H_2O$
કોન્ફિગ્યુરેશનનું ઇન્વર્ઝન: જો આવતો ન્યુક્લિયોફાઇલ કાઇરલ સેન્ટર પર લિવિંગ ગ્રુપની વિરુદ્ધ બાજુથી હુમલો કરે,તો નીપજમાં કાઇરલ સેન્ટરની આસપાસના સમૂહોની અવકાશી ગોઠવણી પ્રક્રિયક કરતા ઉલટી હોય છે. આને વાલ્ડન ઇન્વર્ઝન અથવા કોન્ફિગ્યુરેશનનું ઇન્વર્ઝન કહેવાય છે.
ઉદાહરણ: $(R)-2-$બ્રોમોબ્યુટેનની $OH^-$ સાથેની $S_N2$ પ્રક્રિયાથી $(S)-$બ્યુટેન$-2-$ઓલ બને છે:
$R-C(C_2H_5)(CH_3)(C_6H_5)Br + OH^- \rightarrow HO-C(C_2H_5)(CH_3)(C_6H_5) + Br^-$

Explore More

Similar Questions

$SN^2$ પ્રક્રિયા ક્રિયાવિધિ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?

$p-$ બ્રોમોબેન્ઝાઇલ ક્લોરાઇડની ઇથેનોલમાં $NaCN$ સાથેની પ્રક્રિયા શું આપે છે?

Difficult
View Solution

નીચેના હેલાઈડ્સનું સોડિયમ ઈથોક્સાઈડ અને ઈથેનોલ સાથે ડીહાઈડ્રોહેલોજિનેશન કરવાથી બનતા તમામ આલ્કીન્સની આગાહી કરો અને મુખ્ય આલ્કીન ઓળખો:
$(i)$ $1-$બ્રોમો$-1-$મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેન
$(ii)$ $2-$ક્લોરો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન
$(iii)$ $2,2,3-$ટ્રાયમિથાઈલ$-3-$બ્રોમોપેન્ટેન.

કેન્દ્રાનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયા અને પ્રકાશક્રિયાશીલતા વચ્ચેના સંબંધની ચર્ચા કરો.

ફ્રીડલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયા માટે હેલાઇડ ઘટક તરીકે નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo