ફિનોલનો આયનીકરણ અચળાંક $1.0 \times 10^{-10}$ છે. $0.05 \ M$ ફિનોલના દ્રાવણમાં ફિનોલેટ આયનની સાંદ્રતા કેટલી હશે? જો દ્રાવણમાં $0.01 \ M$ સોડિયમ ફિનોલેટ પણ હાજર હોય,તો તેનું આયનીકરણ અંશ કેટલું હશે?

(N/A) ફિનોલનું આયનીકરણ: $C_6H_5OH + H_2O \leftrightarrow C_6H_5O^{-} + H_3O^{+}$
શરૂઆતની સાંદ્રતા: $0.05 \ M$,$0$,$0$
સંતુલને: $0.05 - x$,$x$,$x$
$K_a = \frac{[C_6H_5O^{-}][H_3O^{+}]}{[C_6H_5OH]} = \frac{x^2}{0.05 - x}$
$K_a$ ખૂબ નાનો હોવાથી,$x$ ને $0.05$ ની સરખામણીમાં અવગણી શકાય. તેથી,$0.05 - x \approx 0.05$.
$x = \sqrt{K_a \times C} = \sqrt{1.0 \times 10^{-10} \times 0.05} = \sqrt{5.0 \times 10^{-12}} = 2.236 \times 10^{-6} \ M$.
આમ,$[C_6H_5O^{-}] = 2.236 \times 10^{-6} \ M$.
હવે,$0.01 \ M$ સોડિયમ ફિનોલેટ $(C_6H_5ONa)$ ની હાજરીમાં:
$C_6H_5ONa \rightarrow C_6H_5O^{-} + Na^{+}$
$[C_6H_5O^{-}] = 0.01 \ M$ (કોમન આયન અસરને કારણે).
ધારો કે $\alpha$ એ ફિનોલનો આયનીકરણ અંશ છે.
$[C_6H_5OH] = 0.05 \ M$,$[H_3O^{+}] = 0.05 \alpha$,$[C_6H_5O^{-}] = 0.01 \ M$.
$K_a = \frac{[C_6H_5O^{-}][H_3O^{+}]}{[C_6H_5OH]} \Rightarrow 1.0 \times 10^{-10} = \frac{0.01 \times 0.05 \alpha}{0.05}$.
$1.0 \times 10^{-10} = 0.01 \alpha \Rightarrow \alpha = 1.0 \times 10^{-8}$.