પુષ્પકલિકામાં વજ્રપત્રો અથવા દલપત્રોની ગોઠવણીની રીતને કલિકાંતરવિન્યાસ (aestivation) કહેવામાં આવે છે. પુષ્પોમાં જોવા મળતા કલિકાંતરવિન્યાસના વિવિધ પ્રકારોનું વર્ણન કરો.

(N/A) $\rightarrow$ પુષ્પકલિકામાં વજ્રપત્રો અથવા દલપત્રોની અન્ય સભ્યોની સાપેક્ષમાં ગોઠવણીની રીતને કલિકાંતરવિન્યાસ કહેવામાં આવે છે.
$\rightarrow$ કલિકાંતરવિન્યાસના મુખ્ય પ્રકારો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ધારાસ્પર્શી (Valvate): જ્યારે વજ્રપત્રો અથવા દલપત્રો એક ચક્રમાં હોય અને એકબીજાની કિનારીઓ પર માત્ર સ્પર્શ કરતા હોય, પરંતુ એકબીજા પર આચ્છાદિત ન થતા હોય, ત્યારે તેને ધારાસ્પર્શી કહેવાય છે, ઉદા. આંકડો $(Calotropis)$.
$(ii)$ વ્યાવૃત (Twisted): જો એક વજ્રપત્ર કે દલપત્રની કિનારી તેની પછીના પત્રની કિનારી પર આચ્છાદિત થાય, તો તેને વ્યાવૃત કહેવાય છે, ઉદા. જાસૂદ, ભીંડા અને કપાસ.
$(iii)$ આચ્છાદિત (Imbricate): જો વજ્રપત્રો કે દલપત્રોની કિનારીઓ એકબીજા પર આચ્છાદિત થતી હોય, પરંતુ કોઈ ચોક્કસ દિશામાં નહીં, તો તેને આચ્છાદિત કલિકાંતરવિન્યાસ કહેવાય છે, ઉદા. ગરમાળો $(Cassia)$ અને ગુલમહોર.
$(iv)$ પતંગિયાકાર (Vexillary): વટાણા અને વાલના પુષ્પોમાં પાંચ દલપત્રો હોય છે, જેમાં સૌથી મોટું (ધ્વજક) બે પાર્શ્વ દલપત્રો (પક્ષક) ને આચ્છાદિત કરે છે, જે બદલામાં બે સૌથી નાના અગ્ર દલપત્રો (નૌતલ) ને આચ્છાદિત કરે છે. આ પ્રકારના કલિકાંતરવિન્યાસને પતંગિયાકાર કહેવામાં આવે છે.