કોષોનું સમાંતર જોડાણ એટલે શું? સમાંતરમાં જોડાયેલા બે કોષોના સમતુલ્ય emf માટેનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જો આપેલા કોષોના ધન ધ્રુવોને એક બિંદુએ અને ઋણ ધ્રુવોને બીજા બિંદુએ જોડવામાં આવે,તો આવા જોડાણને કોષોનું સમાંતર જોડાણ કહેવામાં આવે છે.
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,$\varepsilon_{1}$ અને $\varepsilon_{2}$ emf ધરાવતા અને અનુક્રમે $r_{1}$ અને $r_{2}$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતા બે કોષોને $B_{1}$ અને $B_{2}$ વચ્ચે સમાંતરમાં જોડવામાં આવ્યા છે.
$\varepsilon_{1}$ emf વાળા કોષમાં પ્રવાહ $I_{1}$ છે અને $\varepsilon_{2}$ emf વાળા કોષમાં પ્રવાહ $I_{2}$ છે.
$B_{1}$ જંકશન પર કુલ પ્રવાહ $I = I_{1} + I_{2}$ છે.
ધારો કે $B_{1}$ અને $B_{2}$ પરના સ્થિતિમાન અનુક્રમે $V(B_{1})$ અને $V(B_{2})$ છે. દરેક કોષ વચ્ચેનો સ્થિતિમાનનો તફાવત $V = V(B_{1}) - V(B_{2})$ નીચે મુજબ મળે:
$V = \varepsilon_{1} - I_{1}r_{1} \implies I_{1} = \frac{\varepsilon_{1} - V}{r_{1}}$
$V = \varepsilon_{2} - I_{2}r_{2} \implies I_{2} = \frac{\varepsilon_{2} - V}{r_{2}}$
આ કિંમતોને કુલ પ્રવાહના સમીકરણમાં મૂકતા:
$I = \frac{\varepsilon_{1} - V}{r_{1}} + \frac{\varepsilon_{2} - V}{r_{2}} = \left( \frac{\varepsilon_{1}}{r_{1}} + \frac{\varepsilon_{2}}{r_{2}} \right) - V \left( \frac{1}{r_{1}} + \frac{1}{r_{2}} \right)$
$V$ ને કર્તા બનાવતા:
$V \left( \frac{r_{1} + r_{2}}{r_{1}r_{2}} \right) = \left( \frac{\varepsilon_{1}r_{2} + \varepsilon_{2}r_{1}}{r_{1}r_{2}} \right) - I$
$V = \left( \frac{\varepsilon_{1}r_{2} + \varepsilon_{2}r_{1}}{r_{1} + r_{2}} \right) - I \left( \frac{r_{1}r_{2}}{r_{1} + r_{2}} \right)$
આને સમતુલ્ય પરિપથના સમીકરણ $V = \varepsilon_{eq} - Ir_{eq}$ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે:
$\varepsilon_{eq} = \frac{\varepsilon_{1}r_{2} + \varepsilon_{2}r_{1}}{r_{1} + r_{2}}$ અને $r_{eq} = \frac{r_{1}r_{2}}{r_{1} + r_{2}}$.

Explore More

Similar Questions

$emf$ અને આંતરિક અવરોધ $(E, r)$,$(\frac{E}{n}, \frac{r}{n})$,$(\frac{E}{n^2}, \frac{r}{n^2})$,$(\frac{E}{n^3}, \frac{r}{n^3})$... ધરાવતા અનંત કોષોને $\frac{nr}{n+1}$ ના બાહ્ય અવરોધ સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે. બાહ્ય અવરોધમાંથી વહેતો પ્રવાહ શોધો:

Difficult
View Solution

$E$ જેટલા $e.m.f.$ અને $r$ જેટલા આંતરિક અવરોધ ધરાવતા બે કોષોને સમાંતર જોડાણમાં એક બાહ્ય અવરોધ $R$ સાથે જોડવામાં આવે છે. અવરોધને મહત્તમ ઉર્જા ક્યારે મળશે?

એક વિદ્યુત કોષ ($2 \ V$ emf અને $0.1 \ \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતો) અને બીજો વિદ્યુત કોષ ($4 \ V$ emf અને $0.2 \ \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતો) એકબીજા સાથે સમાંતર જોડેલા છે. તો સમતુલ્ય emf . . . . . . $V$ થશે.

$n$ સમાન કોષો,જે દરેકનો આંતરિક અવરોધ $r$ છે,તેમને સમાંતર જોડાણમાં બાહ્ય અવરોધ $R$ સાથે જોડતા મહત્તમ પ્રવાહ મેળવવા માટે કઈ શરતનું પાલન થવું જોઈએ?

$r$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતો એક કોષ $R$ બાહ્ય અવરોધ સાથે જોડાયેલ છે. $R$ માં પ્રવાહ મહત્તમ હશે જો,

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo