કેથોડ કિરણો એટલે શું? તેમના લાક્ષણિકતાઓ લખો.

(N/A) શૂન્યાવકાશિત કેથોડ કિરણ વિસર્જન નળીમાં,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોડ્સ પર પૂરતો ઊંચો વોલ્ટેજ લાગુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે નળીમાં ઋણ ઇલેક્ટ્રોડ (કેથોડ) થી ધન ઇલેક્ટ્રોડ (એનોડ) તરફ ગતિ કરતા કણોના પ્રવાહ દ્વારા વિદ્યુત પ્રવાહ વહેવાનું શરૂ થાય છે. આને કેથોડ કિરણો અથવા કેથોડ કિરણ કણો કહેવામાં આવતા હતા.
કેથોડ કિરણોની લાક્ષણિકતાઓ અથવા કેથોડ કિરણ વિસર્જન નળીના પ્રયોગોના પરિણામો:
$(i)$ કેથોડ કિરણો કેથોડથી શરૂ થાય છે અને એનોડ તરફ ગતિ કરે છે.
$(ii)$ આ કિરણો પોતે દૃશ્યમાન નથી,પરંતુ તેમનું વર્તન અમુક પ્રકારના પદાર્થો (ફ્લોરોસન્ટ અથવા ફોસ્ફોરોસન્ટ) ની મદદથી અવલોકન કરી શકાય છે જે તેમના દ્વારા અથડાવાથી ચમકે છે.
$(iii)$ વિદ્યુત અથવા ચુંબકીય ક્ષેત્રની ગેરહાજરીમાં,આ કિરણો સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે.
$(iv)$ વિદ્યુત અથવા ચુંબકીય ક્ષેત્રની હાજરીમાં,કેથોડ કિરણોનું વર્તન ઋણ વીજભારિત કણો જેવું હોય છે,જે સૂચવે છે કે કેથોડ કિરણો ઋણ વીજભારિત કણોના બનેલા હોય છે,જેને ઇલેક્ટ્રોન કહેવાય છે.
$(v)$ કેથોડ કિરણો (ઇલેક્ટ્રોન) ની લાક્ષણિકતાઓ ઇલેક્ટ્રોડના પદાર્થ અને કેથોડ કિરણ નળીમાં હાજર વાયુની પ્રકૃતિ પર આધાર રાખતી નથી. આમ,આપણે નિષ્કર્ષ કાઢી શકીએ છીએ કે ઇલેક્ટ્રોન તમામ અણુઓના મૂળભૂત ઘટક છે.