પ્રિઝમનો વક્રીભૂત કોણ 60^{circ} છે અને આસપાસન | vedclass

Name: Exam Paper Generator | JEE NEET Paper Generator | Vedclass
Brand: Vedclass
Rating: 5 (35 reviews)

Question

(A) કિરણ પ્રિઝમમાંથી પસાર થાય તે માટે,નિર્ગમન કિરણનું બીજી સપાટી પર પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન ન થવું જોઈએ. સીમાંત કિસ્સો ત્યારે મળે છે જ્યારે નિર્ગમન કિરણ

Vedclass · Accepted Answer

$30$

Vedclass · Answer

(A) કિરણ પ્રિઝમમાંથી પસાર થાય તે માટે,નિર્ગમન કિરણનું બીજી સપાટી પર પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન ન થવું જોઈએ. સીમાંત કિસ્સો ત્યારે મળે છે જ્યારે નિર્ગમન કિરણ બીજી સપાટીને સ્પર્શીને જાય,એટલે કે નિર્ગમન કોણ $e = 90^{\circ}$ હોય.ધારો કે $n_2 = \sqrt{7/3}$ એ પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક છે અને $n_1 = 1$ એ આસપાસના માધ્યમનો વક્રીભવનાંક છે.બીજી સપાટી $(LN)$ પર સ્નેલનો નિયમ વાપરતા:$n_2 \sin r_2 = n_1 \sin e$$\sqrt{7/3} \sin r_2 = 1 	imes \sin 90^{\circ} = 1$$\sin r_2 = \sqrt{3/7} \approx 0.6546$$r_2 = \arcsin(0.6546) \approx 40.89^{\circ}$પ્રિઝમ કોણ $A = 60^{\circ}$ આપેલ છે,આપણે જાણીએ છીએ કે $A = r_1 + r_2$. તેથી:$r_1 = A - r_2 = 60^{\circ} - 40.89^{\circ} = 19.11^{\circ}$હવે,પ્રથમ સપાટી $(LM)$ પર સ્નેલનો નિયમ વાપરતા:$n_1 \sin i = n_2 \sin r_1$$1 	imes \sin i = \sqrt{7/3} 	imes \sin 19.11^{\circ}$$\sin i = 1.5275 	imes 0.3273 \approx 0.5$$i = \arcsin(0.5) = 30^{\circ}$

Similar Questions

પ્રિઝમમાંથી બહાર આવતા કિરણના ખૂણા (angle of emergence) નું મૂલ્ય શોધો. કાચનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{3}$ છે. ($^{\circ}$ માં)

એક સમબાજુ પ્રિઝમને સમક્ષિતિજ સપાટી પર મૂકવામાં આવે છે. એક કિરણ $PQ$ તેના પર આપાત થાય છે. લઘુત્તમ વિચલન માટે:

$\omega$ વિભાજન શક્તિ ધરાવતા પ્રિઝમ દ્વારા વર્ણપટ રચાય છે. જો વિચલન કોણ $\delta$ હોય,તો કોણીય વિભાજન (angular dispersion) કેટલું થાય?

Vedclass Test Series

Exam Paper Generator

Online Exam Module