$CO_{2}$ ના વહન માટેની મુખ્ય પદ્ધતિઓ કઈ છે? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) રુધિરમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_{2})$ નું વહન ત્રણ મુખ્ય પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે:
$(1)$ રુધિરરસમાં દ્રાવ્ય સ્વરૂપે:
આશરે $7\%$ $CO_{2}$ રુધિરરસમાં દ્રાવ્ય અવસ્થામાં વહન પામે છે. તે પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને કાર્બોનિક એસિડ $(H_{2}CO_{3})$ બનાવે છે.
$CO_{2} + H_{2}O \to H_{2}CO_{3}$
આ પ્રક્રિયા ધીમી હોવાથી,આ રીતે ખૂબ ઓછી માત્રામાં $CO_{2}$ નું વહન થાય છે.
$(2)$ કાર્બામિનોહિમોગ્લોબિન સ્વરૂપે:
આશરે $20-25\%$ $CO_{2}$ રક્તકણો $(RBCs)$ દ્વારા હિમોગ્લોબિનના એમિનો સમૂહ સાથે જોડાઈને કાર્બામિનોહિમોગ્લોબિન સ્વરૂપે વહન પામે છે.
$(3)$ બાયકાર્બોનેટ આયનો સ્વરૂપે:
આશરે $70\%$ $CO_{2}$ બાયકાર્બોનેટ $(HCO_{3}^{-})$ સ્વરૂપે વહન પામે છે. $CO_{2}$ રક્તકણોમાં પ્રસરણ પામે છે અને કાર્બોનિક એનહાઇડ્રેઝ ઉત્સેચકની હાજરીમાં પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને કાર્બોનિક એસિડ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ બાયકાર્બોનેટ અને હાઇડ્રોજન આયનો $(H^{+})$ માં વિભાજિત થાય છે.
$CO_{2} + H_{2}O \xrightarrow{\text{Carbonic anhydrase}} H_{2}CO_{3} \to HCO_{3}^{-} + H^{+}$

Explore More

Similar Questions

નીચેના વિધાનો જુઓ:
$I$. કાર્બોનિક એનહાઈડ્રેઝ રક્તકણો (erythrocytes) માં હાજર હોય છે.
$II$. રક્તકણોમાં,કાર્બન ડાયોક્સાઈડ પાણી સાથે જોડાય છે અને તેનું વહન થાય છે.

રુધિરમાં $CO_2$ નું વહન મોટા પ્રમાણમાં થાય છે,છતાં રુધિર ઍસિડિક બનતું નથી,કારણ કે:

શ્વસન દરમિયાન $CO_2$ નું વહન કયા સ્વરૂપે થાય છે?

હિમોગ્લોબીન શું છે?

કોને હેમ્બર્ગર શિફ્ટ (Hamburger shift) કહેવામાં આવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo