સંગામી બળો એટલે શું? સંગામી બળોની અસર હેઠળ કણનું સંતુલન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સંગામી બળો: જો આપેલા તમામ બળોની કાર્યરેખા એક જ બિંદુમાંથી પસાર થતી હોય,તો આ બળોને સંગામી બળો કહેવામાં આવે છે.
મિકેનિક્સમાં,જ્યારે કણ પર લાગતું પરિણામી બળ શૂન્ય હોય,ત્યારે કણ સંતુલનમાં છે તેમ કહેવાય છે. આ કિસ્સામાં કણ કાં તો સ્થિર હોય છે અથવા અચળ વેગથી ગતિ કરતો હોય છે.
જો કણ પર માત્ર એક જ બળ $\vec{F}$ લાગે,તો તેની ગતિ પ્રવેગી હોય છે અને તે સંતુલનમાં રહી શકતું નથી.
જો કણ પર બે બળો $\vec{F}_{1}$ અને $\vec{F}_{2}$ લાગતા હોય,તો સંતુલન માટે $\Sigma \vec{F} = 0$ થાય,જેનો અર્થ છે:
$\vec{F}_{1} + \vec{F}_{2} = 0$
$\therefore \vec{F}_{1} = -\vec{F}_{2}$
જો કણ પર ત્રણ બળો $\vec{F}_{1}, \vec{F}_{2},$ અને $\vec{F}_{3}$ લાગતા હોય,તો સંતુલન માટે $\Sigma \vec{F} = 0$:
$\vec{F}_{1} + \vec{F}_{2} + \vec{F}_{3} = 0$
$\therefore \vec{F}_{3} = -(\vec{F}_{1} + \vec{F}_{2})$
બળોના સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના નિયમ મુજબ,$\vec{F}_{1}$ અને $\vec{F}_{2}$ નું પરિણામી બળ વિકર્ણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. જ્યારે સમાન મૂલ્યનું બળ $\vec{F}_{3}$ વિરુદ્ધ દિશામાં લગાડવામાં આવે ત્યારે કણ સંતુલનમાં રહેશે. સદિશના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ:
$\vec{PQ} + \vec{QR} + \vec{RP} = 0$
$\therefore \vec{F}_{1} + \vec{F}_{2} + \vec{F}_{3} = 0$
$\therefore \Sigma \vec{F} = 0$

Explore More

Similar Questions

સામાન્ય બળોના વિવિધ પ્રકારોનું વર્ણન કરો.

નીચેનામાંથી કયા બળોના સમૂહ સંતુલનમાં હોઈ શકે?

જો એક બિંદુ પર કાર્ય કરતા અલગ-અલગ મૂલ્યના $n$ બળોનું પરિણામી બળ શૂન્ય હોય,તો $n$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય કેટલું હશે?

એક નિસરણી ઘર્ષણરહિત ઉભી દીવાલ પર ટેકવેલી છે,જેનો ઉપરનો છેડો જમીનથી $6 \, m$ ઊંચાઈએ અને નીચેનો છેડો દીવાલથી $4 \, m$ દૂર છે. નિસરણીનું વજન $500 \, N$ છે અને તેનું ગુરુત્વકેન્દ્ર ($C$.$G$.) નીચેના છેડાથી તેની લંબાઈના $1/3$ અંતરે છે. દીવાલ દ્વારા લાગતું પ્રતિક્રિયા બળ (ન્યૂટનમાં) કેટલું હશે?

$R$ ત્રિજ્યા અને $m_1$ તથા $m_2$ દળ ધરાવતા બે ગોળાકાર પદાર્થોને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $L$ લંબાઈની બે સમાન દોરીઓ વડે લટકાવવામાં આવ્યા છે $(R << L)$. દળ $m_2$ શિરોલંબ સાથે જે ખૂણો $\theta$ બનાવે છે તે આશરે કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo