ઉત્સેચકો (Enzymes) એટલે શું?

(N/A) ઉત્સેચકો એ જૈવ-ઉદ્દીપકો છે,જે મુખ્યત્વે પ્રોટીન છે અને જૈવિક પ્રતિક્રિયાઓને વેગ આપે છે. તેઓ પ્રકૃતિમાં અત્યંત વિશિષ્ટ હોય છે અને ચોક્કસ પ્રક્રિયક (substrate) માટે માત્ર એક ચોક્કસ પ્રતિક્રિયાને જ ઉદ્દીપ્ત કરે છે. ઉત્સેચકોનું નામ સામાન્ય રીતે જે પ્રક્રિયક પર તેઓ કાર્ય કરે છે તેના પરથી અથવા પ્રતિક્રિયાના પ્રકાર પરથી રાખવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,માલ્ટોઝનું ગ્લુકોઝમાં જળવિભાજન કરવા માટે વપરાતા ઉત્સેચકને માલ્ટેઝ કહેવામાં આવે છે.
$\underset{\text{Maltose}}{C_{12}H_{22}O_{11}} + H_2O$ $\xrightarrow{\text{Maltase}} \underset{\text{Glucose}}{2C_6H_{12}O_6}$
તે જ રીતે,જે ઉત્સેચકો એક પ્રક્રિયકના ઓક્સિડેશન અને બીજા પ્રક્રિયકના રિડક્શનને એકસાથે ઉદ્દીપ્ત કરે છે,તેમને ઓક્સિડોરિડક્ટેઝ કહેવામાં આવે છે.
ઉત્સેચકનું નામ સામાન્ય રીતે '$-ase$' પ્રત્યય સાથે સમાપ્ત થાય છે.