પ્રતિવર્તી ક્રિયાઓ એટલે શું? બે ઉદાહરણો આપો. પ્રતિવર્તી કમાન સમજાવો.

(N/A) પ્રતિવર્તી ક્રિયાઓ એ ઉત્તેજના સામેની ઝડપી,સ્વયંસંચાલિત અને અનૈચ્છિક પ્રતિક્રિયાઓ છે જેમાં મગજ દ્વારા સભાન વિચારનો સમાવેશ થતો નથી.
ઉદાહરણો:
$1$. ગરમ વસ્તુને સ્પર્શ થતાં જ હાથ પાછો ખેંચી લેવો.
$2$. જ્યારે કોઈ તેજસ્વી પ્રકાશ અથવા વસ્તુ અચાનક આંખની નજીક આવે ત્યારે આંખનું પલકારા મારવું.
પ્રતિવર્તી કમાન:
પ્રતિવર્તી કમાન એ ચેતાકીય માર્ગ છે જે પ્રતિવર્તી ક્રિયાનું સંચાલન કરે છે. આ માર્ગ નીચેના ઘટકોનો બનેલો છે:
$1$. ગ્રાહી: ઉત્તેજનાને પારખે છે.
$2$. સંવેદી ચેતાકોષ: ગ્રાહીથી કરોડરજ્જુ સુધી સંકેત લઈ જાય છે.
$3$. પ્રેરક ચેતાકોષ (ઇન્ટરન્યુરોન): કરોડરજ્જુની અંદર સંકેત પર પ્રક્રિયા કરે છે.
$4$. ચાલક ચેતાકોષ: કરોડરજ્જુથી પ્રતિભાવ સંકેતને કારક અંગ સુધી લઈ જાય છે.
$5$. કારક અંગ: સ્નાયુ અથવા ગ્રંથિ જે ક્રિયા કરે છે.