સજીવોના મહત્વના લક્ષણો કયા છે?

(N/A) સજીવોના મહત્વના લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. વૃદ્ધિ (દળ અને સંખ્યામાં વધારો).
$2$. પ્રજનન (સંતતિનું નિર્માણ).
$3$. ચયાપચય (શરીરની અંદર થતી જૈવ-રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ).
$4$. પર્યાવરણીય ઉત્તેજનાઓ સામે પ્રતિચાર (ચેતના).
$5$. સ્વ-આયોજનની ક્ષમતા.
વિગતવાર સમજૂતી:
- વૃદ્ધિ: તમામ સજીવો વૃદ્ધિ પામે છે. દળમાં વધારો અને વ્યક્તિઓની સંખ્યામાં વધારો એ વૃદ્ધિના બે લક્ષણો છે. વનસ્પતિઓમાં કોષ વિભાજન દ્વારા વૃદ્ધિ તેમના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન સતત થાય છે,જ્યારે પ્રાણીઓમાં તે માત્ર અમુક ઉંમર સુધી જ જોવા મળે છે. વૃદ્ધિ એ સજીવોનો વ્યાખ્યાયિત ગુણધર્મ નથી કારણ કે નિર્જીવ વસ્તુઓ (જેમ કે પર્વતો) પણ સપાટી પર પદાર્થોના જમા થવાથી દળમાં વધારો કરે છે,જ્યારે સજીવોમાં વૃદ્ધિ અંદરથી થાય છે.
- પ્રજનન: સજીવો પોતાના જેવી જ સંતતિ ઉત્પન્ન કરે છે. જોકે આ જીવનનું એક લક્ષણ છે,તે વ્યાખ્યાયિત ગુણધર્મ નથી કારણ કે કામદાર મધમાખીઓ,ખચ્ચર અને વંધ્ય માનવ યુગલો પ્રજનન કરતા નથી.
- ચયાપચય: સજીવ શરીરમાં થતી તમામ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓના સરવાળાને ચયાપચય કહે છે. તે અપવાદ વિના તમામ સજીવોનું વ્યાખ્યાયિત લક્ષણ છે.
- ચેતના: પર્યાવરણને અનુભવવાની અને પર્યાવરણીય ઉત્તેજનાઓ સામે પ્રતિચાર આપવાની ક્ષમતા એ સજીવોનો વ્યાખ્યાયિત ગુણધર્મ છે.