થર્મોકેમિકલ સમીકરણો વ્યાખ્યાયિત કરો અને તેમાં વપરાતી સંજ્ઞાઓ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ અને તેના $\Delta_{r} H$ ના મૂલ્યને થર્મોકેમિકલ સમીકરણ કહેવામાં આવે છે.
થર્મોકેમિકલ સમીકરણો અંગે નીચેની સંજ્ઞાઓ યાદ રાખવી જરૂરી છે:
$(1)$ સંતુલિત થર્મોકેમિકલ સમીકરણમાં સહગુણકો પ્રતિક્રિયામાં સામેલ પદાર્થોના મોલની સંખ્યા દર્શાવે છે.
$(2)$ $\Delta_{r} H^{\ominus}$ નું સંખ્યાત્મક મૂલ્ય સમીકરણ દ્વારા નિર્દિષ્ટ પદાર્થોના મોલની સંખ્યાનો સંદર્ભ આપે છે. પ્રમાણિત એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta_{r} H^{\ominus}$ નો એકમ $kJ \ mol^{-1}$ છે.
ઉદાહરણ: $Fe_{2}O_{3(s)} + 3H_{2(g)} \rightarrow 2Fe_{(s)} + 3H_{2}O_{(l)}$
આપેલ પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી:
$\Delta_{f} H^{\ominus}(H_{2}O) = -285.83 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta_{f} H^{\ominus}(Fe_{2}O_{3}) = -824.2 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta_{f} H^{\ominus}(Fe) = 0$ અને $\Delta_{f} H^{\ominus}(H_{2}) = 0$
તેથી,$\Delta_{r} H^{\ominus} = [3(-285.83)] - [1(-824.2)] = -33.3 \ kJ \ mol^{-1}$.
જો સમીકરણ અલગ રીતે સંતુલિત કરવામાં આવે,દા.ત.,$\frac{1}{2} Fe_{2}O_{3(s)} + \frac{3}{2} H_{2(g)} \rightarrow Fe_{(s)} + \frac{3}{2} H_{2}O_{(l)}$,તો $\Delta_{r} H^{\ominus} = -16.6 \ kJ \ mol^{-1} = \frac{1}{2} \Delta_{r} H_{1}^{\ominus}$. આ દર્શાવે છે કે એન્થાલ્પી એ જથ્થાત્મક ગુણધર્મ છે.
$(3)$ જ્યારે રાસાયણિક સમીકરણ ઉલટાવવામાં આવે છે,ત્યારે $\Delta_{r} H^{\ominus}$ ની નિશાની ઉલટાઈ જાય છે.
$N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightarrow 2NH_{3(g)}, \Delta_{r} H^{\ominus} = -91.8 \ kJ \ mol^{-1}$
$2NH_{3(g)} \rightarrow N_{2(g)} + 3H_{2(g)}, \Delta_{r} H^{\ominus} = +91.8 \ kJ \ mol^{-1}$

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી તટસ્થીકરણની ઉષ્મા શેમાં મહત્તમ હોય છે?

$H-H$ બંધ ઉર્જા $430 \ kJ \ mol^{-1}$ છે અને $Cl-Cl$ બંધ ઉર્જા $240 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. $HCl$ ના નિર્માણ માટે $\Delta H = -90 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. $H-Cl$ બંધ ઉર્જા આશરે કેટલી હશે?

$C_6H_{6(l)}$,$C(graphite)$ અને $H_{2(g)}$ ની પ્રમાણિત દહન એન્થાલ્પી અનુક્રમે $-3270 \ kJ \ mol^{-1}$,$-394 \ kJ \ mol^{-1}$ અને $-286 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. $C_6H_{6(l)}$ ની પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી $kJ \ mol^{-1}$ માં કેટલી હશે?

$H_{2(g)} + C_{2}H_{4(g)} \rightarrow C_{2}H_{6(g)}$ પ્રક્રિયા માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર ....... $Kcal \, mol^{-1}$ થશે. બંધ ઉર્જા $H-H = 103$,$C-H = 99$,$C-C = 80$ અને $C=C = 145 \, Kcal \, mol^{-1}$ આપેલ છે.

જો $CO_2$ ની સર્જન ઉષ્મા $-393 \ kJ/mol$ હોય,તો $0.156 \ kg$ $CO_2$ ના સર્જનમાં મુક્ત થતી ઉષ્માનું પ્રમાણ ..... $kJ$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo