સમઆયતનીય (isochoric) પ્રક્રિયા અને ચક્રીય (cyclic) પ્રક્રિયા એટલે શું? આદર્શ વાયુ માટે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $1$. સમઆયતનીય પ્રક્રિયા: જે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રીય પ્રક્રિયામાં તંત્રનું કદ અચળ રહે છે $(dV = 0)$, તેને સમઆયતનીય પ્રક્રિયા કહેવાય છે। આ પ્રક્રિયામાં તંત્ર દ્વારા કે તંત્ર પર કોઈ કાર્ય થતું નથી $(W = 0)$.
$2$. ચક્રીય પ્રક્રિયા: જો કોઈ તંત્ર શ્રેણીબદ્ધ ફેરફારો બાદ તેની મૂળ અવસ્થામાં પાછું આવે, તો તે પ્રક્રિયાને ચક્રીય પ્રક્રિયા કહેવાય છે। ચક્રીય પ્રક્રિયામાં આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર શૂન્ય હોય છે $(\Delta U = 0)$.
$3$. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ: આદર્શ વાયુ માટે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ $\Delta Q = \Delta U + \Delta W$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $\Delta Q$ એ તંત્રને આપેલી ઉષ્મા છે, $\Delta U$ એ આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર છે અને $\Delta W$ એ તંત્ર દ્વારા થયેલું કાર્ય છે।

Explore More

Similar Questions

કોલમ $-I$ માં પ્રક્રિયાઓ અને કોલમ $-II$ માં કાર્યના સૂત્રો આપેલા છે. તેમને યોગ્ય રીતે જોડો:
કોલમ $-I$ કોલમ $-II$
$(a)$ સમતાપી પ્રક્રિયા $(i)$ $W = \frac{\mu R(T_1 - T_2)}{\gamma - 1}$
$(b)$ એડિબેટિક (નિરુદ્ધોષ્મ) પ્રક્રિયા $(ii)$ $W = P\Delta V$
$(iii)$ $W = 2.303\mu RT \log_{10} \left( \frac{V_2}{V_1} \right)$

કાર્ય, ઉષ્મા અને આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફાર માટે સાચું વિધાન પસંદ કરો.

એક આદર્શ વાયુ નીચે આપેલ $p-V$ આલેખમાં દર્શાવ્યા મુજબ ચક્રીય પ્રક્રિયા $ABCD$ માંથી પસાર થાય છે. નીચેનામાંથી કયો વક્ર સમકક્ષ ચક્રીય પ્રક્રિયા દર્શાવે છે?

એક હીટ એન્જિન એક ચક્ર દરમિયાન $1915\, J,$ $-40\, J,$ $+125\, J$ અને $-Q\, J$ ઉષ્માની આપ-લે કરે છે,જે $50.0 \%$ ની કાર્યક્ષમતા પ્રાપ્ત કરે છે. $Q$ નું મૂલ્ય ....... $J$ છે.

હિલિયમ વાયુ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $ABCDA$ ચક્ર (જે બે સમકદ અને બે સમદાબી રેખાઓનું બનેલું છે) પૂર્ણ કરે છે. આ ચક્રની કાર્યક્ષમતા આશરે ....... $\%$ છે (ધારો કે વાયુ આદર્શ વાયુ છે).

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo