બંધનો ડાયપોલ મોમેન્ટ $(\mu)$ એટલે શું? ઉદાહરણ આપી સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધ્રુવીય બંધન: ધ્રુવીભવનના પરિણામે,અણુ ડાયપોલ મોમેન્ટ ધરાવે છે.
વ્યાખ્યા: ડાયપોલ મોમેન્ટ એટલે વીજભારના મૂલ્ય $(Q)$ અને ધન તથા ઋણ વીજભારના કેન્દ્રો વચ્ચેના અંતર $(r)$ નો ગુણાકાર.
ગાણિતિક અભિવ્યક્તિ: $\mu = Q \times r$
જ્યાં:
$Q = \text{પરમાણુ પરના વીજભારનું મૂલ્ય (Coulomb માં)}$
$r = \text{કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર (meters માં)}$
$\mu = \text{ડાયપોલ મોમેન્ટ (Debye (D) એકમમાં)}$
રૂપાંતરણ: $1 \ D = 3.33564 \times 10^{-30} \ C \ m$
નિરૂપણ: ડાયપોલ મોમેન્ટ એ સદિશ રાશિ છે. રૂઢિગત રીતે,તેને ધન કેન્દ્રથી ઋણ કેન્દ્ર તરફ નિર્દેશ કરતા તીર $(\rightarrow)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. રસાયણવિજ્ઞાનમાં,તેને અણુની લુઈસ સંરચના પર ચોકડીવાળા તીર $(\mapsto)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જેમાં ચોકડી ધન છેડા પર અને તીરનું માથું ઋણ છેડા પર હોય છે.
ઉદાહરણ: $HF$ અણુ માટે,ડાયપોલ મોમેન્ટ નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$H^{\delta+} - F^{\delta-} \quad \text{અથવા} \quad H \xrightarrow{\quad} \ddot{F}:$

Explore More

Similar Questions

નીચે આપેલા અણુઓને List-$I$ માં તેમની List-$II$ માં આપેલા ડાયપોલ મોમેન્ટ સાથે જોડો.
List-$I$ (અણુઓ)List-$II$ (ડાયપોલ મોમેન્ટ)
$A$. $HBr$$I$. $1.04$
$B$. $H_2S$$II$. $0$
$C$. $NH_3$$III$. $0.79$
$D$. $CHCl_3$$IV$. $0.95$
$V$. $1.47$

$HCl$ નો ડાયપોલ મોમેન્ટ $1.03 \ D$ છે. જો $H-Cl$ બંધનું અંતર $1.26 \ \mathring{A}$ હોય,તો $H-Cl$ બંધમાં આયનીય લાક્ષણિકતાની ટકાવારી કેટલી છે? ............. $\%$

નીચેનામાંથી કયા અણુનો દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા (dipole moment) સૌથી વધુ છે?

$HCl$ નો ડાયપોલ મોમેન્ટ $= 1.03 \ D$ અને $HI = 0.38 \ D$ છે. $HCl$ ની બંધ લંબાઈ $= 1.3 \ \mathring{A}$ અને $HI = 1.6 \ \mathring{A}$ છે. $HCl$ અને $HI$ માં દરેક પરમાણુ પર રહેલા વિદ્યુતભારના અંશ,$\delta$,નો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

કયા અણુનો ડાયપોલ મોમેન્ટ $\mu$ મહત્તમ છે? (જ્યાં $X = -NO_2$)

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo