પ્રકાશનું વક્રીભવન એટલે શું? વક્રીભવનના નિયમો સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ એક પારદર્શક માધ્યમમાંથી બીજા પારદર્શક માધ્યમમાં ત્રાંસું પ્રવેશે છે,ત્યારે તે પોતાની દિશા બદલે છે. આ ઘટનાને પ્રકાશનું વક્રીભવન કહે છે. આ દિશામાં ફેરફાર થવાનું કારણ એ છે કે પ્રકાશની ઝડપ એક માધ્યમથી બીજા માધ્યમમાં બદલાય છે.
વક્રીભવનના નિયમો:
$1$. આપાતકિરણ,વક્રીભૂતકિરણ અને બે માધ્યમોને છૂટી પાડતી સપાટીના આપાતબિંદુએ દોરેલો લંબ,ત્રણેય એક જ સમતલમાં હોય છે.
$2$. સ્નેલનો નિયમ: આપાતકોણ $(i)$ ના સાઈન (sine) અને વક્રીભૂતકોણ $(r)$ ના સાઈન (sine) નો ગુણોત્તર આપેલ માધ્યમોની જોડ અને પ્રકાશના આપેલ રંગ માટે અચળ રહે છે. ગાણિતિક રીતે,$\frac{\sin i}{\sin r} = n_{21}$,જ્યાં $n_{21}$ એ પ્રથમ માધ્યમની સાપેક્ષે બીજા માધ્યમનો વક્રીભવનાંક છે.

Explore More

Similar Questions

એક મોનોક્રોમેટિક પ્રકાશનું કિરણ $n_{1}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમ $A$ માંથી $n_{2}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમ $B$ માં ગતિ કરે છે. માધ્યમ $A$ માં,ચોક્કસ અંતરમાં $x$ જેટલા તરંગો છે. માધ્યમ $B$ માં,તેટલા જ અંતરમાં $y$ જેટલા તરંગો છે. તો,માધ્યમ $B$ ની સાપેક્ષે માધ્યમ $A$ નો વક્રીભવનાંક કેટલો થાય?

જ્યારે પ્રકાશ પાણીમાંથી પસાર થાય છે ત્યારે તેની તરંગલંબાઈ $540 \ nm$ છે. પાણીનો વક્રીભવનાંક $\frac{4}{3}$ છે. જ્યારે આ જ પ્રકાશ $\frac{3}{2}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પારદર્શક માધ્યમમાંથી પસાર થાય ત્યારે તેની તરંગલંબાઈ . . . . . . $nm$ હશે.

કાચ અને પાણીના નિરપેક્ષ વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $\frac{3}{2}$ અને $\frac{4}{3}$ છે. કાચ અને પાણીમાં પ્રકાશના વેગનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?

એક ટાંકી $12.5 \, cm$ ની ઊંચાઈ સુધી પાણીથી ભરેલી છે. ટાંકીના તળિયે પડેલી સોયની આભાસી ઊંડાઈ માઈક્રોસ્કોપ વડે માપવામાં આવે છે. જો પાણીને $1.63$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહી વડે તે જ ઊંચાઈ સુધી બદલવામાં આવે,તો સોયની આભાસી ઊંડાઈ $cm$ માં કેટલી હશે?

પ્રકાશના કિરણપુંજમાં મધ્યવર્તી તરંગલંબાઈ $\lambda$ ની આસપાસ નાનો તરંગલંબાઈનો ફેલાવો $\delta \lambda$ છે. આ કિરણપુંજ શૂન્યાવકાશમાં ગતિ કરે છે અને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પ્લેટના લંબ સાથે $\theta$ ખૂણે કાચની પ્લેટમાં પ્રવેશે છે. કાચનો વક્રીભવનાંક $n(\lambda)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. વક્રીભૂત કિરણપુંજનો કોણીય ફેલાવો $\delta \theta'$ કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo