આકૃતિમાં વર્ણવેલ પરિસ્થિતિઓમાં પ્રેરિત પ્રવાહની દિશા નક્કી કરવા માટે લેન્ઝના નિયમનો ઉપયોગ કરો:
$(a)$ અનિયમિત આકારનો તાર વર્તુળાકાર આકારમાં ફેરવાય છે;
$(b)$ વર્તુળાકાર લૂપને સાંકડા સીધા તારમાં વિકૃત કરવામાં આવે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) લેન્ઝના નિયમ અનુસાર,પ્રેરિત emf ની દિશા એવી હોય છે કે તે તેને ઉત્પન્ન કરતા ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતા ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
$(a)$ જેમ જેમ તાર વર્તુળ બનાવવા માટે વિસ્તરે છે,તેમ લૂપ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ વધે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર પાનાની અંદરની તરફ (ચોકડીઓ દ્વારા દર્શાવેલ) હોવાથી,લૂપમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ વધે છે. આ વધારાનો વિરોધ કરવા માટે,પ્રેરિત પ્રવાહે પાનાની બહારની તરફ ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ. જમણા હાથના નિયમ મુજબ,આ પ્રવાહની વિષમઘડી (anticlockwise) દિશાને અનુરૂપ છે,એટલે કે $adcba$ માર્ગે.
$(b)$ જ્યારે વર્તુળાકાર લૂપને સાંકડા સીધા તારમાં વિકૃત કરવામાં આવે છે,ત્યારે લૂપ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે,જેના પરિણામે લૂપમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘટે છે. આ ઘટાડાનો વિરોધ કરવા માટે,પ્રેરિત પ્રવાહે પાનાની અંદરની તરફ ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ. જમણા હાથના નિયમ મુજબ,આ પ્રવાહની સમઘડી (clockwise) દિશાને અનુરૂપ છે,એટલે કે $abcda$ માર્ગે.

Explore More

Similar Questions

$a$ બાજુવાળા સમબાજુ ત્રિકોણના સ્વરૂપમાં $R$ મૂલ્યના ત્રણ અવરોધો જોડાયેલા છે. આ સંયોજનને તેના સમતલને લંબ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = B_0 e^{-\lambda t}$ માં મૂકવામાં આવે છે. સર્કિટમાં પ્રેરિત પ્રવાહ કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

$R$ અવરોધ ધરાવતા કોઈલમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ $\Delta t$ સમયમાં $\Delta \phi$ જેટલું બદલાય છે. તો કોઈલમાં ઉદ્ભવતો પ્રેરિત પ્રવાહ અને પ્રેરિત વિદ્યુતભાર અનુક્રમે કેટલા હશે?

$50$ આંટા ધરાવતી એક વર્તુળાકાર કોઈલની ત્રિજ્યા $3\;cm$ છે. તેને કોઈલના ક્ષેત્રફળને લંબરૂપે લાગતા ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રાખવામાં આવે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ એ $2\;ms$ માં $0.10\;T$ થી વધીને $0.35\;T$ થાય છે. કોઈલમાં ઉદ્ભવતું સરેરાશ પ્રેરિત $e.m.f.$ .......$V$ છે.

$10$ આંટા અને $20\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતું એક ગૂંચળું $30\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતા બેલિસ્ટિક ગેલ્વેનોમીટર ($B$.$G$.) સાથે શ્રેણીમાં જોડેલું છે. ગૂંચળાને $10^{-2}\,T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં તેના સમતલને લંબ રૂપે મૂકવામાં આવે છે. જો તેને હવે તેના સમતલમાં રહેલી અક્ષની આસપાસ $60^{\circ}$ ના ખૂણે ફેરવવામાં આવે, તો ગૂંચળામાં પ્રેરિત વિદ્યુતભાર શોધો $..............\times 10^{-5} \, C$ (ગૂંચળાનું ક્ષેત્રફળ $= 10^{-2}\,m^2$).

આપેલ આકૃતિમાં દર્શાવેલ ગોઠવણીમાં,$A$ થી $B$ તરફ વહેતો પ્રવાહ તેના મૂલ્યમાં વધી રહ્યો છે. લૂપમાં ઉદ્ભવતો પ્રેરિત પ્રવાહ

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo