યંગના પ્રયોગમાં એક સ્લિટની સામે $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી કાચની પ્લેટ મૂકતા,$6000 \mathring A$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશ દ્વારા મળતી વ્યતિકરણ ભાતની મધ્યસ્થ શલાકા $4^{\text {th}}$ પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને ખસે છે. કાચની પ્લેટની જાડાઈ ......... $\mu m$ હશે.

જ્યારે યંગના પ્રયોગમાં એક સ્લિટને $3.6 \times 10^{-3} \ cm$ જાડાઈની પારદર્શક શીટ વડે ઢાંકવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યસ્થ શલાકા $30$ મી પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને ખસે છે. જો $\lambda = 6000 \ \mathring{A}$ હોય,તો શીટનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

દ્વિ-સ્લિટ ગોઠવણીમાં,$4800 \ \mathring A$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને વ્યતિકરણ ભાત રચાય છે. એક સ્લિટને $1.4$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પાતળી કાચની પ્લેટ વડે અને બીજી સ્લિટને સમાન જાડાઈ પરંતુ $1.7$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી બીજી કાચની પ્લેટ વડે ઢાંકવામાં આવે છે. આમ કરવાથી,મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા મૂળ મધ્યસ્થથી પાંચમી પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને સ્થાનાંતરિત થાય છે. કાચની પ્લેટની જાડાઈ ...... $\mu m$ છે.

યંગનો ડબલ સ્લિટ પ્રયોગ કરતી વખતે,એક વિદ્યાર્થીએ બે સ્લિટને $x-y$ સમતલમાં એક મોટી અપારદર્શક પ્લેટ સાથે બદલી નાખી,જેમાં બે નાના છિદ્રો છે જે $600 \ nm$ તરંગલંબાઇનો પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરતા બે સુસંબદ્ધ બિંદુવત ઉદગમો $(S_1, S_2)$ તરીકે કાર્ય કરે છે. વિદ્યાર્થીએ ભૂલથી સ્ક્રીનને $x-z$ સમતલને સમાંતર ($z>0$ માટે) $S_1 S_2$ ના મધ્યબિંદુથી $D=3 \ m$ ના અંતરે મૂકી,જે આકૃતિમાં યોજનાબદ્ધ રીતે દર્શાવેલ છે. ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર $d=0.6003 \ mm$ છે. ઉગમબિંદુ $O$ એ સ્ક્રીન અને $S_1 S_2$ ને જોડતી રેખાનું છેદબિંદુ છે. સ્ક્રીન પરની તીવ્રતાની ભાત (pattern) વિશે નીચેનામાંથી કયું (કયા) વિધાન સાચું છે?
$(A)$ $x$-અક્ષને સમાંતર સીધી પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત પટ્ટીઓ
$(B)$ બિંદુ $O$ ની ખૂબ નજીકનો વિસ્તાર અંધકારમય (dark) હશે
$(C)$ $x$-દિશામાં $O$ ની આસપાસ સપ્રમાણ રીતે મૂકવામાં આવેલા નાભિઓ સાથેની અતિવલયાકાર (hyperbolic) પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત પટ્ટીઓ
$(D)$ બિંદુ $O$ પર કેન્દ્રિત અર્ધ-વર્તુળાકાર પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત પટ્ટીઓ

આકૃતિમાં યંગનો ડબલ સ્લિટ પ્રયોગ દર્શાવેલ છે. અવલોકન કરવામાં આવે છે કે જ્યારે $t$ જાડાઈ અને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી એક પાતળી પારદર્શક શીટને એક સ્લિટની સામે મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યસ્થ અધિકતમ $n$ ફ્રિન્જ પહોળાઈ જેટલા અંતરે સ્થાનાંતરિત થાય છે. જો વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $\lambda$ હોય,તો $t$ કેટલું હશે?

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,એક સ્લિટની આગળ કાચની પ્લેટ મૂકવામાં આવે છે જે પ્રકાશની તીવ્રતા અડધી કરી દે છે. આ કિસ્સામાં: