વિદ્યુત અવરોધ એટલે શું? તેનું મૂલ્ય કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિદ્યુત અવરોધ એ વાહકનો એવો ગુણધર્મ છે જેના દ્વારા તે પોતાનામાંથી વહેતા વિદ્યુત પ્રવાહનો વિરોધ કરે છે। તેને વાહકના બે છેડા વચ્ચે લાગુ પાડવામાં આવેલા વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત $(V)$ અને તેમાંથી વહેતા વિદ્યુત પ્રવાહ $(I)$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે, જે $R = V/I$ દ્વારા દર્શાવાય છે। અવરોધનો $SI$ એકમ ઓહ્મ $(\Omega)$ છે.
વાહકનો અવરોધ નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$1$. વાહકની લંબાઈ $(l)$: અવરોધ એ લંબાઈના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(R \propto l)$.
$2$. આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $(A)$: અવરોધ એ આડછેદના ક્ષેત્રફળના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(R \propto 1/A)$.
$3$. દ્રવ્યની પ્રકૃતિ: અવરોધ એ દ્રવ્યની અવરોધકતા $(\rho)$ પર આધાર રાખે છે.
$4$. તાપમાન: મોટાભાગના વાહકો માટે, તાપમાન વધતા અવરોધ વધે છે.

Explore More

Similar Questions

ચોક્કસ દળ ધરાવતા ચાંદીના ટુકડામાંથી તાર બનાવવાનો છે. લંબાઈ $(L)$ અને આડછેદના ક્ષેત્રફળ $(A)$ ના નીચેનામાંથી કયા સંયોજનને કારણે સૌથી ઓછો અવરોધ મળશે?

જ્યારે તારનું તાપમાન $303 \ K$ થી વધારીને $356 \ K$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તારનો અવરોધ $10 \%$ વધે છે. તારના દ્રવ્યનો અવરોધનો તાપમાન ગુણાંક કેટલો હશે?

મેંગેનિનની વિશિષ્ટ અવરોધકતા (resistivity) $50 \times 10^{-8} \, \Omega \cdot m$ છે. $50 \, cm$ લંબાઈ ધરાવતા ઘનનો અવરોધ કેટલો થશે?

એક તારનો અવરોધ $8 \Omega$ છે. તેને એવી રીતે ખેંચવામાં આવે છે કે જેથી તેમાં $400 \%$ ની રેખીય વિકૃતિ (longitudinal strain) અનુભવાય છે. તો તારનો અંતિમ અવરોધ કેટલો હશે ($Omega$ માં)?

નીચેનામાંથી કયા પદાર્થની અવરોધકતા તાપમાન વધારવાથી ઘટે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo