પાણીના 'ઓટો-પ્રોટોલિસિસ' (auto-protolysis) શબ્દ દ્વારા તમે શું સમજો છો? તેનું મહત્વ શું છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
પાણીનું ઓટો-પ્રોટોલિસિસ (સ્વ-આયનીકરણ) એ એક રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે જેમાં પાણીના બે અણુઓ પ્રક્રિયા કરીને હાઇડ્રોક્સાઇડ આયન $(OH^{-})$ અને હાઇડ્રોનિયમ આયન $(H_{3}O^{+})$ ઉત્પન્ન કરે છે. આ પ્રક્રિયાને નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$H_{2}O_{(l)} + H_{2}O_{(l)} \leftrightarrow H_{3}O_{(aq)}^{+} + OH_{(aq)}^{-}$
પાણીનું ઓટો-પ્રોટોલિસિસ તેની ઉભયગુણી (amphoteric) પ્રકૃતિ સૂચવે છે,એટલે કે તે એસિડ અને બેઇઝ બંને તરીકે વર્તવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
આ એસિડ-બેઇઝ પ્રક્રિયાને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$(H_{2}O_{(l)})_{\text{acid}} + (H_{2}O_{(l)})_{\text{base}} \leftrightarrow (H_{3}O_{(aq)}^{+})_{\text{conjugate acid}} + (OH_{(aq)}^{-})_{\text{conjugate base}}$

Explore More

Similar Questions

આ દરેક પ્રતિક્રિયાઓમાં સંતુલનનું સ્થાન જમણી તરફ છે:
$N_2H_5^+ + NH_3 \rightleftharpoons NH_4^+ + N_2H_4$
$NH_3 + HBr \rightleftharpoons NH_4^+ + Br^{-}$
$N_2H_4 + HBr \rightleftharpoons N_2H_5^+ + Br^{-}$
આ માહિતીના આધારે,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ શું છે?

Difficult
View Solution

નીચેનામાંથી કઈ સંયુગ્મી એસિડ-બેઈઝની જોડી છે?

$Zn(OH)_2$ નો સંયુગ્મિત એસિડ કયો છે?

આપેલ છે,$HF + H_2O \rightleftharpoons H_3O^{+} + F^{-}; K_a$
$F^{-} + H_2O \rightleftharpoons HF + OH^{-}; K_b$
કયો સંબંધ સાચો છે?

નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo