ભૌતિક રાશિઓનું ચોક્કસ માપન વિજ્ઞાનની જરૂરિયાત છે. ઉદાહરણ તરીકે,વિમાનની ઝડપ નક્કી કરવા માટે,સમયના નજીકના અંતરાલો પર તેની સ્થિતિ શોધવા માટે એક સચોટ પદ્ધતિ હોવી આવશ્યક છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ $(II)$ દરમિયાન રડારની શોધ પાછળનું આ જ વાસ્તવિક કારણ હતું. આધુનિક વિજ્ઞાનમાં લંબાઈ,સમય,દળ વગેરેના ચોક્કસ માપનની જરૂર હોય તેવા વિવિધ ઉદાહરણો વિશે વિચારો. ઉપરાંત,જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં,જરૂરી ચોકસાઈનો જથ્થાત્મક ખ્યાલ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ચોક્કસ માપન વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ માટે પાયારૂપ છે. અહીં કેટલાક ઉદાહરણો છે:
$1$. સમય: પરમાણુ ઘડિયાળોમાં,$GPS$ સિંક્રનાઇઝેશન માટે $10^{-13} \; s$ ના ક્રમની ચોકસાઈ જરૂરી છે.
$2$. લંબાઈ: $X$-રે ક્રિસ્ટલોગ્રાફીમાં,આંતર-પરમાણુ અંતર લગભગ $10^{-10} \; m$ ($\mathring{A}$ સ્કેલ) ની ચોકસાઈ સાથે માપવામાં આવે છે.
$3$. દળ: માસ સ્પેક્ટ્રોમીટર $10^6$ માં $1$ ભાગ કે તેથી વધુની ચોકસાઈ સાથે પરમાણુ દળના માપનની મંજૂરી આપે છે.
$4$. અતિ-ઝડપી પ્રક્રિયાઓ: લેસર પલ્સ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓનો અભ્યાસ કરવા માટે $10^{-15} \; s$ (ફેમટોસેકન્ડ) જેટલા ટૂંકા સમયના અંતરાલોને માપી શકે છે.

Explore More

Similar Questions

પૃથ્વીના વ્યાસાંતે આવેલા બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ પરથી એક અવકાશીય પદાર્થનું અવલોકન કરવામાં આવે છે. બે અવલોકન દિશાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $2.9 \times 10^{-4} \text{ rad}$ છે. પૃથ્વીનો વ્યાસ $1.28 \times 10^4 \text{ km}$ લેતા,પૃથ્વી અને પદાર્થ વચ્ચેનું અંતર શોધો.

આપણા સૌરમંડળથી સૌથી નજીકનો તારો $4.29$ પ્રકાશ વર્ષ દૂર છે. આ અંતર પાર્સેકમાં કેટલું થાય? પૃથ્વીની સૂર્યની આસપાસની ભ્રમણકક્ષામાં છ મહિનાના અંતરે આવેલા બે સ્થાનો પરથી જોતા આ તારો (જેનું નામ આલ્ફા સેન્ટૌરી છે) કેટલો લંબન (parallax) દર્શાવશે?

ગ્રહ અથવા તારાનો વ્યાસ માપવાની પદ્ધતિ સમજાવો.

Difficult
View Solution

$2 \, cm$ વ્યાસ ધરાવતી પ્લેટ દ્વારા $1000 \, cm$ અંતરે આંખ પાસે બનતો ખૂણો ..... ($^\circ$ માં)

સૂર્યનો કોણીય વ્યાસ $1920''$ માપવામાં આવ્યો છે. જો પૃથ્વીથી સૂર્યનું અંતર $1.496 \times 10^{11} \ m$ હોય,તો સૂર્યનો વ્યાસ શોધો. (આપેલ છે: $1'' = 4.85 \times 10^{-6} \ rad$)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo