બે ટ્રેન $A$ અને $B$ એક જ સીધા પાટા પર એક જ દિશામાં અનુક્રમે $20 \ m/s$ અને $30 \ m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહી છે,જેમાં $B$ એ $A$ ની આગળ છે. એન્જિન આગળના ભાગમાં છે. ટ્રેન $A$ નું એન્જિન લાંબી સીટી વગાડે છે. ધારો કે સીટીનો અવાજ $f_1=800 \ Hz$ થી $f_2=1120 \ Hz$ સુધીની આવૃત્તિના ઘટકોનો બનેલો છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. આમ આવૃત્તિનો ફેલાવો (મહત્તમ આવૃત્તિ - ન્યૂનતમ આવૃત્તિ) $320 \ Hz$ છે. સ્થિર હવામાં અવાજની ઝડપ $340 \ m/s$ છે.
$1.$ સીટીના અવાજની ઝડપ કેટલી છે?
$(A)$ $A$ માં મુસાફરો માટે $340 \ m/s$ અને $B$ માં મુસાફરો માટે $310 \ m/s$
$(B)$ $A$ માં મુસાફરો માટે $360 \ m/s$ અને $B$ માં મુસાફરો માટે $310 \ m/s$
$(C)$ $A$ માં મુસાફરો માટે $310 \ m/s$ અને $B$ માં મુસાફરો માટે $360 \ m/s$
$(D)$ બંને ટ્રેનમાં મુસાફરો માટે $340 \ m/s$
$2.$ ટ્રેન $A$ માં મુસાફરો દ્વારા અવલોકન કરાયેલ સીટીની અવાજની તીવ્રતાનું વિતરણ શ્રેષ્ઠ રીતે કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે?
$3.$ ટ્રેન $B$ માં મુસાફરો દ્વારા અવલોકન કરાયેલ આવૃત્તિનો ફેલાવો કેટલો છે?
$(A)$ $310 \ Hz$ $(B)$ $330 \ Hz$ $(C)$ $350 \ Hz$ $(D)$ $290 \ Hz$
પ્રશ્ન $1, 2$ અને $3$ ના જવાબ આપો.

  • A
    $D, A, C$
  • B
    $B, A, A$
  • C
    $C, A, D$
  • D
    $A, A, B$

Explore More

Similar Questions

વિધાન $-1$: શ્રોતાની ગતિને કારણે,સ્થિર ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિ તરંગોની આવૃત્તિ (જે શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-2$: ઉદગમની ગતિને કારણે,સ્થિર શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થતા ધ્વનિ તરંગોની તરંગલંબાઈ (ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-3$: જો શ્રોતા અને ઉદગમ બંને ગતિ કરતા હોય,તો અવલોકિત આવૃત્તિ ઉદગમની મૂળ આવૃત્તિ કરતા અલગ જ હોવી જોઈએ.
ઉપરોક્ત તમામ કિસ્સાઓ માટે ઉદગમ અથવા શ્રોતાની ગતિને હંમેશા તેમને જોડતી રેખા પર ગણો.

એક નિરીક્ષક એક ઊભી ટેકરીથી $500 \,m$ દૂર ઊભો છે. નિરીક્ષક અને ટેકરીની વચ્ચેથી શરૂ કરીને, $1000 \,Hz$ ની આવૃત્તિ ધરાવતું સાયરન વગાડતી પોલીસ વાન ટેકરી તરફ સમાન ઝડપે ગતિ કરે છે. જો સાયરનમાંથી સીધો સંભળાતો અવાજ $970 \,Hz$ હોય, તો ટેકરી પરથી પરાવર્તન પામ્યા પછી સંભળાતા અવાજની આવૃત્તિ ($Hz$ માં) આશરે કેટલી હશે? (ધ્વનિનો વેગ $= 330 \,m/s$):

એક એન્જિન આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $400\, Hz$ ની આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્સર્જિત કરીને વર્તુળાકાર ટ્રેક પર સમાન ઝડપે ગતિ કરી રહ્યું છે. એન્જિનની ઝડપ $30\, m/s$ છે અને અવાજની ઝડપ $330\, m/s$ છે. એક અવલોકનકાર ટ્રેકની અંદર ઉભો છે. અવલોકનકાર દ્વારા અવલોકન કરવામાં આવતી મહત્તમ આવૃત્તિ કેટલી છે?

એક ટ્રેન સ્થિર અવલોકનકાર તરફ ગતિ કરી રહી છે. નીચેનામાંથી કયો આલેખ સમય $t$ ના વિધેય તરીકે અવલોકનકાર દ્વારા પ્રાપ્ત થતી આવૃત્તિ $f$ ને શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવે છે?

એક રમકડાની કાર,જે હોર્ન વગાડી રહી છે,તે $5\, m/s$ ની અચળ ઝડપે દીવાલથી દૂર જઈ રહી છે. એક અવલોકનકાર,જેની તરફ કાર આવી રહી છે,તે દર સેકન્ડે $5\, beats$ સાંભળી શકે છે. જો હવામાં અવાજનો વેગ $340\, m/s$ હોય,તો રમકડાની કારના હોર્નની આવૃત્તિ આશરે ... $Hz$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo