આપણે જોઈએ છીએ કે $Rhizobium$ કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓના મૂળ પર મૂળગંડિકાઓ બનાવે છે. તેમજ,$Frankia$ નામનો બીજો સૂક્ષ્મજીવ બિન-કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિ $Alnus$ ના મૂળ પર નાઈટ્રોજન સ્થાપન કરતી મૂળગંડિકાઓ બનાવે છે. શું ખનિજ પોષણ પૂરું પાડવા માટે સૂક્ષ્મજીવનું વનસ્પતિ સાથે ગાઢ જોડાણમાં હોવું જરૂરી છે? એક ઉદાહરણની મદદથી સમજાવો.

(A) હા,સહજીવી નાઈટ્રોજન સ્થાપનના કિસ્સામાં ખનિજ પોષણ પૂરું પાડવા માટે સૂક્ષ્મજીવનું વનસ્પતિ સાથે ગાઢ જોડાણમાં હોવું જરૂરી છે.
$1$. સહજીવી નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે એક વિશિષ્ટ વાતાવરણની જરૂર હોય છે જ્યાં સૂક્ષ્મજીવ ઓક્સિજન દ્વારા અવરોધાયા વિના અસરકારક રીતે કાર્ય કરી શકે.
$2$. ઉદાહરણ તરીકે,$Rhizobium$ બેક્ટેરિયા કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓના મૂળરોમમાં પ્રવેશ કરે છે અને મૂળગંડિકાઓ બનાવે છે.
$3$. આ ગંડિકાઓની અંદર,બેક્ટેરિયા બેક્ટેરોઇડ્સમાં વિભેદિત થાય છે અને નાઈટ્રોજિનેઝ ઉત્સેચક ઉત્પન્ન કરે છે,જે વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું એમોનિયામાં સ્થાપન કરે છે.
$4$. વનસ્પતિ બેક્ટેરિયાને કાર્બોદિતો અને સુરક્ષિત વાતાવરણ પૂરું પાડે છે,જ્યારે બેક્ટેરિયા વનસ્પતિને સ્થાપિત નાઈટ્રોજન આપે છે,જે દર્શાવે છે કે આ પરસ્પર સહજીવન માટે ગાઢ શારીરિક જોડાણ અનિવાર્ય છે.