પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન એટલે શું? આ ઘટનાનો ઉપયોગ કરીને સમજાવો કે શા માટે સ્વચ્છ આકાશ વાદળી દેખાય છે અથવા સૂર્યોદય સમયે સૂર્ય લાલ રંગનો દેખાય છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન: વાતાવરણમાં રહેલા સૂક્ષ્મ કણો (જેમ કે અણુઓ,પરમાણુઓ,ધૂળ અથવા ધુમાડો) દ્વારા પ્રકાશનું વિવિધ દિશાઓમાં ફેલાવવાની ઘટનાને પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન કહે છે.
$(ii)$ આકાશ વાદળી કેમ દેખાય છે: વાતાવરણમાં રહેલા સૂક્ષ્મ કણોનું કદ દ્રશ્ય પ્રકાશની તરંગલંબાઇ કરતા નાનું હોય છે. આ કણો લાંબી તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશ (જેમ કે લાલ) કરતા ટૂંકી તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશ (જેમ કે વાદળી અને જાંબલી) નું વધુ પ્રબળતાથી પ્રકીર્ણન કરે છે. વાદળી પ્રકાશની તરંગલંબાઇ ટૂંકી હોવાથી તેનું સૌથી વધુ પ્રકીર્ણન થાય છે,તેથી જ આકાશ આપણને વાદળી દેખાય છે.
$(iii)$ સૂર્યોદય સમયે સૂર્ય લાલ કેમ દેખાય છે: સૂર્યોદય સમયે,સૂર્ય ક્ષિતિજની નજીક હોય છે. સૂર્યપ્રકાશને નિરીક્ષક સુધી પહોંચવા માટે વાતાવરણના ખૂબ જ જાડા સ્તરમાંથી પસાર થવું પડે છે. આ લાંબી મુસાફરી દરમિયાન,વાદળી અને ટૂંકી તરંગલંબાઇ ધરાવતો મોટાભાગનો પ્રકાશ વાતાવરણીય કણો દ્વારા વિખેરાઈ જાય છે. માત્ર લાંબી તરંગલંબાઇ ધરાવતો પ્રકાશ,જેમ કે લાલ રંગ,આપણી આંખો સુધી પહોંચે છે,તેથી જ સૂર્યોદય સમયે સૂર્ય લાલ રંગનો દેખાય છે.

Explore More

Similar Questions

માનવ આંખની રચના અને કાર્ય સમજાવો. આપણે નજીકની તેમજ દૂરની વસ્તુઓ કેવી રીતે જોઈ શકીએ છીએ?

આંખનો લેન્સ તેની જગ્યાએ કેવી રીતે જળવાઈ રહે છે?

કોરોઇડ (choroid) નું કાર્ય શું છે?

પ્રિઝમ શ્વેત પ્રકાશનું વિભાજન (dispersion) કરે છે જ્યારે લંબચોરસ કાચનો બ્લોક કરતો નથી. સમજાવો.

વાતાવરણીય વક્રીભવનને કારણે, સૂર્ય વાસ્તવિક સૂર્યોદયના લગભગ $2$ મિનિટ પહેલા અને વાસ્તવિક સૂર્યાસ્તના લગભગ $2$ મિનિટ પછી દેખાય છે. આ ઘટનાને કારણે દિવસના સમયગાળામાં કેટલો વધારો થાય છે ($\text{મિનિટ}$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo