જલભરાવો (Water logging) અને જમીનની ક્ષારતા (Soil salinity) એ હરિતક્રાંતિના પરિણામે ઉદ્ભવેલી કેટલીક સમસ્યાઓ છે. તેના કારણો અને પર્યાવરણ પર થતી તેની વિપરીત અસરોની ચર્ચા કરો.

(N/A) જલભરાવો અને જમીનની ક્ષારતા એ હરિતક્રાંતિ સાથે સંકળાયેલી સઘન ખેતી પદ્ધતિઓથી ઉદ્ભવતી ગંભીર પર્યાવરણીય સમસ્યાઓ છે.
કારણો:
- પાણીના યોગ્ય નિકાલની વ્યવસ્થા વિના કરવામાં આવતી સિંચાઈને કારણે જમીનમાં વધારાનું પાણી ભરાઈ રહે છે,જેને જલભરાવો કહેવાય છે.
- જેમ જેમ પાણી જમીનમાં એકઠું થાય છે,તેમ તે કેશિકાકર્ષણ (capillary action) દ્વારા જમીનના ઊંડા સ્તરોમાંથી ઓગળેલા ક્ષારોને સપાટી પર લાવે છે.
વિપરીત અસરો:
- જલભરાવાને કારણે જમીનમાં અજારક પરિસ્થિતિ સર્જાય છે,જે મૂળના શ્વસનને અવરોધે છે અને છોડના વિકાસને અટકાવે છે.
- જ્યારે પાણીનું બાષ્પીભવન થાય છે,ત્યારે ક્ષારો પાછળ રહી જાય છે,જે જમીનની સપાટી પર પાતળું પડ બનાવે છે અથવા મૂળના વિસ્તારમાં એકઠા થાય છે.
- જમીનમાં ક્ષારનું આ વધતું પ્રમાણ છોડ માટે આસૃતિ (osmosis) દ્વારા પાણીનું શોષણ કરવું મુશ્કેલ બનાવે છે,જે અંતે પાક નિષ્ફળતા અને જમીનના અધઃપતન તરફ દોરી જાય છે.