આદર્શ વાયુ એટલે શું? આદર્શ વાયુ માટે અવસ્થાનું સમીકરણ લખો. વાયુઓ સાથે સંબંધિત વિવિધ નિયમો લખો અને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આદર્શ વાયુ એ વાયુનું એક સૈદ્ધાંતિક મોડેલ છે જે દરેક દબાણ અને તાપમાને $PV = \mu RT$ સમીકરણનું પાલન કરે છે.
કોઈપણ વાસ્તવિક વાયુ સંપૂર્ણ આદર્શ વાયુ નથી.
આપેલ આલેખ ત્રણ અલગ-અલગ તાપમાને વાસ્તવિક વાયુનું આદર્શ વાયુથી વિચલન દર્શાવે છે. આડી રેખા આદર્શ વાયુ દર્શાવે છે,જે $P$ (દબાણ) અક્ષને સમાંતર છે.
બધા વક્રો ઓછા દબાણ અને ઊંચા તાપમાને આદર્શ વાયુના વર્તનની નજીક પહોંચે છે.
ઓછા દબાણ અને ઊંચા તાપમાને અણુઓ એકબીજાથી દૂર હોય છે અને આણ્વિક આંતરક્રિયાઓ નગણ્ય હોય છે. તેથી,આ સ્થિતિમાં વાસ્તવિક વાયુ આદર્શ વાયુ જેવું વર્તન કરે છે.
આદર્શ વાયુ માટે અવસ્થાનું સમીકરણ $PV = \mu RT$ છે,જ્યાં $R$ એ સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક છે.
વાયુના નિયમો:
$(1)$ બોઈલનો નિયમ: અચળ તાપમાને,આપેલ દળના વાયુનું દબાણ તેના કદના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$\therefore P \propto \frac{1}{V} \implies PV = \text{અચળ}$.
$(2)$ ચાર્લ્સનો નિયમ: અચળ દબાણે,આપેલ દળના વાયુનું કદ તેના નિરપેક્ષ તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$\therefore V \propto T \implies \frac{V}{T} = \text{અચળ}$.
$(3)$ ગે-લ્યુસેકનો નિયમ: અચળ કદે,આપેલ દળના વાયુનું દબાણ તેના નિરપેક્ષ તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$\therefore P \propto T \implies \frac{P}{T} = \text{અચળ}$.

Explore More

Similar Questions

મોલર દળ એટલે શું?

અચળ દબાણે એક આદર્શ વાયુનું $27^{\circ}C$ તાપમાને કદ $V$ હોય,તો તાપમાન વધારીને $327^{\circ}C$ કરતા તેનું અંતિમ કદ કેટલું થશે?

આદર્શ વાયુ માટે દબાણ $Vs$ તાપમાનનો આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. જો બિંદુ $A$ પર વાયુની ઘનતા $\rho _0$ હોય,તો બિંદુ $B$ પર ઘનતા કેટલી હશે?

$20 \,cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતી એક લાંબી નળાકાર પાઇપ તેના ઉપરના છેડે બંધ છે અને તેમાં આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ અવગણ્ય દળ ધરાવતો હવાચુસ્ત પિસ્ટન છે. જ્યારે પિસ્ટન સાથે $50 \,kg$ દળ જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તે નીચે જાય છે. જો અંદરની હવાનું તાપમાન $T$ થી ઘટાડીને $T-\Delta T$ કરવામાં આવે,તો પિસ્ટન તેની મૂળ સ્થિતિમાં પાછો આવે છે. તો $\Delta T / T$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે? (હવાને આદર્શ વાયુ ગણો,$g=10 \,m/s^2$,વાતાવરણનું દબાણ $10^5 \,Pa$ છે)

જ્યારે સિસ્ટમનું કદ બે ગણું વધારવામાં આવે અને તાપમાન તેના પ્રારંભિક તાપમાનના અડધા જેટલું ઘટાડવામાં આવે,ત્યારે દબાણ ...... ગણું થાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo