ઉત્કલનબિંદુ એટલે શું? ઉત્કલનબિંદુને અસર કરતા પરિબળો સમજાવો.

(N/A) ઉત્કલનબિંદુ: જે તાપમાને પ્રવાહીનું બાષ્પદબાણ બાહ્ય વાતાવરણીય દબાણ $(1 \text{ atm})$ જેટલું થાય,તે તાપમાનને પ્રવાહીનું ઉત્કલનબિંદુ કહેવામાં આવે છે.
ઉત્કલનબિંદુને અસર કરતા પરિબળો:
$1$. પ્રવાહીનો સ્વભાવ: દરેક પ્રવાહીનું ઉત્કલનબિંદુ ચોક્કસ હોય છે. જો પ્રવાહીમાં આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળ નબળું હોય,તો અણુઓ સરળતાથી બાષ્પમાં રૂપાંતરિત થાય છે,પરિણામે બાષ્પદબાણ વધે છે અને ઉત્કલનબિંદુ ઘટે છે. આવા પ્રવાહી વધુ બાષ્પશીલ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,પાણી,ઇથેનોલ અને ઈથરના ઉત્કલનબિંદુ અનુક્રમે $100^{\circ}C$,$78^{\circ}C$ અને $34^{\circ}C$ છે.
$2$. બાહ્ય દબાણ: પ્રવાહીનું ઉત્કલનબિંદુ તેની સપાટી પર લાગતા બાહ્ય દબાણ પર આધાર રાખે છે. જો વાતાવરણીય દબાણ ઓછું હોય,તો પ્રવાહી નીચા તાપમાને ઉકળે છે. ઉદાહરણ તરીકે,ઊંચા પર્વતો પર વાતાવરણીય દબાણ ઓછું હોવાથી પાણી $100^{\circ}C$ કરતા ઓછા તાપમાને ઉકળે છે. તેનાથી વિપરીત,પ્રેશર કુકરમાં દબાણ વધારવામાં આવે છે,જેથી પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ વધે છે અને ખોરાક ઝડપથી રંધાય છે.