આકૃતિમાં વર્ણવેલ પરિસ્થિતિઓમાં પ્રેરિત પ્રવાહની દિશા નક્કી કરવા માટે લેન્ઝના નિયમનો ઉપયોગ કરો:
$(a)$ અનિયમિત આકારનો તાર વર્તુળાકાર આકારમાં ફેરવાય છે;
$(b)$ વર્તુળાકાર લૂપને સાંકડા સીધા તારમાં વિકૃત કરવામાં આવે છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) લેન્ઝના નિયમ અનુસાર,પ્રેરિત emf ની દિશા એવી હોય છે કે તે તેને ઉત્પન્ન કરતા ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતા ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
$(a)$ જેમ જેમ તાર વર્તુળ બનાવવા માટે વિસ્તરે છે,તેમ લૂપ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ વધે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર પાનાની અંદરની તરફ (ચોકડીઓ દ્વારા દર્શાવેલ) હોવાથી,લૂપમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ વધે છે. આ વધારાનો વિરોધ કરવા માટે,પ્રેરિત પ્રવાહે પાનાની બહારની તરફ ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ. જમણા હાથના નિયમ મુજબ,આ પ્રવાહની વિષમઘડી (anticlockwise) દિશાને અનુરૂપ છે,એટલે કે $adcba$ માર્ગે.
$(b)$ જ્યારે વર્તુળાકાર લૂપને સાંકડા સીધા તારમાં વિકૃત કરવામાં આવે છે,ત્યારે લૂપ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે,જેના પરિણામે લૂપમાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘટે છે. આ ઘટાડાનો વિરોધ કરવા માટે,પ્રેરિત પ્રવાહે પાનાની અંદરની તરફ ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ. જમણા હાથના નિયમ મુજબ,આ પ્રવાહની સમઘડી (clockwise) દિશાને અનુરૂપ છે,એટલે કે $abcda$ માર્ગે.

Explore More

Similar Questions

$10 \ cm$ બાજુવાળા $100$ ચોરસ લૂપ્સ ધરાવતી એક કોઈલને એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે જેથી તેનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ હોય,જે $0.7 \ T \ s^{-1}$ ના દરે બદલાતું હોય. કોઈલમાં પ્રેરિત emf કેટલું હશે ($V$ માં)?

એક ધાતુની રીંગ રૂમમાં રાખેલી છે. જ્યારે ચુંબકનો ઉત્તર ધ્રુવ તેની નજીક લાવવામાં આવે છે,ત્યારે રીંગમાં પ્રેરિત પ્રવાહ કેવો હશે?

ત્રણ સમાન ગૂંચળા $C_1, C_2$ અને $C_3$ ને એક જ અક્ષ પર રાખવામાં આવ્યા છે. $C_2$ એ $C_1$ અને $C_3$ ની બરાબર વચ્ચે છે. $C_1$ માં પ્રવાહ $I$ વિષમઘડી દિશામાં વહે છે,જ્યારે $C_3$ માં પ્રવાહ $I$ સમઘડી દિશામાં વહે છે. $C_2$ માં પ્રેરિત પ્રવાહ સમઘડી દિશામાં ક્યારે વહેશે?

કોઈ ગૂંચળા સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi = 5t^2 + 2t + 3$ છે,જ્યાં $t$ સેકન્ડમાં છે અને $\phi$ વેબરમાં છે. $t = 1 \ s$ સમયે,પ્રેરિત emf નું મૂલ્ય . . . . . . $V$ છે.

$n$ આંટા અને $R \ \Omega$ અવરોધ ધરાવતું એક ગૂંચળું $R/2$ અવરોધ સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલું છે. આ સંયોજનને $t$ સેકન્ડના સમય માટે ચુંબકીય ફ્લક્સ $\Phi_1$ થી $\Phi_2$ માં ફેરવવામાં આવે છે. પરિપથમાં ઉદ્ભવતો પ્રેરિત પ્રવાહ કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo